Fréttir Archive

Verkefnið NOVERMORE, sem styrkt er af ESB, hefur þróað verkfærasett fyrir upplýsinga- og fjarskiptatækni sem sameinar loftslagsvísindi, félagshagfræðileg gögn og þekkingu hagsmunaaðila til að stuðla að samþættu mati á loftslagsbreytingum. The opinn-aðgangur tól inniheldur verslun landkönnuður, dæmisögu tól, ESB-alþjóðlega mælikvarða tól, og gamification tól til að styðja atburðarás mat, stefnu forgangsröðun, og hagsmunaaðila nám. Einnig er hægt að skoða verkfærakassann í gegnum sérstakt MOOC forrit sem er aðgengilegt á vefsíðu verkefnisins.

Frá desember 2025 til febrúar 2026 bauð framkvæmdastjórn Evrópusambandsins borgurum, fyrirtækjum, opinberum yfirvöldum og öðrum stofnunum að taka þátt í samráði við almenning um framtíðarramma sem mun ákvarða hvernig Evrópa undirbýr sig fyrir og bregst við loftslagsbreytingum. Niðurstöður samráðsins hafa nú verið birtar á vefsetri framkvæmdastjórnarinnar (athugasemd: skruna niður til að hlaða niður útkomuskjölunum).

Við undirbúning næsta mats á loftlagsáhættu í Þýskalandi hafa þýskar loftslagskeðjur verið uppfærðar og straumlínulagaðar. Þessar áhrifakeðjur mynda mikilvægan aðferðafræðilegan grundvöll fyrir áhættumatið og greina hugsanleg loftslagsáhrif, hafa áhrif á þætti og innbyrðis tengsl milli loftslagsáhrifa. Skýrslan inniheldur samantekt á útskýringum á ensku.

The Network of Central Banks and Supervisors for Greening the Financial System (NGFS) in cooperation with the French G7 Presidency has prepared a report analysing the macroeconomic and financial effects of extreme weather events, their transmission channels and international spillovers. Skýrslan inniheldur bæði heildartexta og sjónræna samantekt á háu stigi.

Breytt veðurfarsskilyrði hafa sífellt meiri áhrif á landbúnaðarframleiðslu á heimsvísu. Langvarandi þurrkar, breytingar á raka í jarðvegi eða tíðari og ákafar flóð eru að setja þrýsting á ræktun, áveitukerfi og landstjórnunaraðferðir. Til að mæla hvort aðlögun sé í gangi þróaði Efnahags- og framfarastofnunin 17 vísa til að meta framvindu aðlögunar landa að landbúnaðarframleiðslu sem getur bæði metið árangur sem náðst hefur og greint eftirstandandi aðlögunarþarfir og stefnubil.

Að minnsta kosti 95% Evrópu hafa upplifað árlegan meðalhita árið 2025 samkvæmt Loftslagsskýrslu Evrópu sem unnin var af Copernicus Climate Change Service (C3S) og Alþjóðaveðurfræðistofnuninni (WMO). Í skýrslunni er lögð áhersla á að Evrópa sé að hlýna tvöfalt hraðar en meðaltalið á heimsvísu, sem gerir það að hraðari heimsálfu. Greinin inniheldur alla skýrsluna, auk gagnvirka áhorfandans.

Græn svæði í þéttbýli auka lífsgæði, draga úr háum hita, hitaeyjum, hávaðamengun og lélegum loftgæðum. Hins vegar kom fram í rannsókn sem framkvæmd var af framkvæmdastjórn Evrópusambandsins í samstarfi við Kaupmannahafnarháskóla að innan við 15% borgarbúa í Evrópu hafa fullan aðgang að grænum rýmum samkvæmt grænu meginreglunni "3-30-300". Niðurstöðurnar sýna einnig að ríkari hverfi njóta verulega meiri trjáþekju og nálægðar við náttúruna en tekjulægri svæði.

The Stockholm International Water Institute (SIWI) segir að loftslagsaðlögun og mildun fari eftir því hvernig vatnskerfum er stjórnað. Í þessari stefnuáætlun eru settar fram fimm forgangsbreytingar til að færast frá sundurleitum aðferðum til samfelldari og árangursríkari stjórnunar vatns. Saman mynda þessar breytingar hagnýtan ramma til að samræma hvernig vatnskerfi virka með því hvernig stefna, fjármál og framkvæmd eru skipulögð, til að styrkja samfellu, samræma fjárfestingar og styðja framkvæmd á mælikvarða.

Wildfires hafa brennt swathes skógur um alla Evrópu á undanförnum árum, en vandlega dreifa beita búfé til áhættusvæðum getur dregið úr varnarleysi þeirra til að skjóta, eins og tvö LIFE verkefni hafa fundið. Aðferðin sem kallast agroforestry, gerir nautgripum, sauðfé eða geitum kleift að reika á milli trjánna, þar sem þeir borða og troða gróður sem gæti veitt eldsneyti fyrir skógarelda.

Næstum 8 þúsund eldar sem áttu sér stað í 25 af 27 aðildarríkjum ESB leiddu til 1 079 538 brenndra hektara. Þetta er hæsta brennda svæði í ESB27 sem EFFIS hefur skráð frá 2006, næstum tvöfalt meðaltal 2006-2024. Tímabilið 2025 endurspeglar skýra þróun: fyrri gangsetning, tíðari og kröftugri hitabylgjur og eldar sem ná hærri breiddargráðum en sögulega séð.

NbS bókasafnið, þróað af verkefninu LandShift and Metabolic Institute sem styrkt er af ESB, er gagnvirkur vettvangur byggður á kerfisbundinni auðkenningu og lækningu á útfærðum NbS málum um alla Evrópu. Hvert tilvik er flokkað eftir vistkerfistegund, landnotkunaráskorun og lausnanálgun, sem gerir notendum kleift að kanna og bera saman valkosti sem eru sniðnir að sérstökum þörfum þeirra.

Evrópska vátrygginga- og lífeyrissjóðaeftirlitsstofnunin (EIOPA) og Sameiginleg rannsóknarmiðstöð framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins (JRC) hafa undirritað viljayfirlýsingu til að efla samstarf við að efla gagnreyndar rannsóknir á náttúruhamfaraáhættu. Lykilsvið samvinnu munu fela í sér að efla aðferðafræði við áhættumat og bæta söfnun og greiningu gagna um hamfarir.

Peatland veitir biðminni gegn miklum úrkomu, geymir vatn fyrir tímabil þurrka og þau eru náttúruleg loftræsting. Ný stuðningsáætlun í Þýskalandi miðar að því að endurvekja 90.000 hektara lands á næstu árum. Fjármögnunin er ætluð landeigendum, landstjórum, vatns- og jarðvegssamtökum.

Alls 11 milljónir evra, styrkt af austurríska sambandsráðuneytinu um nýsköpun, hreyfanleika og innviði (BMIMI), er í boði fyrir getu og hæfni til að byggja upp til að styrkja austurríska borgir sem ökumenn viðnáms gegn loftslagsbreytingum í þéttbýli. Símtalið er opið til september 2026.

Stór alþjóðleg rannsókn greindi gögn um daglegt hitastig og dánartíðni í Evrópu og komst að því að framkvæmd hitavarnaáætlana tengist minnkun um 25% umfram dauðsföll sem rekja má til mikillar hita. Þeir sanna að viðvörunarkerfi, skýr samskipti og verndarráðstafanir fyrir fólk í áhættuhópi eru ekki aðeins góðar starfsvenjur heldur mælanlega árangursrík lýðheilsutæki í hlýnandi heimi.

Ný grein undir forystu Deltares og Utrecht háskólans leiðir í ljós að Evrópa hefur mun fleiri tækifæri til að flýta fyrir aðlögun að loftslagsbreytingum en venjulega er viðurkennt. Í stað þess að bregðast aðeins við þegar loftslagsáhætta verður brýn sýnir rannsóknin hvernig pólitískur skriðþungi, stuðningur almennings, framboð á auðlindum, tækninýjungar og/eða venjubundnar viðhaldslotur geta flýtt fyrir aðlögunaraðgerðum.

Verkefnið KNOWING, sem styrkt er af ESB, gaf út rammaáætlun sína um aukin áhrif, sem nær yfir flutninga, orkuþörf og framboð, örloftslag, heilsu, landnotkun og flóð. Samþætta nálgunin gerir kleift að fanga svörunarlykkjur þvert á atvinnugreinar, tafir á tíma og ótilætlaðar aukaverkanir loftslagsíhlutana.

Eftir því sem skógareldar verða stærri, tíðari og eyðileggjandi, kynnir framkvæmdastjórn Evrópusambandsins nýja samþætta nálgun við áhættustýringu vegna skógarelda, sem nær yfir forvarnir, viðbúnað, viðbrögð og endurheimt. Þessi heildræna nálgun mun auka viðnámsþrótt Evrópu gegn vaxandi ógn af skógareldum og tryggja aukna vernd fyrir Evrópubúa og umhverfið, sem og innviði þess og menningararfleifð.

Til að styðja við framkvæmd norrænu samstarfsáætlunarinnar um umhverfis- og loftslagsmál 2025–2027 býður Norræna loftslagsaðlögunaráætlunin (NCAP) umsóknir um styrki til norrænna samstarfsverkefna þar sem áhersla er lögð á fjárfestingar í aðlögun og möguleikana á að draga úr áhættu, skapa verðmæti og vera fjármögnuð með skilvirkum hætti eða áhrif loftslagsbreytinga á líffræðilega fjölbreytni og möguleikann á að draga úr tengdri áhættu. Opið er fyrir umsóknir frá 8. apríl 2026 og lýkur 24. maí 2026, 23:59 (CET).

REGILIENCE+ verkefnið sem styrkt er af ESB hefur birt niðurstöður úr þarfamati sem framkvæmt var með 147 hagsmunaaðilum frá 27 löndum um framkvæmd aðlögunarverkefna. Þessar niðurstöður veita skýran vegvísi um þær sérstöku áskoranir og kröfur sem staðar- og svæðisyfirvöld standa frammi fyrir og veita dýrmæta innsýn í hvernig verkefni ESB geta sérsniðið betur lausnir sínar til að styðja við svæðisbundna viðnámsþrótt í loftslagsmálum.

Í nýjustu Loftslagsskýrslu Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar kemur fram að loftslag jarðar sé í meira jafnvægi en nokkru sinni fyrr í sögu jarðar, þar sem styrkur gróðurhúsalofttegunda knýr áfram hlýnun andrúmsloftsins og sjávar og bráðnun íss. Þessar umfangsmiklu breytingar hafa átt sér stað á nokkrum áratugum en munu hafa skaðleg áhrif á hundruðir - og hugsanlega þúsundir - ára.

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins samþykkti nýjar leiðbeiningar til að aðstoða aðildarríkin við að laga Natura 2000 netkerfi verndaðra náttúrusvæða að auknum þrýstingi vegna loftslagsbreytinga. Í henni eru tilmæli um hagnýtar aðlögunarráðstafanir og umgjörð um loftslagsaðlögun fyrir stjórnendur Natura 2000, landsyfirvöld og hagsmunaaðila sem bera ábyrgð á að vernda dýrmætustu búsvæði og tegundir Evrópu.

Pólska loftslags- og umhverfisráðuneytið hefur hafið vinnu við landsáætlun um aðlögun að loftslagsbreytingum ásamt aðlögunaráætlun. Starfshópur milli stjórnsýslustofnana mun greina þarfir tiltekinna sviða. Sveitarfélög, ráðuneyti, rannsóknastofnanir, háskólar, frjáls félagasamtök og fyrirtæki munu taka þátt í hverju 16 héruðum.

Ný skýrsla frá Haag Centre for Strategic Studies sýnir að loftslagsvá eins og hiti, þurrkar og skógareldar hafa óhófleg áhrif á Suður- og Suðaustur-Evrópu, en flóð hafa sífellt meiri áhrif á Mið- og Norðursvæði. Þessi ójafna þrýstingur leiðir til aukins félagslegs og efnahagslegs misræmis, einkum í landbúnaði, innviðum, heilbrigðismálum og hagkerfinu í víðara samhengi. Loftslagsaðlögun getur þó breytt áhættu í seiglu.

Nýtt viðvörunarkerfi hefur verið sett á laggirnar í Lettlandi til að bregðast við aukinni flóðahættu vegna snjóbræðslu og mikillar úrkomu. Kerfið, sem byggir á fyrri skynjara sem byggir á umsókn sem starfar í borginni Jelgava, mun skila viðvörunum til íbúa og yfirvalda í Zemgale svæðinu, flatt landsvæði með þéttum ánakerfi. Það fékk styrk frá Horizon 2020 IMPETUS verkefninu og var niðurstaða sem náðist vegna samstarfs Jelgava Digital Center, Zemgale Planning Region, lettnesku umhverfisjarðfræði- og veðurfræðimiðstöðvarinnar og Baltic Environmental Forum.