4.1 Mat á hugsanlegum aðlögunarmöguleikum með tilliti til áhrifa, tíma, kostnaðar, ávinnings og viðleitni

4.1 Mat á hugsanlegum aðlögunarmöguleikum með tilliti til áhrifa, tíma, kostnaðar, ávinnings og viðleitni

Þeir sem taka ákvarðanir ættu að forgangsraða aðlögunarmöguleikum sem hafa skýran ávinning í för með sér án tillits til loftslagsbreytinga í framtíðinni:

• "Win-win" aðgerðir draga úr loftslagsáhættu (eða nýta tækifæri) en einnig að veita verulegan félagslegan, umhverfislegan eða efnahagslegan ávinning (td skapa störf, bæta loftgæði).
• "No-regret" aðgerðir eru gagnlegar og þess virði án tillits til umfangs loftslagsbreytinga í framtíðinni.

Hver valkostur þarf að meta á tvo vegu:

1. að hve miklu leyti þessi möguleiki stuðlar að því að aðlögunarmarkmiðinu verði náð,
2. hver eru áhrifin á víðtækari félagslega og umhverfislega þætti.

Mat á mögulegum valkostum og samanburður á þeim ætti að fela í sér:

• Að greina áhættuna sem valrétturinn tekur á (þ.e. hver valréttur getur haft áhrif á eða tekið á mörgum áhættum) og með því hversu mikið valrétturinn mun líklega draga úr áhættunni.
• Brýn loftslagshættan eða áhættan sem möguleikinn miðar að því að draga úr. Sumar aðlögunaraðgerðir munu henta til framkvæmdar til skamms tíma til að takast á við brýna áhættu eða tækifæri; Aðrir þurfa langan undirbúning og skipulagningu. Mikilvægt er að hafa í huga tímarammann til að hrinda valkostinum í framkvæmd og hvenær hann skal taka gildi, með tilliti til greindrar áhættu og þess hversu brýnt er að grípa til aðgerða.
• Árangur gegn almennum og víðtækari markmiðum og forðast maladaptation. Maladaptation vísar til aðstæðna þar sem aðgerðir ná ekki markmiðum sínum eða valda aukaverkunum sem hindra aðlögun annars staðar eða í framtíðinni. Til dæmis getur bygging gangs á einum stað valdið meiri flóðum á öðrum stað og gæti reynst ófullnægjandi vernd fyrir flóðastig framtíðarinnar.
• Ef valmöguleikinn er stigvaxandi eða umbreytandi. Umbreytingaraðlögun felur í sér að efast er um skilvirkni núverandi kerfa og ferla í ljósi breyttra aðstæðna. Það er aðlögunaraðferð sem breytir grundvallareiginleikum kerfis til að bregðast við loftslagi og áhrifum þess.
• Takast á við bein og óbein áhrif valkostsins á efnahagslega og umhverfislega þætti (þ.m.t. áhrif á mildun loftslagsbreytinga) með áherslu á mögulegan ávinning. Ráðstafanir með margþættum ávinningi ættu að vera ákjósanlegri.
• Að teknu tilliti til réttlætis í aðlögun, meta hvernig aðlögunarvalkosturinn getur haft áhrif á mismunandi félagslega hópa, þar á meðal bæði ávinning og byrðar. Tilgreinið og kortleggið hópa sem hægt er að útiloka frá jákvæðum áhrifum fyrirhugaðs valkosts eða upplifið neikvæð áhrif, s.s. aukna kostnaðarbyrði.
• Tengslin við ráðstafanir til að draga úr loftslagsbreytingum. Ráðstafanir sem stuðla að loftslagsbreytingum eða skaða umhverfið ættu ekki að koma til framkvæmda.
• Mat á skilvirkni og skilvirkni. Árangursríkir valkostir draga úr tilteknum veikleika eða fjölda veikleika að því marki sem óskað er. Skilvirkir valkostir eru kostir sem eru hærri en kostnaður og kostnaðarhagkvæmari en aðrir kostir.
• Mat á kostnaði og ávinningi til að spá fyrir um hvort ávinningur (t.d. tjón sem komist er hjá) valréttar vegi þyngra en kostnaður hans og hversu mikið í tengslum við aðra kosti (þ.e. hægt er að raða öðrum valréttum með tilliti til kostnaðar- og ábatahlutfalls). Mæla skal allan kostnað og ávinning þar sem því verður við komið og hann hefur þýðingu, að öðrum kosti skal fara fram eigindlegt mat.
• Að teknu tilliti til hindrana á framkvæmd aðlögunaraðgerða, þ.m.t. nauðsynlegs fjárhagsáætlunar, þarfar á stefnu, atferlisbreytingum eða innleiðingu löggjafar, áætlaðs samþykkis fyrir hagsmunaaðilum sem og umfangs rannsókna og þróunar sem þörf er á.

Til að ákvarða mögulega aðlögunarmöguleika skiptir greining á kostnaði og ávinningi sköpum, þ.m.t. viðhaldskostnaður. Áætlanir um kostnað og ávinning eru að koma fram en eru mjög mismunandi eftir markmiðum rannsóknarinnar og flokkunarstigi og geira. Nánari upplýsingar um kostnaðar- og ábatamat er að finna hér.

Niðurstöður matsins má lýsa í hnitmiðuðum staðreyndablöðum, frá og með stofnun eignasafns sem inniheldur ekki of mikið tæknileg smáatriði, heldur gefur fljótlegt yfirlit, auðskiljanlegt fyrir þá sem ekki eru sérfræðingar. Þessar staðreyndir geta verið mjög gagnlegar á síðari stigum fyrir forgangsröðunina (sjá næsta skref). Veita skal upplýsingar innan upplýsingablaðanna a.m.k. um eftirfarandi atriði:

• Lýsing á aðlögunarvalkosti
• Hvaða áhrif loftslagsbreytinga tekur valmöguleikinn á
• Möguleikinn á að draga úr varnarleysi (skipt upp fyrir mismunandi félagslega hópa ef mögulegt er) að greindum áhrifum loftslagsbreytinga, skilvirkni, sveigjanleika til að uppfæra eða lækka ef þörf krefur
• Landfræðilegt gildissvið, kortlagning sjónrænna korta
• Upplýsingar um hvaða þátttöku hagsmunaaðila er þörf eða mælt með
• Velgengni og takmarkandi þættir (byggt á eigin reynslu eða öðrum tilvikum)
• Framkvæmdar- og rekstrarkostnaður og efnahagslegur ávinningur tilgreindur í peningalegu tilliti
• Félagslegur og umhverfislegur ávinningur eða óhagræði, nauðsynlegar aðgerðir til úrbóta
• Nauðsynlegt fjármagn, tímasetning fjárfestinga og fjármögnunarleiðir
• Tímarammi fyrir skipulagningu og framkvæmd þar til endingartími er að fullu starfhæfur
• Ábyrgð á framkvæmd og viðhaldi innan ráðherradeilda eða annarra stofnana
• Tengingar við aðra fyrirhugaða aðlögunarmöguleika, skiptanleika, samsetningu
• Tilvísunarupplýsingar