Betydeleg oppvarming av sentraleuropeiske fjellelvar under klimaendringar

Vassførekomstar rundt om i verden er for tida oppvarming med eineståande prisar sidan observasjonane starta, men oppvarming skjer svært variabel blant økoregionar. Hittil var fjellelvar forventa å oppleve dempa oppvarming på grunn av kaldt vasstilførsel frå snø eller is. Lufttemperaturane i fjellområda aukar imidlertid raskare enn det globale gjennomsnittet, og derfor forventast oppvarmingseffektar for kalde elveøkosystemer. Ved nedbrytning av multidekadiske vasstemperaturdata frå to sentraleuropeiske fjellelvar med forskjellig utslepps- og vasskilderegime, identifiserte dette arbeidet hittil urapporterte (a) langsiktige oppvarmingstrender (med elvstorleiksavhengige prisar mellom + 0,24 og + 0,44 °C tiår^-1); men òg (b) sesongmessige skift med begge elvane oppvarming ikkje berre om sommaren, men òg i vintermånadane (dvs. opp til + 0,52 °C tiår^-1 i november); C) betydeleg aukande minimums- og maksimumstemperaturar (t.d. temperaturar i ei større elv som ikkje lenger når frysepunktet sidan 1996, og maksimumstemperaturar auka med hastigheiter mellom + 0,4 og + 0,7 °C tiår^{− 1),} og (d) ei utviding av varmtvassperiodar dei siste tiåra i desse økosystema. Rapportens resultater viser ein betydeleg oppvarmingseffekt av fjellelvar med betydelege månadsspesifikke oppvarmingssnøggleikar, ikkje berre om sommaren, men òg om vinteren, noko som tyder på at fjellelvfenologien held fram med å endre seg med pågåande atmosfærisk oppvarming. Vidare viser dette arbeidet at bortsett frå ei generell oppvarming, vil òg sesongskift, endringar i ekstreme temperaturar og ekspanderande varme periodar spele ei rolle for økologiske komponentar i fjellelvar og bør vurderast i klimaendringar og begrensningsstyring.