Páirc Uirbeach Várzea: Tionscadal nuálach um oiriúnú don athrú aeráide i gcroílár Chathair Setúbal, an Phortaingéil

Príomhfhoghlaim

Maidir leis an Réigiún

Bagairtí Aeráide

Tá aeráid Setúbal ag éirí níos teo agus níos tirime, treocht a bhfuiltear ag súil go dtreiseoidh sí faoi dheireadh an chéid. Faoin am sin, beidh athruithe suntasacha aeráide roimh Setúbal agus meastar go n-ardóidh an mheánteocht bhliantúil idir 1.6 °C agus 3.3 °C in éineacht le méadú ar líon na laethanta an-te (le 35 °C d’uasteochtaí nó níos airde). Tá saineolaithe ag súil le laghdú bliantúil idir 5 agus 17 % ar an mbáisteach, le níos lú báistí i rith na bliana ach déine níos mó i dtréimhsí gearra, rud a mhéadaíonn an baol go dtarlódh splancthuilte. Dá bhrí sin, ní mór do chathracha infheistíocht a dhéanamh i gcórais draenála níos éifeachtaí agus tréscaoilteacht ithreach a mhéadú trí réitigh dhúlrabhunaithe a chur chun feidhme.

Páirc Uirbeach Várzea mar réiteach ar bhagairtí aeráide Setúbal

Figure 1: Várzea Urban Park, a climate change adaptation project. Image Credit: Setúbal Municipality.

Figure 2: A green park planned for the leisure of the population. Image Credit: Setubal Municipality.

Trí roinnt clár cistiúcháin de chuid an Aontais (POSEUR – Clár Oibríochtúil um Inbhuanaitheacht agus Éifeachtúlacht in Úsáid Acmhainní, PORTUGAL 2020 agus CFRE – Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa), tá níos mó ná €3 mhilliún infheistithe cheana féin ag an gComhairle Cathrach i dtionscadal a théann i bhfad níos faide ná an cuspóir tosaigh maidir le rialú tuilte trí imchuacha coinneála a úsáid.
Gné thábhachtach
eile den tionscadal seo is ea feasacht ar an gcomhshaol a ardú trí chlár plandála crann, ina mbíonn daltaí páirteach i ngníomhaíochtaí plandála. Chun feabhas a chur ar an tuiscint ar imchuacha coinneála agus ar thábhacht Pháirc Uirbeach Várzea don timpeallacht áitiúil, d’eagraigh an bardas roinnt seisiún i scoileanna poiblí. Bhain na seisiúin seo, a rinne teicneoirí bardasacha, úsáid as fréamhshamhail chun cabhrú le daltaí tuiscint a fháil ar na próisis hidreolaíocha a bhí i gceist.

Leis an tionscnamh seo, rinneadh mol oideachais comhshaoil den spás glas uirbeach a bhí dírithe ar oiriúnú don athrú aeráide. Is é is aidhm d’idirghabhálacha amach anseo, amhail conairí oideachais lena gcuirtear cuairteoirí ar an eolas faoi dhúshláin aeráide agus faoin tionchar a bhíonn acu agus lena spreagtar iad, feasacht an phobail a mhúscailt agus béim a leagan ar a thábhachtaí atá sé acmhainní nádúrtha a chaomhnú.

Tá sé ríthábhachtach an bhithéagsúlacht agus fásra dúchasach a chur chun cinn mar chuid de réitigh dhúlrabhunaithe chun éiceachórais uirbeacha athléimneacha inbhuanaithe a thógáil agus chun seirbhísí éiceachórais ríthábhachtacha a fheabhsú.

Sampla de bheartas pleanála spásúlachta atá bunaithe ar an éiceolaíocht is ea Máistirphlean Bardasach Setúbal, tagairt náisiúnta dá bhunús éiceolaíoch. Ag a chroílár tá an Struchtúr Éiceolaíoch Bardasach a mhúnlaíonn athbhreithniú an phlean trí luachanna éiceolaíocha, tírdhreach agus seirbhísí éiceachórais a chomhtháthú sa chreat críochach.

Cuimsíonn Páirc Uirbeach Várzea beartas pleanála spásúlachta faoi thiomáint éiceolaíochta lena gcuirtear Páirc Uirbeach ar fáil do mhuintir Setúbal lena gcuimsítear spás fóillíochta agus glas ar ardchaighdeán.

Figure 3: Pupil involvement in the tree planting activities at Várzea Urban Park. Image Credit: Setubal Municipality.

Rath an Tionscadail

D’éirigh le tionscadal Pháirc Uirbeach Várzea i Setúbal a bheith nuálach agus rathúil, mar shamhail eiseamláireach den uirbeachas inbhuanaithe agus den oiriúnú don athrú aeráide. Cuireann na gníomhaíochtaí oiriúnaithe don athrú aeráide le hathléimneacht Setúbal i leith bagairtí gaolmhara agus bíonn an pobal rannpháirteach go gníomhach i ngníomhaíochtaí chun oideachas comhshaoil a chur chun cinn. Chruthaigh imchuacha coinneála Várzea a n-éifeachtacht le déanaí le linn imeachtaí báistí troma ar fud Limistéar Cathrach Liospóin, ag cosaint lár chathair Setúbal ó thuilte.

Cosnaíonn tionscadal Várzea lár chathair Setúbal ó thuilte bliantúla, ag meabhrú gur chuir tuilte 2008 carranna faoi uisce i lár na cathrach. Le hidirghabháil Várzea, carnann an t-uisce sna himchuacha coinneála agus ansin sreabhann sé isteach san fharraige de réir a chéile chun tuilte i lár na cathrach a chosc.

André Martins, Méara Setúbal

Figure 4: Várzea Urban Park during an episode of flash floods. Image Credit: Setúbal Municipality.

Achoimre

Tuilleadh eolais

Teagmháil