Archiwum wiadomości

Prognozy wynikające z modelowania ryzyka klimatycznego dla różnych poziomów globalnego ocieplenia są obecnie zintegrowane z prowadzonym przez Wspólne Centrum Badawcze centrum danych na temat ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi i stratami oraz dostępne w ramach jednej tablicy wskaźników „Territorial Risk Assessment of Climate in Regions of Europe” (Peseta V). Władze regionalne, eksperci zajmujący się gotowością na wypadek klęsk żywiołowych i przystosowaniem się do zmiany klimatu, a także ogół społeczeństwa mają teraz dostęp do zharmonizowanych danych dotyczących poszczególnych regionów na temat zagrożeń klimatycznych i ich wpływu na różne scenariusze ocieplenia.

Ponieważ globalne ocieplenie ma przekroczyć 1,5 ° C, finansowanie przystosowania się do zmiany klimatu jest dalekie od potrzeb, wdrażanie jest ograniczone barierami instytucjonalnymi, a straty i szkody rosną, zgodnie z nowym raportem Programu Narodów Zjednoczonych ds.

Katalog studiów przypadku Climate-ADAPT ma na celu systematyczne uwzględnianie wszystkich regionów w Europie za pomocą praktycznych przykładów. Dzięki nowemu studium przypadku dotyczącemu wczesnego ostrzegania w zakresie regionalnego zarządzania ryzykiem powodziowym zespół Climate-ADAPT zamierza rozpocząć niwelowanie luki w regionie Morza Bałtyckiego.

Ekstremalne upały, susze, pożary lasów i burze zakłóciły w tym roku transport, dostawy energii i wody w całej Europie, potwierdzając zagrożenia zidentyfikowane w europejskiej ocenie ryzyka klimatycznego (EUCRA) dwa lata temu. W briefingu opublikowanym przez Europejską Agencję Środowiska (EEA) przeanalizowano, w jaki sposób uodpornić infrastrukturę krytyczną na zmianę klimatu, w oparciu o wnioski wyciągnięte w tym roku.

Komisja Europejska uruchomiła unijne ramy odporności na zmianę klimatu, aby wzmocnić zdolność Europy do przewidywania zagrożeń klimatycznych, przygotowania się na nie i zarządzania nimi. Wprowadzono w nim europejskie prawo o odporności na zmianę klimatu, poparte praktycznymi narzędziami (European Climate Viewer, Navigator of Climate Resilience Tools i Mission Solutions Explorer), aby doprowadzić do zasadniczego przejścia od reagowania na klęski żywiołowe do wyprzedzania skutków zmiany klimatu i unikania szkód.

Szansa na utrzymanie globalnego ocieplenia na poziomie 1,5 °C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej bez przekroczenia lub przy ograniczonym przekroczeniu tego poziomu – kluczowego celu porozumienia klimatycznego z Paryża – została już wyeliminowana. Przekroczenie to nie musi być jednak trwałe. W sprawozdaniu UNEP w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji z 2026 r. pt. „The point of return” [Punkt zwrotu] stwierdzono, że przy wzroście temperatury na świecie o ponad 1,5 °C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej konieczne są pilne i rygorystyczne cięcia emisji gazów cieplarnianych, aby zminimalizować skalę i czas trwania przekroczenia i powrócić do 1,5 °C do końca stulecia.

Projekt badawczy PROTECCT (Ochrona przed zagrożeniami społecznymi związanymi z klimatem w Europie: Perspektywa porównawcza), finansowana przez francuską Narodową Agencję Badawczą (ANR) i prowadzona głównie przez Sciences Po, zachęca do udzielenia odpowiedzi na ankietę dotyczącą mechanizmów wprowadzonych w Europie, aby umożliwić infrastrukturze transportowej i usługom transportowym radzenie sobie z zagrożeniami związanymi z klimatem i przystosowanie się do nich. W kwestionariuszu termin „transport” odnosi się zarówno do infrastruktury transportowej (drogi, koleje, porty, systemy transportu miejskiego itp.), jak i do organizacji i obsługi usług transportowych oraz zarządzania nimi. Termin składania wniosków upływa 11 listopada 2026 r. Częściowe odpowiedzi na ankietę zostaną również uwzględnione w analizie.

W ramach zaproszenia do składania wniosków w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Miast, finansowanego w ramach unijnego programu LIFE, maksymalnie 62 miasta mogą ubiegać się o dotacje ryczałtowe w wysokości 60 000 EUR każdy w celu opracowania koncepcji inwestycyjnych dotyczących działań w zakresie efektywności energetycznej, ogrzewania i chłodzenia, działań w zakresie czystej energii lub ich połączenia. Zaproszenie zostanie otwarte 26 października i potrwa do 21 grudnia 2026 r. (godz. 17.00 czasu obowiązującego w Brukseli).

W czterech podprogramach LIFE, w tym w podprogramie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, w odpowiedzi na zaproszenie do składania wniosków na 2026 r. złożono 1430 wniosków. Stanowi to wzrost o 30 % w porównaniu z 2025 r. Wnioskowane finansowanie unijne w wysokości 4,3 mld EUR stanowi wzrost o 38 % w przedłożonych informacjach. Program LIFE jest unijnym instrumentem finansowania działań na rzecz środowiska i klimatu.

Punkt informacyjny dla miast to nowy punkt dostępu do wsparcia UE, który pomaga miastom w poruszaniu się po dostępnych możliwościach oraz w znajdowaniu potrzebnej im wiedzy, finansowania i połączeń. Przystosowanie się do zmiany klimatu jest podobszarem tematycznym w obszarze tematycznym „Zielony”.

Europejska Agencja Środowiska (EEA) poszukuje ekspertów, którzy dołączą do tematycznych grup ekspertów wspierających opracowanie drugiej europejskiej oceny ryzyka związanego z klimatem (EUCRA-2).

Od 1 października do 31 października otwarte jest zaproszenie do składania wniosków o nowych ambasadorów Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu. Ambasadorzy Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu odgrywają wiodącą rolę – inspirują, wspierają i rozpowszechniają znaczące działania w dziedzinie klimatu, w tym w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, w swoich społecznościach i sieciach.

Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) przeanalizował i opublikował sprawozdanie na temat tego, w jaki sposób zmiana klimatu może wpłynąć na ubezpieczycieli oferujących ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia zdrowotne oraz na podmioty oferujące pracownicze programy emerytalne. Wskazano w nim ekstremalne ciepło jako główne ryzyko związane z odpowiedzialnością klimatyczną dla sektorów. Ze względu na czynniki kompensujące, powszechny zasięg opieki zdrowotnej w sektorze publicznym i dywersyfikację portfela obecne skutki finansowe pozostają ograniczone. Oczekuje się jednak, że zagrożenia wzrosną w nadchodzących dziesięcioleciach.

Nowe współfinansowane przez UE partnerstwo europejskie na rzecz odpornego dziedzictwa kulturowego (przy wkładzie finansowym z programu „Horyzont Europa” zrzesza 90 partnerów z 30 krajów w celu wzmocnienia ochrony dziedzictwa kulturowego Europy przed zmianą klimatu i zmianą środowiska. W ciągu najbliższych 10 lat w ramach tego europejskiego partnerstwa na rzecz odpornego dziedzictwa kulturowego ogłoszone zostaną transnarodowe wspólne zaproszenia do składania wniosków dotyczących projektów badawczych, którym towarzyszyć będą działania wspierające.

W czasach, gdy Europa stoi w obliczu pokrywającego się ryzyka związanego ze zmianą klimatu, zagrożeniami dla bezpieczeństwa i podatnością infrastruktury na zagrożenia, niniejsze sprawozdanie Wspólnego Centrum Badawczego (JRC), wspierane przez DG ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych (DG HOME), zawiera przydatne spostrzeżenia dla naukowców, decydentów, praktyków i innowatorów. Przedstawiono w nim wspólny pogląd na temat zdolności, które mogą kształtować odporność na klęski żywiołowe w nadchodzących dziesięcioleciach.

Po lecie ekstremalnych upałów i rekordowych susz zapotrzebowanie Europy na odporność wodną nigdy nie było wyraźniejsze. Komisja Europejska intensyfikuje zatem wysiłki na rzecz zapewnienia, aby żadna społeczność nie została pominięta oraz aby strategia odporności wodnej była skutecznie i sprawiedliwie wdrażana w całej UE. Aby wesprzeć te wysiłki, nowa platforma zgromadzi szerokie grono europejskich zainteresowanych stron, w tym przedstawicieli biznesu, sektora wodnego, społeczeństwa obywatelskiego, władz regionalnych i lokalnych oraz rządów państw członkowskich.

Aby lepiej zrozumieć złożone zagrożenia i przygotować się na nie, Organizacja Narodów Zjednoczonych przeprowadziła badanie postrzegania ryzyka wśród 1300 zainteresowanych stron w 155 krajach. Bezczynność związana ze zmianą klimatu pozostaje najważniejszym spośród wszystkich 28 rodzajów ryzyka, chociaż ryzyko środowiskowe jako kategoria nieznacznie spadło pod względem postrzeganego znaczenia.

11 czerwca 2026 r. parlament Litwy przyjął ustawę o przystosowaniu się do zmiany klimatu, ustanawiającą ramy prawne na potrzeby opracowywania i wdrażania polityki przystosowawczej, zarządzania ryzykiem związanym z klimatem oraz gromadzenia i przekazywania odpowiednich informacji. Ustawa określa obowiązki organów krajowych i gminnych, przy czym gminy są zobowiązane do przygotowania planów przystosowania się do zmiany klimatu do końca 2030 r. Litewska Służba Hydrometeorologiczna będzie służyć jako centrum eksperckie, zapewniając gminom wsparcie metodologiczne i techniczne.

Nowa aktualizacja studium przypadku dotyczącego rozwiązań opartych na przyrodzie (NbS) w szkołach w celu ochrony dzieci przed upałem w Hiszpanii jest dostępna na stronie Climate-ADAPT. Wyniki monitorowania pokazują ogólne funkcjonowanie zielonych dachów i fasad w miarę upływu czasu, z pewnymi niedociągnięciami wynikającymi z niewłaściwych problemów z nawadnianiem i konserwacją. Monitorowanie umożliwiło również zaproponowanie ewentualnych środków naprawczych i praktycznych zaleceń w celu zapewnienia długoterminowej konserwacji i skutecznego powielania w innych miejscach.

Ogłoszono sześciu laureatów Federalnej Nagrody „Blauer Kompass” 2026 za wybitne projekty w zakresie zapobiegania zmianie klimatu i przystosowania się do niej. Celem konkursu "Blauer Kompass" jest zaprezentowanie innowacyjnych, skutecznych i zrównoważonych rozwiązań w zakresie przeciwdziałania skutkom zmian klimatu. Nagrody przyznano projektom, które odzwierciedlają różnorodność działań adaptacyjnych w Niemczech: system wczesnego ostrzegania przed intensywnymi opadami deszczu, odporna na zmianę klimatu metoda uprawy rolnej, moduł szkoleniowy dla położnych w zakresie radzenia sobie ze stresem cieplnym, inspirująca interaktywna wystawa dla dzieci i młodzieży oraz dwa projekty szkolne obejmujące kampanię sadzenia drzew i zakład produkcji żywności. Każda nagroda ma nagrodę pieniężną w wysokości 25 000 euro. Więcej informacji na temat nagrody federalnej można również znaleźć w języku angielskim na stronie internetowej: https://www.umweltbundesamt.de/en/themen/klima-energie/klimafolgen-anpassung/kompetenzzentrum-kompass/contest-blauer-kompass.

Według oceny śródokresowej przeprowadzonej przez Komisję Europejską 292 władze regionalne i lokalne wdrożyły już środki w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, podczas gdy celem misji UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu na 2030 r. było wsparcie co najmniej 150 europejskich regionów, władz lokalnych i społeczności, aby stały się odporne na zmianę klimatu. Na szczęście wszystkie pięć misji UE w ramach programu „Horyzont Europa” przynosi wymierne pozytywne rezultaty dzięki innowacjom naukowym i technologicznym, a tym samym przyczynia się do napędzania zmian systemowych.

To Wspólne Centrum Badawcze (JRC) pokazuje, że warunki suszy pogarszają się w Europie Środkowej i Wschodniej. Warunki alarmowe utrzymują się w Europie Środkowo-Wschodniej i pogorszyły się w Europie Zachodniej. W najbliższych miesiącach oczekuje się dipola wody północ-południe w Europie, z bardziej suchymi warunkami w większości regionów środkowych i północnych oraz bardziej wilgotnymi niż zwykle warunkami na obszarach śródziemnomorskich. Raport jest częścią serii raportów analitycznych dotyczących analizy susz dotykających Europę i inne regiony świata. Badania te opierają się na danych i informacjach pozyskanych i przetwarzanych przez obserwatoria ds. susz w ramach programu Copernicus i są uzupełnione sekcjami dotyczącymi skutków, obiegu na dużą skalę i innych istotnych czynników.

Komisja Europejska przedstawiła nową strategię, która zagwarantuje, że oddalone regiony europejskie będą mogły w pełni wykorzystać swój potencjał. Rozszerzają one obecność UE na całym świecie i odgrywają kluczową rolę geostrategiczną. Strategia opiera się na czterech celach, w tym na poprawie odporności i gotowości, z uwzględnieniem wyjątkowych realiów i ograniczeń regionów najbardziej oddalonych.

Słowacja jest obecnie jednym z wybranych wnioskodawców projektów finansowanych w ramach unijnego programu LIFE. Projekt NatAdaptSK ma na celu stworzenie kompleksowych ram wdrażania strategii Republiki Słowackiej w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, łącząc sprawdzone i innowacyjne rozwiązania oparte na zasobach przyrody w sześciu kluczowych obszarach.