Athléimneacht na hoidhreachta cultúrtha a neartú ar mhaithe leis an athrú aeráide

Tá an t-athrúaeráide ag bagairt go díreach agus go hindíreach ar gach cineál oidhreachta cultúrtha. Dúshlán ollmhór atá ann sa lá atá inniu ann do gach cineál oidhreachta cultúrtha, ó láithreáin seandálaíochta agus oidhreacht thógtha go tírdhreacha agus oidhreacht shochorraithe is ea an oidhreacht chultúrtha a chur in oiriúint don athrú aeráide agus mí-oiriúnú a sheachaint ag an am céanna.

Déantar achoimre sa tuarascáil seo ar obair ghrúpa saineolaithe Mhodh Oscailte Comhordúcháin (MOC) an Aontais de chuid na mBallstát maidir le ‘Athléimneacht na hoidhreachta cultúrtha a neartú ar mhaithe leis an athrú aeráide’. Tá sé bunaithe ar an bplé agus ar an bhfaisnéis, a chuir comhaltaí ghrúpa saineolaithe MOC ar fáil agus a d’fhormheas siad, sna cruinnithe le linn 2021-2022, chomh maith le cur i láthair a thug na saineolaithe seachtracha ar tugadh cuireadh dóibh.

Ina dtuarascáil, ceapann grúpa saineolaithe MOC sraith príomh-mholtaí do lucht ceaptha beartas, bunaithe ar a dtorthaí:

• An oidhreacht chultúrtha a áireamh i ngach beartas agus plean gníomhaíochta náisiúnta agus de chuid an Aontais maidir leis an aeráid arb é is aidhm dóibh aghaidh a thabhairt ar an maolú ar an athrú aeráide agus ar an oiriúnú dó;
• Glao ar thascfhórsa buan Eorpach maidir leis an oidhreacht agus leis an athrú aeráide ina mbeidh saineolaithe oirirce ó dhisciplíní ábhartha éagsúla, ionadaithe sinsearacha náisiúnta agus ionadaithe ón earnáil phríobháideach, agus sainordú acu comhairle agus ionchur a chur ar fáil do bheartais cosanta aeráide lena gcomhtháthaítear caomhnú na hoidhreachta, timpeallacht thógtha ar ardchaighdeán agus bithéagsúlacht;
• Comhordaitheoir náisiúnta a cheapadh don oidhreacht chultúrtha agus don athrú aeráide, agus comhbhainistiú stáit a bhaineann leis an oidhreacht chultúrtha agus leis an athrú aeráide a spreagadh/a bhunú;
• Córas faisnéise digití láraithe a bhunú a bhaineann leis an oidhreacht chultúrtha agus leis an athrú aeráide, lena bhféadfar eolas, sonraí, dea-chleachtais agus straitéisí nua a mhalartú. Comhordú trasearnála a spreagadh chun an oidhreacht chultúrtha a chur chun feidhme i mbeartais maidir leis an athrú aeráide ar gach leibhéal; 
• Ar an leibhéal náisiúnta, beartais a bhunú — a bheidh le cur chun feidhme ag na geallsealbhóirí ábhartha uile — arb é is aidhm dóibh feasacht a mhúscailt; oideachas, taighde agus oiliúint a fheabhsú; tuarascálacha measúnaithe a fhorbairt; agus léarscáileanna riosca maidir leis an athrú aeráide a sholáthar don oidhreacht chultúrtha; 
• Sainghrúpa Eorpach buan maidir leis an oidhreacht chultúrtha a bhunú ina mbeidh daoine aonair a bhfuil cúlraí éagsúla ildisciplíneacha acu agus cuireadh a thabhairt do shaineolaithe ar an athrú aeráide páirt a ghlacadh i gcruinnithe de shainghrúpa oidhreachta cultúrtha an Aontais atá ann cheana