Europeisk klimarisikovurdering

I mai 2022 initierte Generaldirektoratet for klimatiltak frå Europakommisjonen (DG CLIMA) og Det europeiske miljøbyrået (EEA) utarbeidinga av den første europeiske klimarisikovurderinga (EUCRA). Publisert i 2024, vurderer denne første EUCRA noverande og framtidige klimaendringar og risiko knytte til miljø, økonomi og breiare samfunn i Europa.

Arbeidet er no i gang med den andre EUCRA, som skal publiserast i Q3 2028.

Politisk kontekst

EUs tilpasningsstrategi beskriv korleis EU kan tilpassa seg dei uunngåelege konsekvensane av klimaendringar og bli klimarobust innan 2050. Strategien identifiserer risikovurdering som eit viktig skritt mot systematisk tilpasning i Europa. Europaparlamentets resolusjon av 15. september 2022 oppfordra òg Kommisjonen til å utarbeide ein EU-omfattande klimarisikovurdering og å vere spesielt merksam på risikoen for tørke, skogbrannar og helsetruslar. I dei etterfølgjande rådskonklusjonane av 17. juni 2024 oppfordras Kommisjonen til å halde fram med regelmessige vurderingar av klimarisiko på EU-plan, samtidig som det takast omsyn til særlege nasjonale tilhøve. 

Den første EUCRA (2024) framhevar tilpasningsrelaterte politiske prioriteringar i Europa og er eit sentralt innspel til EUs politikkutvikling for å hjelpe medlemsstatane med å førebyggje og førebu seg på dei aukande konsekvensane av klimaendringar. Det gjev eit europeisk referansepunkt for nasjonale og subnasjonale klimarisikovurderingar.

EU-kommisjonens politiske retningslinjer 2024-2029 identifiserer klimaresistens som ein viktig del av Europas generelle økonomiske sikkerheit og framhevar at EUCRA vil leie det nye integrerte rammeverket for europeisk klimaresiliens og risikostyring.

Den breiare konteksten av risikovurdering og beredskap er informert av Niinistö-rapporten (oktober 2024) som forsterkar behovet for ein omfattande, EU-omfattande risikovurdering av alle farar som integrerer scenariobaserte tilnærmingar for å føresjå sjokk og styrke motstandskrafta. Draghi-rapporten om EUs konkurranseevne (2024) framhevar dessutan klimarisiko som ein strukturell trussel mot Europas økonomiske robusthet, og understrekar at avkarbonisering, energitryggleik og konkurranseevne må handterast saman for å redusere klimarelaterte sårbarheiter. I tillegg krev EUs beredskapsunionsstrategi (2025) betre framsyn og integrerte vurderingar av risikoar, truslar og kaskadeverknader, støtta av vitskapleg prov. Den europeiske strategien for vassresistens fastset ei tilnærming for å handtere vassrelaterte risikoar.

EUCRA-2 er i tråd med desse og andre risiko- og beredskapsinitiativar. Det vil tene som ein hjørnestein for å byggje inn klimamotstandskraft i kjernen av EUs beslutningsprosessar, og gje ei omfattande vurdering og handlingsbar innsikt for effektivt å informere politikk som beskyttar menneske og velstand. 

Korleis vil EUCRA-2 vere forskjellig frå EUCRA-1?

Planlagde innovasjonar av EUCRA-2, samanlikna med EUCRA-1, inkluderer: 

• dekning av ytterlegare politikkområde som påverkast av klimaendringar (herunder sosialpolitikk, nasjonal og internasjonal sikkerheit),  
• forbetra kvantitativ underbygging av risikovurderingen for utvalde risikoar,  
• meir detaljert analyse av tilpasningsalternativar og EUs politiske kontekst, 
• sterkare involvering av nasjonale og sektorielle interessentar, og 
• meir systematisk innsamling av informasjon frå relevante EU-finansierte forskingsprosjekter.  

Den geografiske dekninga av EUCRA-2 vil vere dei 32 EØS-medlemslanda og (for tida) 6 EØS-samarbeidslanda.   

Kva er tidsramma?

Publiseringa av EUCRA-2 er planlagt for Q3 2028.

Kven er involvert?

EU-kommisjonens generaldirektorat for klimatiltak (DG CLIMA), generaldirektorat for europeiske sivile beskyttelses- og humanitære bistandsoperasjonar (DG ECHO), generaldirektorat for miljø (DG ENV) og EEA leiar i fellesskap utarbeidinga av EUCRA-2. 

Utviklinga av EUCRA-2 støttast av eit konsortium leia av Rambøll Management Consulting, i samarbeid med Eurac Research, CMCC, Syke og Stockholm Environment Institute. Partnarskapen vil bli ytterlegare styrkt av underleverandørar som vil gje spesialisert senior innsats på tvers av alle relevante politikkområde som omfattast av EUCRA-2.

EUCRA-2 vil involvere eit breiare fellesskap av praksis som involverer europeiske og nasjonale interessentar, vitskaplege ekspertar, tilpasningsutøvarar. Ytterlegare informasjon vil bli gjeve når desse interessentgruppene er etablert.

Kva er den generelle tilnærminga og metodikken?

EUCRA anvender klimarisikokonseptet frå FNs klimapanels sjette vurderingsrapport (AR6) og følgjer retningslinjene for risikovurdering i ISO 31000 og ISO 14091 der det er mogleg.

Kilde: UNDRR (tilpasset)

EUCRA-2 vil vidareutvikla vurderingsmetoden til EUCRA-1, med tanke på forslaga i Refleksjonspapiret for EUCRA-2 frå European Topic Centre on Climate Change Adaptation og LULUCF (ETC CA). Ein metodikkrapport er tilgjengeleg i H2 2026.

Kontaktinformasjon

EUCRA@eea.europa.eu