Athléimneacht Chóir don Eoraip: I dtreo ceartas a thomhas in oiriúnú don athrú aeráide

Is í an Séú Tuarascáil Mheasúnachta a foilsíodh le déanaí an chéad tuarascáil ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) chun aird a tharraingt ar an gceartas mar ghné lárnach den oiriúnú don athrú aeráide, in éineacht le héifeachtacht agus indéantacht. Tá an ceartas tagtha chun cinn mar phríomhchoincheap mar gheall ar fhianaise atá ag dul i méid go mór maidir leis an gcaoi a bhfuil na daoine agus na córais is leochailí i mbaol díréireach ón athrú aeráide.

Rannchuidíonn an páipéar seo (Tuarascáil CA 1/23) le hathléimneacht chóir a chur i bhfeidhm trí mheasúnú agus struchtúrú a dhéanamh ar an eolas maidir le hathléimneacht chóir san oiriúnú don athrú aeráide, agus béim ar leith á leagan ar fhaisnéis ábhartha a sholáthar chun dul chun cinn maidir le hathléimneacht chóir sa chomhthéacs Eorpach a thomhas, lena n-áirítear táscairí féideartha a shainaithint.

Sainaithníodh ceithre cheist mar threoir don pháipéar seo, dírithe ar eolas a bhailiú agus a chomhtháthú i dtrí phríomhréimse: tosaíochtaí beartais, fianaise eolaíoch, agus cineálacha cur chuige táscairí agus sonraí atá ann cheana.

Chun na ceisteanna seo a fhreagairt, leanann an páipéar an fócas agus an struchtúr thíos:

• príomhghnéithe den athléimneacht chóir a thabhairt isteach agus tuairisc a thabhairt orthu de réir na bhforbairtí is déanaí sa réimse, chun tacú le beartas agus cleachtas chomh maith le faireachán agus dearadh táscairí (Caibidil 2);
• measúnú agus anailís a dhéanamh ar impleachtaí ceartais riosca agus tionchair an athraithe aeráide agus idirghabhálacha oiriúnaithe (beartais agus bearta), lena n-áirítear le haghaidh tosaíochtaí beartais reatha do Bhallstáit AE agus LEE (Caibidil 3) agus in earnálacha beartais Eorpacha (Caibidil 4); 
• forléargas a thabhairt ar na táscairí, na creataí agus na forbairtí modheolaíochta atá ann cheana is féidir a úsáid chun dul chun cinn i dtreo athléimneacht chóir a thomhas, a thuairisciú agus faireachán a dhéanamh air (Caibidil 5); 
• beartas, bonn fianaise agus sonraí atá ar fáil a chroscheistiú agus an acmhainneacht cuntas a thabhairt ar cheartas i ngach céim den timthriall pleanála oiriúnúcháin (Caibidil 6), agus achoimre a dhéanamh ar na príomhbhearnaí agus na príomhdheiseanna i dtreo athléimneacht chóir a oibríochtú don Eoraip agus tosaíochtaí chun an t-eolas a chur chun cinn maidir le conas ceartas a thomhas san oiriúnú (Caibidil 7)

Is iad seo a leanas príomh-spriocphobail an pháipéir scóipe: • Cinnteoirí rialtais san Eoraip • Saineolaithe LEE • Cleachtóirí, ag obair ar oiriúnú ar an leibhéal trasnáisiúnta, náisiúnta agus fo-náisiúnta agus áitiúil • daoine eile atá ag obair i réimse an oiriúnaithe don athrú aeráide agus an aistrithe chóir i gcoitinne.