Oiriúnú don athrú aeráide a chumhachtú trí smaointe spreagúla in Bursa na Tuirce

Príomhfhoghlaim

Maidir leis an Réigiún

Bagairtí Aeráide

De réir Dhréachtphlean Gníomhaíochta Chathair Ghlas Bursa agus Phlean Gníomhaíochta Bursa um Fhuinneamh Inbhuanaithe agus um an Aeráid (BUSECAP), réamh-mheastar go dtiocfaidh méadú 2.5 go 3 °C ar mheánteochtaí sa réigiún faoi 2100 faoin gcás astaíochtaí CO2 is airde (SSP5-8.5). Is bagairtí méadaitheacha iad báisteach dhian agus tuilte ar shráidbhailte an cheantair, agus tá triomach séasúrach agus ganntanas uisce ag dul i bhfeidhm níos mó agus níos mó ar thalmhaíocht agus ar bhonneagar glas. Ina theannta sin, méadaíonn oileáin teasa uirbeacha – rud a chiallaíonn teochtaí níos airde laistigh den chathair i gcomparáid lena timpeallacht – mar aon le truailliú aeir, rioscaí sláinte poiblí agus tomhaltas fuinnimh mar gheall ar éilimh fuaraithe níos airde.

Iad siúd a bhfuil aithne acu ar a n-ithir, cosnaíonn siad a gcrainn, agus caomhnaíonn siad a n-uisce a dtodhchaí freisin. Leis an bhfís atá againn de Bursa níos glaise, táimid ag obair lá agus oíche chun cathair a thógáil a chónaíonn ar aon dul leis an dúlra. Ní éireoidh lenár dtodhchaí ach in éineacht leis an dúlra.

Mustafa Bozbey, Méara Bardas Cathrach Bursa

Le rialachas aeráide níos fearr, cuirtear feabhas ar athléimneacht aeráide ar an talamh

Oiriúnú a chur chun cinn trí Ideathon

Tar éis a dhearbhaithe maidir le hoiriúnú do na dúshláin a bhaineann leis an athrú aeráide, d’eagraigh Bardas Cathrach Bursa an Ideathon um Oiriúnú don Athrú Aeráide laistigh dá chreat rialachais aeráide – an chéad Ideathon oscailte atá dírithe ar shaoránaigh sa Tuirc maidir le hoiriúnú don athrú aeráide. Is é is cuspóir don Ideathon athléimneacht áitiúil a fhorbairt tríd an eolas atá ann cheana a iompú ina réitigh phraiticiúla atá faoi stiúir an phobail. Tháinig deireadh leis an tréimhse iarratais chun smaointe nuálacha maidir le hoiriúnú don athrú aeráide a bhailiú i mí Aibreáin 2025. San iomlán, fuair an tionscnamh 127 n-iarratas ar thionscadail foirne, agus ghlac 400 duine ar a laghad páirt iontu.

Figure 1: Participants presenting their ideas during the Climate Adaptation Ideathon. Image Credit: Bursa Metropolitan Municipality.

Figure 2: Short introduction texts of the 20 finalist projects. Image Credit: Bursa Metropolitan Municipality.

Bhí idir beirt agus cúigear ar na foirne, ag obair ar a gcuid smaointe ar feadh míosa. Ar lá chur i láthair Ideathon, roinn na rannpháirtithe na 20 tionscadal is fearr le lucht féachana de thart ar 200 duine a bhí i láthair ag ócáid oscailte don phobal. Leis an tionscnamh seo, cruthaíodh spás do dhaoine óga agus do thaighdeoirí ó gach cearn den Tuirc, chomh maith le nuálaithe áitiúla in Bursa, chun comhoibriú agus réitigh phraiticiúla a dhearadh ar dhúshláin aeráide na cathrach. Trí chomhoibriú le hollscoileanna áitiúla agus le heagraíochtaí na sochaí sibhialta, thug an Ideathon eolas eolaíoch agus smaointe pobalbhunaithe le chéile.

Leis an bpróiseas cuimsitheach sin, bhí na rannpháirtithe in ann anailís a dhéanamh ar dhúshláin aeráide, amhail oileáin teasa, tulcaí, agus ganntanas uisce, agus réitigh réalaíocha a fhorbairt a bhí saincheaptha do dhálaí áitiúla Bursa. Leis an oiliúint ar líne, éascaíodh an fhoghlaim fhrithpháirteach agus spreagadh comhroinnt taithí maidir leis an oiriúnú don athrú aeráide, rud a bheidh ina threoir bhreise do ghníomhaíochtaí oiriúnaithe Bursa.

Tar éis na chéad mheastóireachta giúiré ag an Ideathon, ghlac na foirne páirt in oiliúint ar líne chun tionscadail a chur i bhfeidhm agus d’oibrigh siad ar feadh 24 lá chun a gcuid smaointe a fhorbairt tuilleadh ina dtionscadail. Fuair siad tacaíocht freisin ó shaineolaithe bardasacha, agus chuir siad ionchur ar fáil maidir le dúshláin Bursa. Rinne aonaid bhardasacha éagsúla athbhreithniú ar na tionscadail maidir lena n-indéantacht theicniúil, a meastachán costais, agus a gcomhtháthú féideartha i bpleananna bardasacha.

Chuir na 20 foireann is fearr a gcuid smaointe i láthair ghiúiré Ideathon – ina measc na tionscadail seo a leanas a cuireadh chun feidhme:

• Roth Báistí: Díríonn sé ar uisce báistí a bhainistiú, a stóráil agus a athúsáid trí dhromchlaí tréscaoilteacha, rud a chuireann ar chumas báistí síothlú, agus gairdíní báistí a chruthú – spásanna beaga glasa, a ionsúnn farasbarr uisce – chun spásanna uirbeacha atá athléimneach ó thaobh na haeráide de a thógáil.
• Bainistiú Uisce Comharsanachta IS-bhunaithe: Úsáidtear Réitigh Nádúrbhunaithe, amhail gairdíní báistí agus sráideanna tréscaoilteacha, chun rioscaí tuilte a laghdú, agus faireachán digiteach á chur i bhfeidhm ag an am céanna ar leibhéal na comharsanachta chun bainistiú uisce a fheabhsú.
• Conair Ghlas Nilüfer: Nascann sé spásanna glasa trí chrainn agus toir trí chonair éiceolaíoch a chruthú laistigh den chathair chun bithéagsúlacht a mhéadú agus teochtaí laistigh den chathair a laghdú.
• Córas AquaAdapt Bursa: Uisce báistí a bhailiú agus a athúsáid chun uisce uirbeach inbhuanaithe a bhainistiú agus chun oiriúnú do ghanntanas uisce.
• Athléimneacht Ghlas – Turas Oiriúnaithe Aeráide Bursa: Molann sé samhail chomharsanachta athléimneach chun dul i ngleic le tubaistí áitiúla agus teochtaí atá ag ardú.
• Modúil Ghlasa Oiriúnaitheacha: Dearann sé córais sholúbtha ghlasa agus scáthaithe i spásanna poiblí ar féidir leo dul in oiriúint do dhálaí aimsire atá ag athrú.

Ní hamháin gur spreag an comórtas rannpháirtíocht acadúil agus phobail ó gach cearn den Tuirc ach leag sé béim freisin ar ról an bhardais maidir le gníomhaíocht áitiúil a dhéanamh de spriocanna aeráide domhanda. Trí chomhoibriú agus rannpháirtíocht leathan ó gach cearn den tír, léirigh Bursa conas is féidir le samhail nuálaíochta áitiúil, ach oscailte, eolas agus feasacht an phobail a thabhairt le chéile chun fíorthionchar a chruthú ar bheartais agus ar chleachtais uirbeacha maidir le hoiriúnú don athrú aeráide. Ní hamháin gur comórtas a bhí sa Ideathon ach chuidigh sé freisin leis na foirne a gcuid smaointe a iompú ina dtionscadail a thugann aghaidh ar chúig phríomhábhar a chomhcheanglaíonn oiriúnú le maolú.

• Limistéir Ghlasa Uirbeacha agus Seirbhísí Éiceachórais: Tionscadail lena neartaítear oiriúnú na cathrach don athrú aeráide trí spásanna glasa a mhéadú agus a chruthú, éiceachórais nádúrtha a chosaint, agus tacú leis an mbithéagsúlacht, amhail díonta glasa agus gairdíní ingearacha.
• Soghluaisteacht Inbhuanaithe agus Réitigh Cathrach Cliste: Le soghluaisteacht chliste atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, laghdaítear astaíochtaí carbóin Bursa a bhaineann le hiompar. Is iad príomhfhócasanna an téama seo éifeachtúlacht an iompair phoiblí a fheabhsú, bealaí rothar agus coisithe a leathnú, úsáid feithiclí leictreacha a chur chun cinn, samhail na cathrach 15 nóiméad a chur i bhfeidhm, agus feidhmchláir chathair chliste a chomhtháthú.
• Bonneagar atá seasmhach ó thaobh na haeráide de agus Bainistiú Tubaistí: Trí fheabhas a chur ar athléimneacht Bursa in aghaidh imeachtaí adhaimsire, dírítear ar limistéir uirbeacha a chosaint ar thuilte, tonnta teasa agus triomaigh, chomh maith le scáthláin aeráide a chruthú ag stadanna iompair phoiblí agus réitigh dhúlrabhunaithe a chomhtháthú i mbainistiú tubaistí.
• Éifeachtúlacht Fuinnimh agus Úsáid Fuinnimh In-athnuaite: Áirítear ar thomhaltas fuinnimh Bursa a fheabhsú agus úsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh a mhéadú réitigh chun éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh a fheabhsú, fuinneamh gréine agus gaoithe a chomhtháthú, agus samhlacha fuinnimh inbhuanaithe a chur chun feidhme sa tionsclaíocht agus sa tithíocht.
• Bainistiú Dramhaíola agus an Geilleagar Ciorclach: I measc na bpríomhréimsí tá giniúint dramhaíola a laghdú, córais athchúrsála a fheabhsú, cleachtais mhúirínithe a spreagadh, agus cuir chuige éiceolaíochta tionsclaíocha a fhorbairt, rud a chiallaíonn aithris a dhéanamh ar an dúlra i bpróisis thionsclaíocha, i gcás nach dtéann aon rud amú.

Maoiniú agus Beartas nua lena dtacaítear le gníomhaíochtaí oiriúnúcháin

D’iompaigh líonra láidir comhoibríoch Bursa ina lárionad náisiúnta don nuálaíocht agus don oiriúnú don athrú aeráide. Chothaigh sé comhar idir grúpaí éagsúla ó gach cearn den Tuirc agus chinntigh sé ag an am céanna go bhfuil gach smaoineamh fréamhaithe i gcónaí i riachtanais agus sonraí áitiúla Bursa. Tríd an gcur chuige cuimsitheach sin, léirigh an chathair conas is féidir le rannpháirtíocht an phobail agus institiúidí láidre comhoibriú chun athléimneacht intomhaiste a fhorbairt. Mar chomhlánú ar na hiarrachtaí sin, tacaíonn Plean Timpeallachta Uirbí Inbhuanaithe Bursa (BUSECAP) – arna mhaoiniú ag an gCiste um Theicneolaíocht Ghlan faoi na Cistí Infheistíochta Aeráide – le tionscadail bhonneagair agus le hathchóirithe beartais lena neartaítear athléimneacht na cathrach. In éineacht le BUSECAP, cuireann sé treochlár soiléir sonraíbhunaithe ar fáil don fhás uirbeach inbhuanaithe, don oiriúnú don athrú aeráide agus do chosaint an chomhshaoil.

Figure 3: With the Ideathon Participants and Municipality team. Image Credit: Bursa Metropolitan Municipality.

Ag an am céanna, sainaithnítear i bPlean Gníomhaíochta na Cathrach Glaise, le tacaíocht ón mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha agus ón gCiste um Theicneolaíocht Ghlan, infheistíochtaí tosaíochta bonneagair agus bearta beartais chun cabhrú le Bursa aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chomhshaoil agus forbairt uirbeach inbhuanaithe a chur chun cinn. Tá an plean sin á úsáid ag Bursa chun príomh-shaincheisteanna comhshaoil a shainiú agus chun réitigh níos glaise agus níos athléimní ó thaobh na haeráide de a chur chun feidhme i réimsí amhail bainistiú uisce, éifeachtúlacht fuinnimh, cáilíocht an aeir, agus pleanáil uirbeach – rud a chuideoidh le cathair níos glaine, níos glaise agus níos inmharthana a chruthú do na glúine atá le teacht.

Achoimre

Tuilleadh eolais

Teagmháil