European Union flag

Wdrażając rozwiązania oparte na przyrodzie, Poznań przekształca betonowe dżungle w tętniące życiem zielone społeczności i tworzy miejską sieć małych terenów zielonych, takich jak naturalne place zabaw i zielone podwórka szkolne.

Pobierz raport

Kluczowe informacje

  • Edukacja w zakresie rozwiązań opartych na przyrodzie: Kształcenie obywateli i decydentów w zakresie rozwiązań opartych na przyrodzie ma kluczowe znaczenie i powinno towarzyszyć inwestycjom finansowym w te rozwiązania. Przykłady dobrych, lokalnych praktyk pomagają promować zwiększanie skali rozwiązań opartych na zasobach przyrody. Mimo to dostosowanie projektów do konkretnego kontekstu każdej witryny jest kluczem do sukcesu.
  • Koprodukcja z partnerami: Współtworzenie i wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie zwiększa zaangażowanie i odpowiedzialność partnerów projektu, a nie tylko poszukiwanie funduszy. Nawet nieoczekiwane opóźnienia mogą stwarzać możliwości głębszego współtworzenia. Uwolnienie pełnego potencjału innowacyjnych rozwiązań często wymaga współpracy między różnymi działami w rządzie miasta.
  • Finansowanie: Aby znaleźć najbardziej odpowiednie źródło finansowania, zespół projektowy powinien przeanalizować różne korzyści wynikające z konkretnego rozwiązania opartego na przyrodzie. Integracja wartości edukacyjnej naturalnych placów zabaw i podwórek szkolnych może stanowić silną zachętę do otrzymywania finansowania z budżetów obywatelskich i programów odpowiedzialności przedsiębiorstw.

O regionie

Poznań, stolica Wielkopolski w środkowo-zachodniej Polsce, znajduje się nad Wartą, w pobliżu jej zbiegu z Cybiną. Z populacją około 540 000 mieszkańców Poznań jest piątym co do wielkości miastem w Polsce. Założony w X wieku Poznań szczyci się długą i bogatą historią, widoczną w architekturze i dziedzictwie kulturowym. Miasto często znajduje się na szczycie rankingów pod względem bardzo wysokiej jakości edukacji i bardzo wysokiego standardu życia.

Zagrożenia klimatyczne

W ciągu ostatnich kilku lat Poznań doświadczył cieplejszych lat, z rosnącymi średnimi temperaturami i częstszymi falami upałów. Fale upałów stanowią szczególne zagrożenie dla grup szczególnie wrażliwych, takich jak dzieci. Ponadto wysoki wskaźnik uszczelniania gleby i rozwój nieruchomości utrudniają wentylację i chłodzenie miasta oraz powodują miejskie wyspy ciepła.

Jednocześnie miasto cierpi z powodu postępujących susz, co skutkuje znacznym zmniejszeniem ilości wód powierzchniowych i zmniejszeniem retencji wód gruntowych. Ciężki, ulewny deszcz występuje częściej, ale tylko minimalnie uzupełnia wody gruntowe. Mimo że deszcze zapewniają dużą ilość wody deszczowej szybko, woda w większości spływa z nieprzepuszczalnych powierzchni miejskich zamiast przenikać do wód gruntowych. Ponadto ulewne deszcze mogą powodować gwałtowne powodzie i znaczne szkody w infrastrukturze miejskiej.

Redystrybucja zielonych przestrzeni

Mimo że Poznań ma kilka terenów zielonych, nie są one równomiernie rozmieszczone w całym mieście. Są one szczególnie rzadkie w historycznych dzielnicach w centrum miasta, które kwalifikują się jako Strefy Wysoko Zurbanizowane. Prawie 100 lat temu urbaniści wprowadzili wysoce skuteczne rozwiązanie oparte na przyrodzie znane jako „zielone kliny i pierścienie”. Istniejące doliny rzeczne miasta, w tym zachowane obszary dzikiej przyrody, zostały ukształtowane w kliny rozciągające się z południa na północ i z zachodu na wschód. Tymczasem zielone pierścienie powstały bliżej centrum miasta, po śladach dawnych XIX-wiecznych pruskich fortyfikacji znanych jako „Festung Posen”. Projekty te były inspirowane naturalnymi formami terenu i rzekami, które zapewniały wentylację, zmniejszały ciepło i tworzyły korytarze ekosystemowe. Niestety fragmentacja miast i rozwój nieruchomości w coraz większym stopniu wywierają presję na te zielone i niebieskie przestrzenie.

Jednym ze sposobów przeciwdziałania zagrożeniom klimatycznym jest naprawa „zielonych klinów i pierścieni” oraz wprowadzenie w całym mieście rozwiązań opartych na przyrodzie na małą skalę w celu utworzenia zielonej i niebieskiej sieci infrastruktury. Kluczowe znaczenie ma wybór rozwiązań opartych na zasobach przyrody, które pasują do małych przestrzeni i skutecznie poprawiają retencję wody, chłodzą i oczyszczają powietrze, zapewniają łatwy dostęp do wysokiej jakości terenów zielonych oraz wspierają różnorodność biologiczną flory i fauny miejskiej. Aby skorzystać z dobrodziejstw rozwiązań opartych na przyrodzie, miasto zaczęło tworzyć sieć naturalnych placów zabaw i zielonych podwórek szkolnych w 2018 roku. Place zabaw i podwórka szkolne mogą być czasami jedynymi publicznymi terenami zielonymi w dzielnicach, ale często charakteryzują się betonem i małą zielenią. Zmniejsza to retencję wody i zwiększa ciepło miasta. W związku z tym rada miejska postanowiła przekształcić te przestrzenie w „zielone oazy” wolne od betonu. Celem jest tworzenie przestrzeni, które przynoszą korzyści zarówno ludziom, jak i przyrodzie.

Poprawa jakości placów zabaw i podwórek szkolnych

Podczas adaptacji przedszkolnych placów zabaw i podwórek szkolnych do zmian klimatu architekci krajobrazu i wykonawcy integrują naturalne materiały w obiektach do zabawy i nauki oraz zastępują sztuczne powierzchnie naturalnymi, pochłaniającymi wodę powierzchniami. Rodzime gatunki roślin zwiększają różnorodność biologiczną i naturalną retencję wody, zapewniają cień oraz zmniejszają hałas i zanieczyszczenie.

Takie przestrzenie są również idealne do edukacji na świeżym powietrzu. Dzieci i nauczyciele mają codzienny dostęp do przyrody, co pozytywnie wpływa na ich zdrowie fizyczne i psychiczne oraz ogólne samopoczucie. W środowisku miejskim place zabaw tworzą cenne „zielone plamy”, które uzupełniają „system zielonych klinów” i zbliżają przyrodę do szkół i dzielnic.

Głównym źródłem finansowania działań jest budżet miasta, natomiast fundusze regionalne wspierają finansowanie działań edukacyjno-ekologicznych. Fundusze UE, takie jak zintegrowane inwestycje terytorialne, służą jako dodatkowe źródło finansowania na potrzeby włączania lokalnych działań w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu do projektów.

Środki te mogą mieć również pozytywne skutki gospodarcze. Na przykład przepuszczalne powierzchnie, ogrody deszczowe i kwietniki zmniejszają nacisk na system kanalizacyjny, ponieważ ich funkcja gąbki może wchłonąć nadmiar wody. Oszczędza to koszty dla szkół, ponieważ przepełnione systemy kanalizacyjne są mniej prawdopodobne i nie ma potrzeby opłacania rady za naprawy lub związane z nimi problemy. Ponieważ naturalne podwórka szkolne stają się coraz bardziej popularne, rośnie zapotrzebowanie na wykonawców o specjalistycznych umiejętnościach w zakresie rozwiązań opartych na przyrodzie. Doprowadziło to do tego, że lokalne przedsiębiorstwa poszerzyły swoją wiedzę fachową i usługi, dostosowując się do rosnącego zapotrzebowania na zrównoważone i odporne na zmianę klimatu rozwiązania. Zasadniczo dążenie do rozwiązań opartych na przyrodzie stwarza nowe możliwości biznesowe, zachęcając wykonawców do dywersyfikacji usług i zdobywania umiejętności coraz bardziej istotnych na dzisiejszym rynku przystosowania się do zmiany klimatu.

Streszczenie

Urbanizacja i uszczelnianie gleby pogłębiły skutki zmiany klimatu w Poznaniu, ponieważ budynki zastąpiły zieleń betonem. Aby temu przeciwdziałać, miasto nadało priorytet odbudowie i rozwojowi jednego z najważniejszych atutów urbanistycznych: „system zielonych klinów i pierścieni”, który chłodzi miasto. Wdrażane są rozwiązania oparte na zasobach przyrody w celu przezwyciężenia obecnego fragmentarycznego rozmieszczenia zielonych klinów i pierścieni. Rozwiązania oparte na przyrodzie w ogrodach przedszkolnych i szkolnych wspierają wentylację i chłodzenie w mieście, a także przyczyniają się do przystosowania się do zmiany klimatu. Wiele szkół i przedszkoli znajduje się w okolicy klina, dlatego ich transformacja zorientowana na przyrodę uzupełnia i wspiera ten zielony klin system pierścieni. Proces ten wymaga edukacji i współpracy między zainteresowanymi stronami, takimi jak organy publiczne, organizacje pozarządowe, obywatele i przedsiębiorstwa prywatne. Konieczne jest przeanalizowanie ram prawnych i finansowych współpracy, aby uniknąć angażowania się w pseudoekologiczny marketing.

Więcej informacji

Praca przedstawiona w tej adaptacji jest częścią projektu Invest4Nature.

Projekt ten był współfinansowany przez Unię Europejską w ramach umowy o udzielenie dotacji 101061083.

Kontakt

Name: Natalia Madajczyk, Agnieszka Dziubała

Organization: Project Coordination and Urban Regeneration Office, Poznań City Hall

E-Mail: agnieszka_dziubala@um.poznan.pl

Słowa kluczowe

Wpływ na klimat

Susze, Powodzie, Burze

Sektory przystosowawcze

Miejski, Budynki, ICT, Zdrowie

Kluczowe systemy wspólnotowe

Ekosystemy i rozwiązania oparte na przyrodzie, Zdrowie i dobre samopoczucie

Kraje

Poland

Program finansowania

Treści
i linki do elementów stron trzecich na tej stronie internetowej misji są opracowywane przez zespół MIP4Adapt kierowany przez Ricardo, w ramach umowy CINEA/2022/OP/0013/SI2.884597 finansowanej przez Unię Europejską i niekoniecznie odzwierciedlają te z Unii Europejskiej, CINEA lub Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) jako gospodarza platformy Climate-ADAPT. Ani Unia Europejska, ani CINEA, ani EOG nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z informacji zawartych na tych stronach lub w związku z nimi.

Language preference detected

Do you want to see the page translated into ?

Exclusion of liability
This translation is generated by eTranslation, a machine translation tool provided by the European Commission.