Ċentru interkomunali għat-trawma għall-assistenza psikosoċjali b’rispons għall-għargħar fi Schleiden, il-Ġermanja

It-tibdil fil-klima jixpruna perjodi ta’ xita dejjem aktar intensiva madwar l-Ewropa. Avvenimenti estremi ta’ xita spiss iwasslu għal għargħar, b’mod partikolari meta jkunu preċeduti minn perjodi ta’ nixfa li jnaqqsu l-kapaċità ta’ infiltrazzjoni tal-ħamrija. F’Lulju 2021, xita intensiva wasslet għal għargħar devastanti fl-istati Ġermaniżi ta’ Nordrhein-Westfalen u Rhineland-Palatinate, li kkawża 184 fatalità. It-tibdil fil-klima żied sostanzjalment il-probabbiltà tal-ammont rekord ta’ xita madwar l-Ewropa tal-Punent li wasslet għall-għargħar (Tradowsky et al., 2023).

Minbarra l-korrimenti fiżiċi, id-danni infrastrutturali u t-telf ekonomiku, l-għargħar jista’ jiskatta kwistjonijiet psikosoċjali, kemm immedjatament wara avveniment kif ukoll fit-tul, bħal diffikultà mentali, trawma, ansjetà, insomnja, dipressjoni, u disfunzjoni soċjali (Foudi et al., 2017). Is-severità tal-kwistjonijiet mentali hija proporzjonali għad-daqs u l-veloċità tal-avveniment ta’ għargħar, u hija influwenzata wkoll minn fatturi bħal-livell u l-prossimità tat-telf u d-danni, il-firxa tat-tfixkil fir-rutini ta’ kuljum, kif ukoll il-livell ta’ appoġġ soċjali li rċevew il-vittmi u l-istatus soċjoekonomiku tagħhom (Fernandez et al., 2015).

Mill-1998 sal-2017, madwar 20 miljun persuna ġew affettwati mill-għargħar fl-Ewropa. Minn dawk affettwati, bejn 9 u 53 % tan-nies irrapportaw li kellhom sfidi ta’ saħħa mentali dejjiema. L-ispiża ta’ kwistjonijiet ta’ saħħa mentali mill-għargħar bejn l-1998 u l-2017 fl-Ewropa kienet stmata li tvarja bejn EUR 0,2 u 1,23 biljun (Jackson u Devadason, 2019). Sal-2100, f’xenarju ta’ żieda fil-livell tal-baħar għoli u mingħajr miżuri ta’ adattament, huwa antiċipat li se jkun hemm 5 miljun każ addizzjonali ta’ depressjoni ħafifa minħabba għargħar kostali biss (Bosello et al., 2012).

L-għan taċ-ċentru interkomunali għat-trawma għall-assistenza psikosoċjali huwa li jitnaqqas l-impatt psikosoċjali tal-għargħar fil-komunitajiet fin-Nordrhein-Westfalen u lil hinn.

Immedjatament wara l-għargħar f’Lulju 2021, l-awtoritajiet tal-belt ta’ Schleiden, flimkien ma’ diversi sħab (jiġifieri, id-distrett ta’ Euskirchen u diversi organizzazzjonijiet tal-karità u tal-għajnuna), stabbilew ċentru ta’ ġestjoni tal-kriżijiet psikosoċjali. Fi ftit jiem, ġew implimentati diversi miżuri biex jappoġġaw liċ-ċittadini affettwati u lill-fornituri tas-servizzi ta’ emerġenza fil-komunitajiet ta’ Kall, Hellenthal u Schleiden fir-reġjun ta’ Schleiden. Dawn il-miżuri kienu jinkludu:

• Ċentru ta’ koordinazzjoni għall-kura psikosoċjali fuq terminu qasir, medju u twil biex jakkumpanja u jappoġġa liċ-ċittadini affettwati u lill-fornituri tas-servizzi ta’ emerġenza fl-indirizzar tad-diżastri;
• Kampanja ta’ informazzjoni komprensiva dwar l-assistenza psikosoċjali disponibbli (permezz ta’ artikli fl-istampa, serati ta’ informazzjoni, informazzjoni bil-fomm, eċċ.). Twettqet ħidma soċjali ta’ sensibilizzazzjoni biex jiġu identifikati dawk li jeħtieġu appoġġ u jiġu konnessi mas-servizzi rilevanti;
• Varjetà wiesgħa ta’ servizzi ta’ konsulenza u terapija (eż. konsulenza dwar in-niket u t-telf, pariri psikoloġiċi ġenerali, terapija għat-trawma, psikoterapija fit-tul), inkluż appoġġ speċjalizzat għal gruppi demografiċi speċifiċi (eż. tfal u adolexxenti);
• Sensiela ta' lekċers dwar suġġetti rilevanti bħall-ġestjoni tat-trawma, il-ġestjoni tal-istress u r-reżiljenza, strateġiji ta' niket u telf.

B’mod konkret, l-appoġġ li ġej ġie offrut fuq perjodu ta’ żmien qasir, medju u twil:

Appoġġ għal żmien qasir

Il-kura ta’ emerġenza psikosoċjali ġiet offruta immedjatament wara l-għargħar. Iċ-ċittadini affettwati mill-għargħar, inklużi dawk li esperjenzaw jew raw (kważi) esperjenzi ta’ mewt, sofrew minn ħtija, ansjetà u dipressjoni tas-superstiti, jew telf kienu eliġibbli biex jirċievu appoġġ psikosoċjali. Biex tifhem il-ħtieġa għal appoġġ u ttejjeb l-ippjanar strateġiku, twettqet valutazzjoni inizjali ta’ kif l-avveniment ta’ għargħar kellu impatt fuq il-komunità.

Barra minn hekk, ġie offrut appoġġ psikoloġiku lill-ħaddiema ta’ emerġenza involuti fir-rispons għall-għargħar. Saru sforzi biex jiġu identifikati l-ħaddiema tas-servizzi ta’ emerġenza li kienu l-aktar f’riskju u biex tiġi evalwata l-ħtieġa tagħhom għal appoġġ psikoloġiku f’nofs diżastru.

Għal 14-il jum wara l-għargħar, seħħew madwar 1500 konverżazzjoni u kienu fis-seħħ il-miżuri li ġejjin:

• Hotline għal persuni fil-bżonn ta’ appoġġ li ma ridux jew ma setgħux jattendu fiżikament;
• Il-preżenza ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa fil-punti tad-distribuzzjoni tal-ikel u l-identifikazzjoni attiva ta’ dawk fil-bżonn ta’ servizzi soċjali (l-hekk imsejjaħ limitu baxx, ħidma soċjali ta’ sensibilizzazzjoni);
• Konsultazzjonijiet f’post sikur, għaċ-ċittadini u għall-ħaddiema ta’ emerġenza;
• Valutazzjoni mill-ġdid kontinwa tas-sitwazzjoni psikosoċjali (permezz ta’ intervisti ta’ sensibilizzazzjoni) u aġġustament tal-appoġġ.

Appoġġ fuq terminu medju

Biex ikompli jappoġġja individwi b’impatti dejjiema fuq is-saħħa mentali, ġimagħtejn wara l-għargħar, il-kunsill tal-belt ta’ Schleiden waqqaf ċentru ta’ konsulenza u koordinazzjoni. Inizjalment, iċ-ċentru kien ippjanat li jkun qed jopera għal xahrejn, iżda kien imfassal biex jiġi estiż għal sitt xhur jekk ikun meħtieġ. Iċ-ċentru kellu l-għan li jkompli l-kura ta’ emerġenza psikosoċjali akuta, filwaqt li introduċa wkoll servizz ta’ konsulenza psikoloġika b’limitu baxx għal persuni fir-reġjun li kienu għadhom affettwati mill-avveniment ta’ għargħar stressanti.

Appoġġ fit-tul

Wara s-suċċess tas-servizzi ta’ appoġġ psikosoċjali fuq terminu medju, iċ-Ċentru ta’ Għajnuna ta’ Schleiden Valley ikompli jagħti appoġġ fit-tul sa tmiem l-2024. Diversi membri tal-persunal speċjalizzati interdixxiplinari joffru firxa wiesgħa ta’ servizzi ta’ konsulenza għaċ-ċittadini affettwati mill-għargħar u għall-ħaddiema ta’ emerġenza affettwati. 

Il-belt ta’ Schleiden żviluppat u implimentat il-qafas ta’ appoġġ flimkien ma’ diversi organizzazzjonijiet tal-karità, li kienu involuti fl-iżvilupp ta’ kull stadju tas-servizz ta’ appoġġ psikoloġiku. L-organizzazzjonijiet għandhom esperjenza fl-appoġġ tal-popolazzjonijiet lokali wara avvenimenti trawmatiċi. Dawn jinkludu:

• Malteser, organizzazzjoni ta’ għajnuna kattolika attiva f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza madwar id-dinja;
• Caritas, organizzazzjoni kattolika ta’ għajnuna, żvilupp u servizzi soċjali;
• Diakonie, organizzazzjoni protestanti tal-assistenza soċjali;
• Arbeiterwohlfahrt, assoċjazzjoni tal-benesseri.

Wara li rebaħ offerta f'Diċembru 2021, Malteser ikompli jipprovdi appoġġ psikosoċjali istituzzjonali fiċ-Ċentru ta' Għajnuna tal-Wied ta' Schleiden (HIZ).

Il-persunal speċjalizzat huwa wieħed mill-aktar elementi importanti għall-intervent. Il-persunal jinkludi taħlita ta’ individwi mill-organizzazzjonijiet sħab involuti u esperti inklużi tobba, psikologi, soċjologi, terapisti, psikoterapisti psikoloġiċi, esperti tal-ġestjoni tad-diżastri u tal-governanza tar-riskju, paramediċi, konsulenti tal-emerġenza, u xjenzati soċjali. Dawn l-ispeċjalisti għamlu netwerking estensiv bejniethom biex jiżviluppaw approċċ ta’ appoġġ olistiku.

Il-fatturi li ġejjin ippermettew l-iżvilupp b’suċċess ta’ ċentru interkomunali għat-trawma u l-għoti ta’ appoġġ għas-saħħa mentali:

• Tmexxija politika ta’ appoġġ li ppermettiet intervent immedjat permezz ta’ aċċess rapidu għall-finanzjament;
• Konsultazzjoni u kollaborazzjoni bikrija mal-organizzazzjonijiet sħab (fi żmien jumejn mid-diżastru);
• Speċjalisti b'esperjenza f'tim multidixxiplinarju, inklużi dawk b'esperjenza f'sitwazzjonijiet ta' kriżi;
• Netwerking u kollaborazzjoni frekwenti fost l-ispeċjalisti u l-persunal ta’ appoġġ;
• Appoġġ tajjeb mill-voluntiera li ddeterminaw il-ħtiġijiet tal-komunità permezz ta’ żjarat wiċċ imb wiċċ.

Evalwazzjoni kontinwa tal-intervent għandha l-għan li tidentifika l-fatturi abilitanti u ta’ tfixkil kollha.

Is-sors ewlieni ta’ finanzjament tal-intervent huwa Aktion Deutschland Hilft, il-koalizzjoni ta’ għajnuna tal-Ġermanja li tipprovdi finanzjament lill-NGOs għall-għajnuna f’każ ta’ kriżi. Minn dan il-fond, EUR 920 000 marru għaċ-ċentru interkomunali għat-trawma biex jipprovdu appoġġ psikosoċjali. Il-baġit iffinanzja prinċipalment il-kostijiet tal-persunal u għadd ta’ avvenimenti kbar, bħal “jiem tal-familja” mmirati lejn it-tfal u l-familji biex jipprovdu divertiment u appoġġ b’xejn lit-tfal affettwati u lill-familji tagħhom.

Dan l-intervent żied ir-reżiljenza individwali u tal-komunità biex ilaħħqu mal-istress ikkawżat minn avvenimenti estremi, bħall-għargħar, u b’hekk naqqas il-probabbiltà li jesperjenzaw eżiti ħżiena tas-saħħa mentali u l-kostijiet tas-soċjetà assoċjati.

Evalwazzjoni kontinwa miċ-Ċentru ta’ Kompetenza Medika ta’ Hamburg għandha l-għan li tivvaluta l-effettività tal-intervent u li tasal għal konklużjonijiet għal kunċetti futuri fl-istess reġjun jew f’reġjuni oħrajn.

Iċ-ċentru tat-trawma huwa proġett intermuniċipali, ibbażat fuq ftehim intermuniċipali bejn il-muniċipalitajiet ta’ Schleiden, Kall u Hellenthal. Intużat sejħa għall-offerti biex jiġi deċiż liema organizzazzjoni ta’ għajnuna tkompli tipprovdi appoġġ psikosoċjali istituzzjonali fit-tul.

L-appoġġ beda jumejn wara l-avveniment ta’ jumejn ta’ għargħar f’Lulju 2021. L-appoġġ psikosoċjali fit-tul ikompli sal-lum permezz taċ-ċentru interkomunali għat-trawma li għandu l-mandat li jibqa’ miftuħ sa Diċembru 2024.

Lulju 2021 sa Diċembru 2024, b’potenzjal għal estensjoni fi Schleiden jekk il-finanzjament ikun disponibbli

Il-mudell u l-qafas sostenibbli żviluppati jistgħu jiġu replikati xi mkien ieħor fil-każ ta’ għargħar estrem fi kwalunkwe ħin fil-futur.  

Frank C. Waldschmidt

Malteser Hilfsdienst e.V.

Specialist advisor for psychosocial support for Flood Aid NRW

frank.waldschmidt@malteser.org