Todhchaí na gCathracha

Is tionscnamh de chuid an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde (JRC) í an tuarascáil seo, le tacaíocht ó Ard-Stiúrthóireacht an Bheartais Réigiúnaigh agus Uirbigh (AS REGIO) sa Choimisiún. Leagtar béim ann ar thiománaithe atá ag múnlú na todhchaí uirbí, agus sainaithnítear ann na príomhdhúshláin a mbeidh ar chathracha aghaidh a thabhairt orthu agus na láidreachtaí ar féidir leo leas a bhaint astu chun a dtodhchaí inmhianaithe a thógáil go réamhghníomhach. Is é príomhaidhm na tuarascála seo ceisteanna oscailte a ardú agus plé a stiúradh maidir leis an méid is féidir agus ba cheart a bheith i dtodhchaí na gcathracha laistigh de na pobail eolaíochta agus lucht déanta beartas araon. Agus aghaidh á tabhairt ar chathracha Eorpacha den chuid is mó, tugtar samplaí ó réigiúin eile ar fud an domhain freisin ós rud é go bhfuil ábharthacht dhomhanda ag baint le go leor dúshlán agus réiteach.

Tá an tuarascáil nua go háirithe ar dhá bhealach. Ar an gcéad dul síos, forbraíodh é ar bhealach cuimsitheach — thug dlúthchomhar le Comhphobal Cleachtais an Choimisiúin Eorpaigh maidir le Cathracha (CoP-CITIES) léargais ón bpobal taighde níos leithne agus ó líonraí cathracha, lena n-áirítear bardais aonair, chomh maith le seirbhísí an Choimisiúin agus eagraíochtaí idirnáisiúnta. Rinne Bord Eagarthóireachta athbhreithniú forleathan air freisin. Ar an dara dul síos, tacaíonn ardán idirghníomhach ar líne leis an tuarascáil ina n-óstálfar nuashonruithe amach anseo, lena n-áirítear anailísí breise, pléití, cás-staidéir, tuairimí agus léarscáileanna idirghníomhacha a théann thar raon feidhme leagan reatha na tuarascála.

Tagraíonn an tuarascáil go léir do na tionchair atá ag cathracha ar athrú aeráide, ar an treocht agus ar conas déileáil leis. Go háirithe, tá ceann de na dúshláin atá ann dírithe ar ghníomhú ar son na haeráide, lena leagtar béim ar cheithre phríomhshuathaireacht:

• Cé go bhfuil cathracha freagrach as leibhéal ard tomhaltais fuinnimh agus, dá bhrí sin, go ngineann siad thart ar 70 % d’astaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an domhain, tá cathracha an-leochaileach i leith thionchair an athraithe aeráide.
• Is éifeachtaí na cathracha chun bearta a dhéanamh chun dul i ngleic leis an athrú aeráide nuair a bhíonn siad ailínithe le chéile agus le gníomhaithe ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach ar féidir leo uaillmhian agus acmhainneacht aeráide níos mó a roinnt leo.
• Le scór bliain anuas, tá méadú as cuimse tagtha ar uaillmhian na cathrach dul níos faide ná spriocanna na rialtas náisiúnta maidir leis an athrú aeráide mar go dtugtar rabhadh i dTuarascáil Speisialta IPCC maidir le Téamh Domhanda 1.5 °C nach leor na rannchuidithe reatha arna gcinneadh go náisiúnta do Chomhaontú Pháras.
• Teastaíonn tacaíocht óna gcomhpháirtithe i rialtais náisiúnta agus réigiúnacha, san earnáil phríobháideach, sa saol acadúil agus sa tsochaí shibhialta chun na spriocanna uaillmhianacha sin a bhaint amach agus a shárú go hiomlán.