2.2 Ramma til að meta loftslagsáhrif, veikleika og áhættur

2.2 Ramma til að meta loftslagsáhrif, veikleika og áhættur

Vegna flókins eðlis loftslagstengdra áhættuþátta með samspili hættu-, váhrifa- og varnarþátta og mikillar óvissu í gagna- og vinnsluskilningi er varla hægt að mæla loftslagsáhættu á ákvarðandi hátt. Þess í stað er áhættumat í flestum tilvikum tilbúið og samþykkt mat byggt á safni upplýsinga sem samanstendur af staðreyndum (t.d. loftslagsathugunum, fyrri atburðum), hermun (t.d. loftslagsspám, vatnamælingum), en einnig hálfmegindlegum eða eigindlegum könnunum, sérfræðiþekkingu og frásögnum.

Aðferðirnar, sem notaðar eru við áhættumat, eru oft sambland ofansækinna matsgerða, sem eru yfirleitt byggðar á megindlegum gögnum (t.d. manntalsgögnum, loftslagslíkönum með niðurskögun) og nota vörpun og neðansæknar aðferðir, sem nota yfirleitt staðbundna þekkingu við að greina áhættu og eru frekar eigindlegar í eðli sínu. Áhættumat byggt á vísbendum er notað safn vísa sem geta bæði verið megindlegir og eigindlegir og unnt er að meta bæði með líkanagerð eða samráði við hagsmunaaðila. Yfirlit yfir aðferðir sem beitt er í Evrópu er að finna í skýrslu EES nr. 1/2018. The Urban Adaptation Support Tool lýsir skrefunum sem mælt er með fyrir CCIVA sérstaklega fyrir borgir í smáatriðum. Hins vegar er almennu aðferðinni einnig beitt fyrir stærri einingar eins og svæði eða lönd.

Einn rammi til kerfisbundinna hugmynda um loftslagsáhættur í samræmi við hugmyndina um áhættumat milliríkjanefndarinnar um loftslagsbreytingar eru svokallaðar áhrifakeðjur. Áhrifakeðjur eru keðjur orsakaáhrifa sem sýna alla helstu þætti og ferli sem leiða til sérstakrar loftslagsáhættu og úthluta þessum þáttum hættunni, varnarleysi og váhrifum. Áhrif keðjur eru yfirleitt þróaðar á þátttöku hátt ásamt hagsmunaaðilum og sérfræðingum. Áhrifakeðjur hjálpa til við að skilja betur, kerfisbinda og forgangsraða þeim þáttum sem valda loftslagstengdum áhættum í tilteknu áhyggnakerfi. Áhrifakeðjur geta stuðlað að umfjöllun um eftirspurn eftir aðlögun þegar á fyrstu, eigindlegu stigi áhættumats. Að því er varðar mat á rekstraráhættu geta áhrifakeðjur verið grundvöllur fyrir val á viðeigandi aðferðum, s.s. líkönum, vísum, mati sem byggist á endurskoðun eða sérfræðingi. Oft er mælt með samsetningu af þessum aðferðum. Frekari upplýsingar um mat sem byggir á áhrifakeðjunni má t.d. sjá Áhættuviðbót við Vulnerability Sourcebook.