Przystosowanie się regionu środkowogórskiego do zmiany klimatu

Kluczowe informacje

O regionie

Zagrożenia klimatyczne

Obszary górskie Morza Śródziemnego są bardzo wrażliwe na zmiany klimatu. Ograniczona dostępność wody, dłuższe i poważniejsze susze, a także więcej pożarów lasów zagrażają śródziemnomorskim społecznościom górskim. W ostatnich dziesięcioleciach porzucanie obszarów wiejskich i zanikająca działalność gospodarcza doprowadziły do utraty charakterystycznej dla regionu mozaiki krajobrazu, co sprawiło, że wcześniej zróżnicowane zbocza górskie stały się bardziej jednolite. Zmiana ta ograniczyła podstawowe usługi ekosystemowe, takie jak zaopatrzenie w wodę na niższych obszarach dorzeczy i składowanie dwutlenku węgla w glebie, zagrażając lokalnemu rolnictwu i leśnictwu oraz rentowności gospodarczej.

Mozaiki krajobrazu rolno-sylwo-duszpasterskiego jako klucz do przystosowania się do zmiany klimatu

Wyniki monitorowania pokazują, że:

• Na poziomie krajobrazu: Mniejsze obszary poprawiają różnorodność krajobrazu, zwiększając różnorodność użytkowania gruntów i różnorodność biologiczną. Poprawia to również estetykę krajobrazu, czyniąc krajobraz bardziej atrakcyjnym do użytku turystycznego. Rosnąca liczba obszarów wypasu prowadzi również do zwiększenia liczby zwierząt gospodarskich. Ponadto działania związane z wycinką zmniejszają liczbę pożarów lasów i spalonych obszarów.
• Na poziomie działki: Połączenie wycinki krzewów z ekstensywną hodowlą zwierząt gospodarskich pozytywnie wpływa na jakość gleby, zwiększając ilość azotu w glebie i węgla zmagazynowanego w materii organicznej. Tworzy również zróżnicowane i produktywne łąki o wysokiej zawartości składników odżywczych. Częstotliwość wypasu roślin i zwierząt gospodarskich, wpływając na presję wypasu, prowadzi do znacznej zmienności wilgotności gleby. Wysoka częstotliwość wypasu zwierząt gospodarskich zwiększa spływ wody bez wyraźnego wzrostu erozji gleby. Obszary wypasu mają większy zasięg roślin zielnych i strączkowych, ale mniej traw, co utrudnia określenie idealnej częstotliwości wypasu w celu zapewnienia największej różnorodności roślin.

Odbudowa pastwisk poprzez oczyszczanie zarośli wraz z regeneracyjną gospodarką hodowlaną ma bezpośredni pozytywny wpływ na jakość gleby oraz różnorodność i jakość pastwisk, nie pociągając za sobą wyższych wskaźników erozji.

Eduard Pla, koordynator projektów CREAF i LIFE MIDMACC.

Zaangażowanie lokalnych i regionalnych zainteresowanych stron

Solidne podejście partycypacyjne obejmujące identyfikację i aktywne angażowanie wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron społeczności lokalnej miało kluczowe znaczenie dla włączenia różnych perspektyw do procesu zarządzania adaptacyjnego. Podejście to ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia dobrego zarządzania, wspierania inkluzywnego procesu decyzyjnego, zwiększenia przejrzystości i poprawy rozliczalności w zarządzaniu krajobrazem. Dzięki uwzględnieniu opinii zainteresowanych stron proces ten zapewnił również skuteczniejszą i trwalszą realizację inicjatyw.
Utworzono
cztery organy uczestniczące, w tym trzy komitety regionalne i ponadregionalną grupę roboczą, z udziałem 202 zainteresowanych stron na podstawie mapy podmiotów. Zainteresowane strony reprezentowały różne terytoria, sektory społeczno-gospodarcze, powiązania, zakresy działania i płeć:

• Komisje regionalne: Utworzenie trzech regionalnych komitetów podmiotów, po jednym z każdego regionu, miało istotne znaczenie dla pomyślnego wdrożenia środków przystosowania się do zmiany klimatu. Umożliwiło to zaangażowanie kluczowych przedstawicieli sektorów rolnictwa, hodowli zwierząt gospodarskich i leśnictwa, administracji lokalnej i regionalnej, badań naukowych, stowarzyszeń ekologicznych i społeczeństwa obywatelskiego. Podczas piętnastu posiedzeń komitety zaprojektowały, opracowały i oceniły różne priorytetowe środki dostosowawcze. Spotkania umożliwiły również utrzymanie stałego i aktualnego kanału informacyjnego i dialogu na temat postępów działań.
• Ponadregionalna grupa robocza: Głównym celem tej grupy roboczej było zaangażowanie rządów La Rioja, Aragonii i Katalonii oraz wspólne opracowanie skoordynowanych ram polityki. Zespół projektowy LIFE MIDMACC wybrał te regiony, ponieważ są one regionami sąsiadującymi oraz ze względu na wspólne wyzwania i zagrożenia. Przedstawiciele każdego komitetu regionalnego zapewnili włączenie kluczowych sektorów, takich jak winnice, lasy i zwierzęta gospodarskie, a także administracja publiczna, badania naukowe i przemysł. Podczas czterech spotkań z 37 uczestnikami priorytetowo potraktowali 16 najważniejszych barier zidentyfikowanych przez komitety regionalne i zaproponowali 37 rozwiązań. Grupa nadała również priorytet środkom przystosowawczym określonym przez komitety regionalne w celu poprawy działań przystosowawczych w polityce publicznej.

Zalecenia dotyczące adaptacyjnego zarządzania środkowogórskimi obszarami Morza Śródziemnego

Wyniki pięcioletniego projektu umożliwiają realizację następujących głównych zaleceń w celu osiągnięcia skutecznego przystosowania się do zmiany klimatu poprzez zarządzanie adaptacyjne:

Odzyskiwanie pastwisk

• Zapewnienie rocznego finansowania za pośrednictwem polityki publicznej ukierunkowanego oczyszczania zarośli, ponieważ praktyka ta przynosi udowodnione korzyści środowiskowe, krajobrazowe i społeczno-gospodarcze, dzięki czemu jest wysoce opłacalna w wybranych obszarach.
• Wypasać odpowiednie zagęszczenia zwierząt gospodarskich, które odpowiadają zdolności każdego obszaru do wypasu i dostosowywać je co roku lub co dwa lata do aktualnych warunków klimatycznych.
• Przyjęcie praktyk wypasu regeneracyjnego, takich jak zarządzanie rotacyjne lub całościowe, w ramach których wykorzystuje się duże zagęszczenie zwierząt gospodarskich przez krótkie okresy, po których następuje wydłużenie okresów rekonwalescencji. Takie podejście wspiera wydajność, poprawia jakość gleby i promuje dobrostan zwierząt.
• Wypas różnych gatunków zwierząt gospodarskich.
• Strategiczne rozmieszczenie wyczyszczonych obszarów na zarządzanych przestrzeniach w celu rozszerzenia szlaków wypasu, umożliwiając zwierzętom gospodarskim dostęp do różnorodnych zasobów pasterskich na całym terytorium. Zachęty do ogrodzeń, stacji solnych i koryt wodnych, aby pomóc w skutecznym kierowaniu ścieżkami wypasu, powinny wspierać tę działalność.

Ekstensywna hodowla zwierząt gospodarskich

• Zapewnienie szkoleń dla pasterzy w zakresie technik regeneracyjnych i hodowlanych, aby wspierać zrównoważone i skuteczne gospodarowanie gruntami.
• Zwiększenie rentowności gospodarstw rolnych poprzez zwiększenie wartości produktów, w szczególności mięsa, poprzez strategie takie jak promowanie sprzedaży bezpośredniej konsumentom, oferowanie korzyści podatkowych hodowcom zwierząt gospodarskich, ustanowienie marki jakości dla regeneracyjnych ekstensywnych zwierząt gospodarskich oraz wdrożenie rzeźni mobilnych.
• Utrzymanie i zwiększenie podstawowych dotacji publicznych w celu wsparcia dochodów hodowców zwierząt gospodarskich. Zalecenia dotyczące zwiększenia pomocy obejmują:
• Ustanowienie mechanizmów prawnych zapewniających, aby wartość generowana przez ekosystem górski, taka jak woda, hydroelektryczność, sekwestracja dwutlenku węgla, różnorodność biologiczna i możliwości rekreacyjne, przynosiła korzyści lokalnej ludności.
• Dostosowanie współczynnika kwalifikowalności pastwisk w celu włączenia wypasu lasów do wspólnej polityki rolnej.
• Włączenie wszystkich korzyści związanych ze środowiskiem, krajobrazem i zmianą klimatu do dotacji w ramach wspólnej polityki rolnej.
• Wspieranie hodowców zwierząt gospodarskich poprzez ułatwianie cyfrowego wypasu dzięki monitorowaniu przemieszczania zwierząt gospodarskich za pomocą GPS, poprawę zasięgu sieci i modernizację ścieżek.

Streszczenie

Więcej informacji

Kontakt