Verknaden av klimaendringar på mental helse og kjenslemessig velvære: Noverande bevis og implikasjonar for politikk og praksis

Klimaendringar og psykisk helse er to av dei viktigaste og mest presserande utfordringane samfunn over heile verd står overfor. Likevel har aukande medvit om desse globale problema ikkje vorte møtt med tilstrekkelege tiltak for å redusere verknadene. Psykisk sjukdom — eller invalidiserande effektar av naud — påverkar allereie rundt ein milliard menneske globalt, medan effektane av klimaendringar blir stadig tydelegare. Begge desse problema forventast å auke og stå for å påverke mange flere menneske utan tilstrekkeleg handling. Klimaendringar har vorte anerkjend av regjeringar, akademikarar, advokatgrupper og medisinske yrke som ein helsesituasjon, men til dags dato har fokuset i stor grad vore på fysisk helse. Psykisk sjukdom, «den mest neglisjerte av alle helsetilstandar» og kjenslemessig velvære har derimot vorte oversett i deira samspel med klimaendringar. Politikarar står for å dra nytte av å identifisere høvet for potensielle felles løysingar, som stammar frå nokre vanlege årsaker, til desse to globale utfordringane. Politikarar, helsevesen og lokalsamfunn har enno ikkje anerkjent og reagert på trusselen som klimaendringar utgjer for våre psykiske helse- og helsesystemer, og det er mykje å oppnå ved å proaktivt byggje motstandskraft i enkeltpersonar, lokalsamfunn og helsesystemer.

Litteraturen viser at:

• Det er ein klar samanheng mellom auka temperaturar og få sjølvmord;
• Det er klare prov for alvorleg naud etter ekstreme vêrforhold;
• Folk som oppfyller kriteria for psykisk liding er meir sårbare for effektane av klimaendringar på fysisk og psykisk helse;
• Klimakrisa trugar med å forstyrre tilbodet av omsorg for personar med ein psykisk sjukdom diagnose;
• Klimaendringane forverrar psykiske plager, særleg blant unge menneske, sjølv for personar som ikkje er direkte råka (t.d. «øko-angst»).

Desse verknadene:

• Vil bli verre utan meiningsfulle inngrep, køyring og forverring av helse og sosiale ulikheiter som sjølv forverrar mental helse;
• Er for tida «skjulte kostnader», som det ikkje er gjort reie for i politikk og planlegging,
• Til trass for dei alvorlege effektane, har dette vore eit forsømt forskingsområde.
• Det er vinn-vinn-høve (med-fordelar) for å forbetra mental helse og kjenslemessig velvære forbunde med å ta tiltak for å redusera klimagassutsleppa og tilpassa seg eit oppvarmingsklima.