Hergebruik van water

Initiatieven voor hergebruik van water kunnen op verschillende ruimtelijke schalen worden uitgevoerd en er zijn verschillende actoren bij betrokken. De maatregel is moeilijk uit te voeren in landen zonder een adequate institutionele en normatieve achtergrond om hergebruik te vergemakkelijken, of waar sociaal-culturele acceptatie en conflicten de uitvoering van deze optie kunnen belemmeren. Betrokkenheid van belanghebbenden is een belangrijk onderdeel van de uitvoering ervan, omdat deze aanpassingsoptie verschillende punten van zorg voor het grote publiek kan doen rijzen, met name met betrekking tot de kwaliteit van hergebruikt water. Consistente communicatie en gemakkelijk te begrijpen boodschappen waarin de voordelen van hergebruik van water worden uitgelegd, moeten aan het publiek en belanghebbenden worden geleverd. De potentiële risico's in verband met het gebruik van afvalwater moeten worden onderzocht en aangepakt om steun te krijgen van de betrokken belanghebbenden. Demonstratieprojecten en het delen van succesvolle cases kunnen deel uitmaken van participatieve activiteiten.

In het verslag van het JRC overhergebruik van water in Europa(2014) worden de volgende belangrijke belemmeringen voor de uitvoering van regelingen voor hergebruik van water opgesomd: 

• Inconsistente en onbetrouwbare methoden voor het identificeren en optimaliseren van geschikte afvalwaterbehandelingstechnologieën voor hergebruikstoepassingen, die in staat zijn de concurrerende eisen van duurzame processen in evenwicht te brengen 
• Moeilijkheden bij het specificeren en selecteren van effectieve monitoringtechnieken om ervoor te zorgen dat de waterkwaliteit voldoet aan de gebruikseisen 
• Significante uitdagingen bij het betrouwbaar beoordelen van de milieu- en volksgezondheidsrisico's/voordelen van hergebruik van water op verschillende geografische schalen 
• Slecht ontwikkelde bedrijfsmodellen voor waterhergebruikregelingen en markten voor teruggewonnen water 
• Laag enthousiasme van publiek en overheid voor hergebruik van water 

• Beperkte institutionele capaciteit om maatregelen voor recycling en hergebruik te formuleren en te institutionaliseren 
• Gebrek aan financiële stimulansen voor regelingen voor hergebruik. 

Een van de belangrijkste succesfactoren is de steun en betrokkenheid van belanghebbenden om sterke weerstand tegen geplande regelingen te voorkomen. Geïnteresseerde belanghebbenden moeten voldoende kennis krijgen om de veiligheid en toepasbaarheid van hergebruikt water te begrijpen. 

De mogelijke voordelen van hergebruik van gezuiverd water voor economie, maatschappij en milieu zijn talrijk. Deze omvatten het verminderen van de vraag naar water van huishoudens en het verlichten van de druk op de openbare watervoorziening, het verminderen van stroomopwaartse energie- en milieukosten. De kosten van het recyclen van water kunnen hoger zijn dan die van het rechtstreeks gebruik van zoet water, maar worden gerechtvaardigd door de verschillende voordelen die waterrecycling biedt: het bespaart water van hoge kwaliteit om te drinken, het vermindert de hoeveelheid verontreinigd water die in het milieu terechtkomt en het kan een kwaliteit hebben waardoor het geschikt is voor specifieke alternatieve toepassingen (bv. een relatief hoog gehalte aan voedingsstoffen kan meststoffen opleveren door het gebruik ervan voor irrigatie). Naast hergebruik van water is het echter ook belangrijk om strategieën uit te voeren die erop gericht zijn de totale vraag naar water te verminderen, wat een van de belangrijkste oorzaken van waterschaarste is. Ook alternatieve technologieën voor waterhergebruik en andere waterbesparende oplossingen (zie bijvoorbeeld de aanpassingsopties Vermindering van het waterverbruik voor koeling van thermische centrales, en waterbeperkingen en waterrantsoenering) moeten worden beoordeeld. Holistische levenscyclusbeoordelingen kunnen worden toegepast bij die beoordelingen, waarbij rekening wordt gehouden met de kosten en baten voor het besparen van watervoorraden en het verminderen van koolstofemissies.

Bij de prijzen voor hergebruikt water moet rekening worden gehouden met al die extra voordelen. Overheidssubsidies kunnen worden gebruikt om de compensatie van hogere watertarieven te ondersteunen.  Over het algemeen is de toewijzing van kosten een politieke beslissing, waarin wordt bepaald hoe ze zullen worden verdeeld over de algemene belastingen en vergoedingen voor degenen die geïnteresseerd zijn in de voordelen van hergebruik van water.

In demededeling van 2007 over waterschaarste en droogte wordt hergebruik van waterbeschouwd als een mogelijke oplossing om de gevolgen van de klimaatverandering in heel Europa te verzachten. In de mededeling "Blauwdruk voor de bescherming van de Europese watervoorraden " werd dit in 2012 nog eensbenadrukt, waarbij de maximalisering van het hergebruik van water als specifieke doelstelling werd gesteld. In 2016 werd voor deuitvoering van de kaderrichtlijn water een EU-richtsnoeren gepubliceerd over de integratie van hergebruik van water in de planning en het beheer van water in het kader van de kaderrichtlijnwater. 

In 2020 heeft de Europese Commissie een “verordeninginzake minimumeisen voor hergebruik van water voor landbouwirrigatie”gepubliceerd. De nieuwe regels zijn van toepassing vanaf 26 juni 2023 en zullen naar verwachting hergebruik van water in de EU stimuleren en vergemakkelijken. De verordening bevat geharmoniseerde minimumeisen inzake waterkwaliteit voor het veilige hergebruik van gezuiverd stedelijk afvalwater bij landbouwirrigatie, geharmoniseerde minimumeisen inzake monitoring, bepalingen inzake risicobeheer om potentiële aanvullende gezondheidsrisico’s te beoordelen en aan te pakken, en mogelijke milieurisico’s, vergunningsvereisten en bepalingen inzake transparantie, waarbij essentiële informatie over elk project voor hergebruik van water beschikbaar wordt gesteld aan het publiek. 

De implementatietijd is sterk afhankelijk van het specifieke toepassingsgebied en de maatregel die is vastgesteld voor hergebruik van water. De volledige uitvoering van regelingen voor hergebruik van water kan 5 tot 15 jaar in beslag nemen. Sommige initiatieven kunnen langer duren als het acceptatieniveau van lokale gemeenschappen laag is.

De levensduur van waterhergebruiksregelingen is strikt afhankelijk van maatschappelijke acceptatie, goed onderhoud van toegepaste oplossingen en bewijs vandaadwerkelijk optredende voordelen. Meestalis de levensduur groter dan 25 jaar.