Athléimneacht na hoidhreachta cultúrtha a neartú ar mhaithe leis an athrú aeráide — An áit a gcomhlíonann an Comhaontú Glas don Eoraip an oidhreacht chultúrtha

The European Green Deal is Europe’s response to the grand challenges posed to our societies by climate change and aims to make Europe the first climate-neutral continent by 2050. I gcomhréir leis na gealltanais a tugadh faoi Chomhaontú Pháras, féachann sé leis an Aontas a chlaochlú ina gheilleagar nua-aimseartha iomaíoch atá tíosach ó thaobh acmhainní de, gan aon ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2050, fás eacnamaíoch díchúpláilte ó úsáid acmhainní agus gan aon duine ná aon áit fágtha ar lár. Mar sin féin, níor luadh an oidhreacht chultúrtha go sainráite sa Chomhaontú Glas. Ag an am céanna, i gcomhréir leis an bPlean Oibre don Chultúr 2019-2022, bunaíodh grúpa Modha Oscailte Comhordúcháin de shaineolaithe na mBallstát maidir le hathléimneacht na hoidhreachta cultúrtha a neartú don athrú aeráide. Ba é sainordú an ghrúpa iniúchadh a dhéanamh ar rannchuidiú na hoidhreachta cultúrtha leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus bagairtí agus bearnaí a bhaineann leis an oidhreacht chultúrtha a shainaithint i gcomhthéacs an athraithe aeráide.

Tá ár n-oidhreacht chultúrtha á damáiste agus á cailleadh mar thoradh ar an athrú aeráide, rud atá ag dul chun cinn ar luas agus ar scála nach bhfacthas riamh roimhe seo. Ag an am céanna, cuireann an oidhreacht chultúrtha réitigh ghlasa inbhuanaithe ar fáil ar an ngéarchéim aeráide. Príomhréiteach amháin is ea seanfhoirgnimh a athchóiriú, a bhfuil sé cruthaithe ina leith go bhfuil siad níos neamhdhíobhálaí don aeráid ná scartáil. Is spreagthaí fíor-riachtanacha don athrú iad an taighde agus an nuálaíocht ar féidir leo rannchuidiú go suntasach sa chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide. Ní mór bearta oiriúnaithe agus maolaithe a bheith i gcomhréir le prionsabail cháilíochta chun cosaint na hoidhreachta cultúrtha a áirithiú, agus chun mí-oiriúnú as a n-eascraíonn géarchéim oidhreachta cultúrtha a sheachaint. Spreagfaidh bearta iomchuí athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide, téarnamh eacnamaíoch agus forbairt scileanna i gcomhréir leis an gComhaontú Glas don Eoraip. Beidh comhiarracht na hEorpa, a bhfuil samplaí dea-chleachtais curtha ar fáil aici cheana féin, ina foinse inspioráide do réigiúin eile an domhain.