Tuarascáil Cheardlainne maidir leis an mBithéagsúlacht agus Paindéimí ón Ardán Idir-Rialtasach maidir le Seirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais

Is scrúdú láidir ó thaobh na heolaíochta de é Tuarascáil Cheardlainne IPBES maidir leis an mBithéagsúlacht agus Paindéimí ar an bhfianaise agus ar an eolas faoi naisc idir riosca paindéime agus an dúlra ó thosaigh paindéim COVID-19 — le rannchuidiú 22 de phríomhshaineolaithe an domhain ó réimsí éagsúla (e.g. eipidéimeolaíocht, zó-eolaíocht, sláinte phoiblí, éiceolaíocht galar, paiteolaíocht chomparáideach, tréidliacht, cógaseolaíocht, sláinte fiadhúlra, samhaltú matamaiticiúil, eacnamaíocht, dlí agus beartas poiblí), rannchuidithe agus acmhainní eolais ón gCoinbhinsiún maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch, ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide, ón gCoinbhinsiún maidir le Trádáil Idirnáisiúnta i Speicis i mBaol, ó Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe chun an Gaineamhlú a Chomhrac, agus ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, chomh maith le próiseas athbhreithnithe piaraí. 

Foilsíodh an tuarascáil ag pointe criticiúil le linn phaindéim COVID-19, tráth a bhfuil a tionchair fhadtéarmacha shochaíocha agus eacnamaíocha á n-aithint. Tá daoine i ngach earnáil den tsochaí ag tosú ag lorg réitigh a théann níos faide ná gnó mar is gnách. Chun é sin a dhéanamh, beidh gá le hathrú claochlaitheach, agus úsáid á baint as an bhfianaise ón eolaíocht chun athmheasúnú a dhéanamh ar an gcaidreamh idir daoine agus an dúlra, agus chun athruithe comhshaoil domhanda arb é tomhaltas neamh-inbhuanaithe is cúis leo a laghdú, agus a spreagann cailliúint na bithéagsúlachta, an t-athrú aeráide agus teacht chun cinn paindéime. Sa tuarascáil seo, cuimsítear an gá atá le hathrú claochlaitheach agus úsáidtear fianaise eolaíoch chun roghanna beartais a shainaithint chun paindéimí a chosc. D’fhéadfadh go mbeadh an chuma ar go leor acu seo go bhfuil siad costasach, deacair a fhorghníomhú, agus go bhfuil a dtionchar neamhchinnte.

Mar sin féin, tugann anailís eacnamaíoch le fios go mbeidh a gcostais fánach i gcomparáid leis na trilliúin dollar tionchair mar gheall ar COVID-19, gan trácht ar taoide mhéadaitheach na ngalar amach anseo. Is dreasacht chumhachtach í an fhianaise eolaíoch a ndéantar athbhreithniú uirthi anseo, agus tionchair shochaíocha agus eacnamaíocha COVID-19 chun na roghanna beartais sin a ghlacadh agus chun an t-athrú claochlaitheach is gá a chruthú chun paindéimí amach anseo a chosc. Cuirfidh sé sin tairbhí ar fáil don tsláinte, do chaomhnú na bithéagsúlachta, dár ngeilleagair agus don fhorbairt inbhuanaithe.