Aðlögun að loftslagsbreytingum með landskipulagi

Lykilnám

Um Norðurlönd

Loftslagsógn

Norðvestur Króatía samanstendur af höfuðborg landsins, borginni Zagreb og þremur sýslum (Zagreb, Karlovac og Krapina-Zagorje sýslur). Svæðið hýsir mikið úrval þéttbýlis- og dreifbýlissvæða auk landfræðilegrar formgerðar. Vegna þessa upplifir svæðið margvísleg áhrif á loftslagsbreytingar og verður fyrir áhrifum af ýmsum loftslagshættum. Þau alvarlegustu eru mikil hiti og flóð (þéttbýli og flóð) og skriðuföll sem oft eru af völdum óhóflegrar úrkomu, ófullnægjandi vatnsstjórnunar og stjórnunar á grænum innviðum, öfgafullum veðuratburðum og viðvarandi þurrkum.

Áskoranir vegna staðbundinna og svæðisbundinna aðgerða í loftslagsmálum

Þrátt fyrir að borgir og svæði Evrópu séu í fararbroddi í baráttunni gegn loftslagsbreytingum, skortir þau oft nauðsynleg tæki til að bregðast við þessari ábyrgð með fullnægjandi hætti. They have the capacity to develop a variety of plans and strategies but lack the required mechanisms to enforce them, as laws and standards for construction are mostly decided at the national level. Staðbundin og svæðisbundin stig eru oft eftir með lágmarksúrræðum, s.s. valfrjálsum kerfum og takmörkuðum hvötum, til að hvetja fjárfesta og borgara til að grípa til aðgerða til að draga úr áhrifum loftslagsbreytinga. Þessar aðstæður duga ekki til að takast á við þær áskoranir sem framundan eru.

Orku- og loftslagsáætlanir eru þróaðar sjálfstætt þvert á stjórnunarstig og geira með lítil eða engin samskipti eða samhæfingu þeirra á milli. Þetta leiðir til ósamfelldra stefnumála, mótsagna og óhagkvæmni og skapar viðbótarhindranir við framkvæmd lykilráðstafana. Að auki er fjármagni ekki úthlutað til þessara áætlana með fullnægjandi hætti þar sem fjárhagsáætlun fylgir oft ekki tilgreindum þörfum.

Svæðisáætlun til að auka skilvirkni

Staðbundnar áætlanir eru öflugar skipulags- og framkvæmdaverkfæri. Megintilgangur þeirra er að skilgreina landþróun landsvæðis, þ.m.t. skilgreiningu á landnotkunarflokkum, grunnvirkjum og sérstökum kröfum um byggingu og þróun. Staðbundin áætlanagerð hefur langa Evrópu hefð og er stunduð á heimsvísu. Sveitarfélög, borgir og svæði um alla Evrópu þróa og framkvæma landáætlanir. Þessar áætlanir eru í eðli sínu þverfaglegar og eru þróaðar á lands-, svæðis-, sveitarstjórnar- og sveitarstjórnarstigi.

Ólíkt öðrum skipulagsferlum eru landáætlanir framfylgjanlegar á því stigi sem þær eru búnar til. Í meginatriðum þurfa byggingar í smíðum, eða í sumum tilvikum endurskipulagning, leyfi sem aftur kalla á samræmingu fyrirhugaðra verkefna og viðeigandi landáætlunar. Þessi ákvæði veita landáætlunum vald til að fyrirskipa og framfylgja framkvæmd lykilráðstafana. Þannig gerir það sveitarfélögum og héraðsstjórnum kleift að taka eignarhald á þróun sinni og auðvelda framkvæmd lykilráðstafana til að tryggja aðlögun og viðnámsþol loftslagsbreytinga.

Samþætt rýmis-, loftslags- og orkuáætlanagerð

Þó að landáætlanir séu þverfaglegt tæki sem nær til flestra, ef ekki allra, þátta þróunar á tilteknu svæði, eru þær ekki mikið notaðar til að framfylgja orku- og loftslagsmarkmiðum umfram það sem liggur til grundvallar innlendum byggingarstöðlum. Með því að víkka út notkun þeirra og fela í sér lykilþætti til að uppfylla staðbundin eða svæðisbundin orku- og loftslagsmarkmið geta landáætlanir orðið að miklum breytingum.

Með hliðsjón af landslöggjöf og skipulagsvenjum geta landáætlanir falið í sér ýmsar ráðstafanir til að auðvelda aðlögun að loftslagsbreytingum. Til dæmis geta landáætlanir krafist fleiri grænna svæða innan eiginleika á tilteknu svæði eða yfir heilt svæði. Þær geta falið í sér náttúruleg varðveislusvæði fyrir regnvatn og vatnsstjórnunarlausnir á byggingarstigi, s.s. nýtingu regnvatns, eða séð fyrir náttúrulausnir, s.s. græn þök og framhlið á tilteknum svæðum eða fyrir tilteknar byggingargerðir.

Til dæmis hefur borgin Karlovac hleypt af stokkunum ákall um metnaðarfulla landáætlun sem nær yfir brúnvöll innan borgarmarka borgarinnar. Eftir samráð við almenning og opinbera samþykkt felur áætlunin í sér nokkrar mjög metnaðarfullar ráðstafanir til aðlögunar og mildunar á loftslagsbreytingum.

• Í fyrsta lagi krefst áætlunin strangari staðla til að koma grænum grunnvirkjum í framkvæmd og varðveita náttúruleg svæði sem fyrir eru á svæðinu.
• Í öðru lagi er ekki gert ráð fyrir staðbundinni notkun jarðefnaeldsneytis til hitaframleiðslu. Einu möguleikarnir á hitaveitu innan svæðisins eru hitaveitur borgarinnar eða staðbundin hitaframleiðsla frá endurnýjanlegum orkugjöfum. Þessi krafa fer yfir landsstaðalinn fyrir nánast núllorkubyggingar.

Svipuð áætlun hefur einnig verið hrint í framkvæmd innan höfuðborgarsvæðisins, Zagreb. Í landáætlun sem nær yfir nokkrar borgarblokkir eru strangar reglur um losun gróðurhúsalofttegunda, kröfur um vatnsstjórnun og náttúrumiðaðar lausnir.

Þessi dæmi eru enn á tilraunastigi og miða að því að sýna fram á þá starfshætti sem staðbundnar og héraðsstjórnir geta tekið upp til að vernda umhverfi sitt og byggja upp seiglu botn. Meginreglurnar, sem fjallað er um í þessari sögu og sýnt er fram á í tilraunaverkefnunum sem lýst er, má færa yfir í hærri áætlanir sem ná yfir stærri svið. Með því að þróa og framfylgja samþættum land-, orku- og loftslagsáætlunum munu borgir og svæði geta tryggt viðnámsþrótt loftslagsbreytinga til langs tíma og skapað hreint, heilbrigt og fólksmiðað umhverfi.

Meðal allra verkefna minna er ég sérstaklega stolt af því að ásamt REGEA erum við að þróa Græna Spatial og Zoning Plan fyrir borgina Karlovac. Við erum græn og klár borg. Orkuskipti okkar eru þegar hafin

Damir Mandić — borgarstjóri Karlovac

Samantekt

Frekari upplýsingar

Tengiliður