Strategia UE na rzecz zielonej infrastruktury

Strategia UE na rzecz zielonej infrastruktury (2013 r.) promuje ochronę, odbudowę, tworzenie i ulepszanie zielonej infrastruktury. Strategia pokazuje, w jaki sposób zielona infrastruktura i naturalne rozwiązania mogą przynieść korzyści ekologiczne, gospodarcze i społeczne w różnych obszarach polityki UE. Obejmuje to politykę UE w zakresie zmiany klimatu i przystosowania się do niej, między innymi wspólną politykę rolną, gospodarkę morską i politykę rybołówstwa UE, zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, unijną politykę miejską, wodną, zdrowotną, energetyczną lub transportową. Ilekroć zielona infrastruktura stanowi alternatywę dla szarych środków, zielone rozwiązanie powinno zostać zatwierdzone lub ustanowione jako uzupełnienie.

W strategii dotyczącej oznaczeń geograficznych określono cztery priorytetowe obszary prac:

1. promowanie zielonej infrastruktury w głównych obszarach polityki;
2. poprawa informacji, wzmocnienie bazy wiedzy i promowanie innowacji;
3. poprawa dostępu do finansowania;
4. przyczynianie się do rozwoju projektów w zakresie oznaczeń geograficznych na szczeblu UE.

Ponadto oznaczenie geograficzne i zielone korytarze muszą być wspierane na wysokim poziomie przestrzennym i nie powinny kończyć się na granicach terytorialnych. W związku z tym kolejnym celem strategii jest rozwój transeuropejskiej sieci zielonej infrastruktury w Europie.

Strategia dotycząca oznaczeń geograficznych została przyjęta w 2013 r. Od tego czasu Komisja zapewnia wytyczne dotyczące realizacji celów strategii i dokonuje przeglądu ich realizacji.

W 2015 r. opublikowano sprawozdanie „Wspieranie wdrażania zielonej infrastruktury” (2015 r.), które zawiera ogólne zalecenie dotyczące sposobu promowania zielonej infrastruktury, a także arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów i sektorów (załącznik 1).

W 2019 r. Komisja opublikowała jeden dokument zawierający wytyczne i dwa sprawozdania z przeglądu postępów we wdrażaniu.

Wytyczne UE w sprawie strategicznych ram dalszego wspierania wdrażania zielonej i niebieskiej infrastruktury na szczeblu UE (2019 r.) koncentrują się na wytycznych dotyczących zwiększania inwestycji w projekty dotyczące zielonej i niebieskiej infrastruktury na szczeblu UE. Przedstawiono i wyjaśniono narzędzia i instrumenty wspierające, w tym (i) instrumenty finansowe wspierające inwestycje strategiczne w projekty dotyczące zielonej infrastruktury na szczeblu UE; (ii) priorytetowe ramy działania (które są narzędziami planowania określającymi potrzeby finansowe w zakresie wdrażania sieci Natura 2000 i OG)); oraz (iii) narzędzia naukowe lub techniczne, takie jak unijna inicjatywa dotycząca mapowania i oceny ekosystemów i ich usług (MAES) oraz narzędzia systemu informacji geograficznej (GIS). Bardziej szczegółowe informacje na temat istniejących unijnych źródeł finansowania, dodatkowych korzyści i kilku odpowiednich studiów przypadku znajdują się w załączniku do wytycznych.

W dwóch sprawozdaniach z przeglądu przeanalizowano postępy poczynione w rozwoju zielonej infrastruktury oraz wyzwania związane z wdrażaniem czterech priorytetowych obszarów prac w ramach unijnej strategii dotyczącej zielonej infrastruktury (zob. powyżej).  W przeglądzie postępów we wdrażaniu unijnej strategii na rzecz zielonej infrastruktury (2019 r.) podsumowano ogólne wyciągnięte wnioski i przedstawiono zalecenia dotyczące przyszłych działań. Sprawozdanie „Dodatkowe informacje na temat przeglądu wdrażania unijnej strategii na rzecz zielonej infrastruktury” (2019 r.) zawiera dalsze szczegółowe informacje na temat uwzględniania zielonej infrastruktury w innych politykach UE oraz wdrażania w państwach członkowskich UE.

W odniesieniu do przystosowania się do zmiany klimatu i polityki UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu w sprawozdaniach z przeglądu odnotowano, że oznaczenia geograficzne i rozwiązania ekosystemowe stają się coraz ważniejsze i akceptowane. Obydwie koncepcje zostały szczegółowo omówione w strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (COM(2013) 216), a oznaczenie geograficzne jest określane jako część kilku działań strategicznych. Na szczeblu międzynarodowym Konwencja o różnorodności biologicznej (CBD) wielokrotnie podkreśla korzyści płynące z oznaczeń geograficznych i rozwiązań ekosystemowych w kontekście zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Ogólnie rzecz biorąc, unijna strategia dotycząca oznaczeń geograficznych z powodzeniem wspierała podnoszenie świadomości i wdrażanie oznaczeń geograficznych w wielu obszarach. W sprawozdaniach zwrócono uwagę na kilka przykładów dobrych praktyk w zakresie włączania zielonej infrastruktury do różnych polityk UE, projektów i działań w zakresie zielonej infrastruktury w państwach członkowskich UE.

W obu sprawozdaniach z przeglądu stwierdzono, że w ciągu ostatnich kilku lat wiele się wydarzyło, ale nadal istnieje duży potencjał, aby zrobić więcej. Zaleca się położenie większego nacisku na korzyści gospodarcze, społeczne i inne dodatkowe korzyści wynikające z zielonej infrastruktury i rozwiązań ekosystemowych. Nadal istnieje możliwość dalszego rozwijania tej kwestii i wzmocnienia skutecznego włączania zielonej infrastruktury do odpowiednich polityk i przepisów UE.