2.2 Kaders voor de beoordeling van klimaateffecten, -kwetsbaarheden en -risico's

2.2 Kaders voor de beoordeling van klimaateffecten, -kwetsbaarheden en -risico's

Vanwege de complexe aard van klimaatgerelateerde risico’s met het samenspel van gevaren-, blootstellings- en kwetsbaarheidsfactoren en de grote onzekerheid in het inzicht in gegevens en processen, kunnen klimaatrisico’s nauwelijks op een deterministische manier worden gemeten. In plaats daarvan is een risicobeoordeling in de meeste gevallen een synthetische en overeengekomen beoordeling op basis van een pool van informatie die bestaat uit feiten (bv. klimaatwaarnemingen, gebeurtenissen in het verleden), simulaties (bv. klimaatprognoses, hydrologische modellen), maar ook semikwantitatieve of kwalitatieve onderzoeken, kennis van deskundigen en verhalen.

De voor risicobeoordelingen gebruikte methoden zijn vaak een combinatie van top-downbeoordelingen, die gewoonlijk gebaseerd zijn op kwantitatieve gegevens (bv. volkstellingsgegevens, afgeschaalde klimaatmodellen) en gebruikmaken van karterings- en bottom-upmethoden, waarbij meestal gebruik wordt gemaakt van lokale kennis bij het identificeren van risico’s en die eerder kwalitatief van aard zijn. Indicatorgebaseerde risicobeoordelingen maken gebruik van reeksen indicatoren die zowel kwantitatief als kwalitatief kunnen zijn en kunnen worden beoordeeld door middel van modellering of raadpleging van belanghebbenden. Zie EER-verslag nr. 1/2018 voor een overzicht van de in Europa toegepaste methoden. De tool ter ondersteuning van stedelijke adaptatie beschrijft de stappen die specifiek voor steden worden aanbevolen voor een CCIVA. De algemene oriëntatie wordt echter ook toegepast voor grotere eenheden zoals regio's of landen.

Eén kader om klimaatrisico’s systematisch te conceptualiseren in overeenstemming met het IPCC-risicobeoordelingsconcept zijn zogenaamde impactketens. Impactketens zijn oorzaak-gevolgketens die alle belangrijke factoren en processen illustreren die leiden tot een specifiek klimaatrisico en deze factoren toewijzen aan de componenten gevaar, kwetsbaarheid en blootstelling. Impactketens worden meestal op een participatieve manier ontwikkeld, samen met belanghebbenden en deskundigen. Impactketens helpen bij het beter begrijpen, systemiseren en prioriteren van de factoren die klimaatimpactgerelateerde risico's in een specifiek zorgsysteem veroorzaken. Impactketens kunnen de discussie over de vraag naar adaptatie al in een vroeg, kwalitatief stadium van een risicobeoordeling stimuleren. Voor een operationele risicobeoordeling kunnen effectketens als basis dienen voor de selectie van geschikte methoden zoals modellen, indicatoren, evaluaties of op deskundigen gebaseerde beoordelingen. Vaak is een combinatie van deze methoden aan te bevelen. Zie voor meer informatie over impact chain based assessments bijvoorbeeld het Risk Supplement to the Vulnerability Sourcebook.