Archiwum wiadomości

Projekt Instrumentu Wsparcia Technicznego, finansowany przez Komisję Europejską i koordynowany przez słowackie Ministerstwo Środowiska, przyniósł kluczowe ustalenia w celu wsparcia aktualizacji słowackiej krajowej strategii przystosowania się do zmiany klimatu, wraz z powiązanymi działaniami w zakresie komunikacji i budowania zdolności. Wszystkie rezultaty są dostępne w języku angielskim na słowackiej platformie internetowej poświęconej przystosowaniu się do zmiany klimatu.

Szwedzka Agencja Leśnictwa (Skovstyrelsen) opublikowała drugi plan przystosowania się do zmiany klimatu na lata 2026–20230. Ten pięcioletni plan obejmuje środki mające na celu zwiększenie nadzoru i zarządzania kryzysowego, zapewnienie dostosowanych do terenu lasów o zmniejszonej wrażliwości na wyrąb burzowy i wysokim poziomie zmienności oraz uniknięcie z czasem coraz większych szkód dla środowiska i innych wartości społecznych. Sprawozdanie jest w języku szwedzkim i zawiera streszczenie w języku angielskim.

Pierwsza europejska ocena ryzyka związanego z klimatem (EUCRA), opublikowana w 2024 r., stanowi ważną część bazy dowodowej zintegrowanych ram europejskiej odporności na zmianę klimatu i zarządzania ryzykiem związanym z klimatem. EEA rozpoczęła obecnie prace nad drugą edycją (EUCRA-2), która ma zostać opublikowana w 2028 r. EUCRA-2 wzmocni ilościową analizę ryzyka, rozszerzy zakres polityki, pogłębi wiedzę na temat przystosowania się do zmiany klimatu i zwiększy zaangażowanie zainteresowanych stron, w tym ze strony Eionet. Niedawno zawarto umowę z konsorcjum w celu wsparcia realizacji EUCRA-2.

Misja UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu uruchomiła nowy portal misji, który stanowi bogate źródło informacji i praktycznych narzędzi dla regionów, władz lokalnych i społeczności w celu zrozumienia zagrożeń klimatycznych, opracowania strategii przystosowania się do zmiany klimatu i wdrożenia innowacyjnych rozwiązań.

Gazy cieplarniane nadal akumulują się w atmosferze w miarę wzrostu emisji, a naturalne pochłaniacze dwutlenku węgla, takie jak lasy, mają trudności z absorpcją CO2. Temperatury powierzchni morza osiągnęły bezprecedensowy poziom, napędzany silnymi i cieplejszymi wzorcami pogodowymi oraz długotrwałym ociepleniem oceanów spowodowanym zmianą klimatu. Globalne i europejskie temperatury w 2025 r. znalazły się na trzecim miejscu w historii, zgodnie z danymi z nowego unijnego raportu "Copernicus Global Climate Highlights".

W niniejszym briefingu przedstawiono długoterminowe korzyści z inwestowania w odporność na zmianę klimatu. Przedstawiono w nim koszty zwiększenia odporności w niektórych sektorach Europy najbardziej narażonych na zmianę klimatu oraz opisano korzyści dla gospodarki i społeczeństwa UE. Briefing jest częścią trwającej serii produktów EEA, które badają koszty i korzyści związane z przystosowaniem się do zmiany klimatu.

Komisja Europejska opublikowała najnowszy raport EU Agricultural Outlook, w którym przedstawiono prognozy dla unijnych rynków rolnych do 2035 r. W sprawozdaniu przedstawiono stały wzrost wydajności dzięki przystosowaniu się do zmiany klimatu oraz uznaniu oczekiwanej zmiany dostępności i przystępności cenowej nakładów.

Finansowany przez UE projekt Adaptation AGORA wspiera ogólne cele misji w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu. Biała księga polityczna zawiera plan działania na rzecz zwiększenia zaangażowania obywateli na rzecz odporności na zmianę klimatu poprzez konsolidację spostrzeżeń i wykonalnych zaleceń wynikających z szeroko zakrojonych prac w ramach projektu. Przedstawiono w nim szesnaście zaleceń opartych na czterech kluczowych filarach: instytucjonalizacja zaangażowania; wzmacnianie lokalnego potencjału; wzmocnienie pozycji obywateli i zainteresowanych stron oraz dzielenie się wiedzą i najlepszymi praktykami oraz ich stosowanie.

Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) przedstawił wniosek dotyczący narzędzia służącego podnoszeniu świadomości na temat ryzyka katastrof naturalnych i zapobieganiu mu. Ma on pomóc właścicielom nieruchomości zmniejszyć podatność ich budynków na ekstremalne zdarzenia pogodowe, ograniczyć potencjalne straty i ostatecznie przyczynić się do długoterminowej odporności Europy w obliczu zmiany klimatu.

Komisja Europejska opublikowała ocenę śródokresową Programu UE dla zdrowia, największego i najbardziej ambitnego w historii unijnego programu finansowania zdrowia. Program UE dla zdrowia, dysponujący budżetem w wysokości 4,6 mld euro na lata 2021–2027, wniósł znaczący wkład w odbudowę UE po pandemii COVID-19, wspierając państwa członkowskie w budowaniu bardziej odpornych i dostępnych systemów opieki zdrowotnej oraz wzmacniając gotowość i reagowanie kryzysowe.

W kompleksowej analizie działań na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu w niniejszym sprawozdaniu UE przedstawiono znaczne postępy i wyzwania w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom klimatycznym i podatności na zagrożenia klimatyczne na całym świecie, osiągnięte przez gminy będące sygnatariuszami Światowego Porozumienia Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii. Ekstremalne upały, susze i powodzie zostały zidentyfikowane jako powszechne zagrożenia klimatyczne. W szczególności tylko 67 % zagrożeń wysokiego ryzyka prowadzi odpowiednie działania dostosowawcze. Utrzymuje się znaczna rozbieżność między zidentyfikowanymi zagrożeniami a realizacją działań, w szczególności w sektorach i populacjach podatnych na zagrożenia. Decydenci polityczni są wezwani do wypełnienia tej luki w celu zwiększenia odporności na skutki zmiany klimatu.

Ten interaktywny przewodnik, napisany przez finansowane przez UE konsorcjum projektu Land4Climate, jest przeznaczony dla profesjonalistów - w tym gmin, władz lokalnych i urzędów administracji publicznej. Jego celem jest pomoc we wdrażaniu środków NbS na małą skalę w poszukiwaniu alternatywnego lub uzupełniającego finansowania wykraczającego poza dotacje publiczne.

Fale upałów, susze i powodzie dotknęły około jednej czwartej regionów UE latem 2025 r. Nowe rozszerzone badanie przeprowadzone przez dr Sehrish Usman z Uniwersytetu w Mannheim i ekonomistów z Europejskiego Banku Centralnego pokazuje szacunkowe straty w wysokości 43 mld euro w samym 2025 r. i łącznie 126 mld euro do 2029 r. Naukowcy wzywają do zwiększenia inwestycji w przystosowanie się do zmiany klimatu, takich jak ochrona cieplna w miastach i lepsza gospodarka wodna.

W badaniu przeprowadzonym w 2023 r. w 97 regionach europejskich 70 zgłosiło brak dostępu do danych klimatycznych i informacji naukowych jako jedną z głównych barier utrudniających skuteczne przystosowanie się do zmiany klimatu. Climate-KIC wyjaśnia, w jaki sposób usługi klimatyczne, oparte na obserwacji Ziemi, mogą pomóc.

Ten niedawno wydany przewodnik, opracowany przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC), zawiera wytyczne krok po kroku dotyczące tworzenia oceny ryzyka i podatności na zagrożenia (RVA), kluczowego elementu planowania przystosowania się do zmiany klimatu. Proces ten łączy dane naukowe i wiedzę lokalną w celu oceny ryzyka klimatycznego, identyfikacji zagrożeń, oceny podatności na zagrożenia i określenia zdolności adaptacyjnych społeczności. Zgodnie z ramami IPCC przewodnik pomaga miastom zaangażować zainteresowane strony i wybrać odpowiednie narzędzia do przystosowania się do zmiany klimatu.

W ramach finansowanego przez UE zaproszenia HORIZON-MISS-2024-CLIMA-01 otrzymano 79 wniosków. 17 z 19 wybranych projektów przekształciło się obecnie w umowy o udzielenie dotacji z Europejską Agencją Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA). Budżet rozdzielony dotychczas w ramach tego zaproszenia wynosi prawie 113 mln euro na wdrożenie innowacyjnych, skutecznych rozwiązań w celu przystosowania się do zmiany klimatu.

W nowym artykule opublikowanym przez Artelię przedstawiono podejście oparte na partnerstwie publiczno-prywatno-cywilnym (PPCP), innowacyjnej metodzie wspierania zarządzania partycypacyjnego i współpracy międzysektorowej w zarządzaniu ryzykiem klimatycznym. Laboratoria PPCP, początkowo opracowywane w ramach projektu C2IMPRESS w ramach programu „Horyzont Europa”, a obecnie testowane w MED-IREN, skupiają organy publiczne, podmioty prywatne i społeczeństwo obywatelskie w celu współtworzenia lokalnych działań przystosowawczych. Podejście to ma na celu zwiększenie zaufania, rozliczalności i inkluzywności w planowaniu odporności. W artykule podkreślono wnioski wyciągnięte z miejsc pilotażowych i omówiono kolejne kroki w celu szerszego zastosowania na terytoriach europejskich. 

Projekt badawczy, finansowany przez Niemiecką Agencję Środowiska (UBA), miał na celu udoskonalenie metodyki oceny ex ante instrumentów polityki przystosowania się do zmiany klimatu w celu wsparcia APA IV. We współpracy z siecią organów publicznych opracowano podejście oparte na wielu kryteriach, koncentrujące się na skuteczności, kosztach, trwałości i interakcjach. Metodyka ta została z powodzeniem zastosowana i doprowadziła do opracowania wspólnych zaleceń politycznych dla międzyresortowej grupy roboczej ds. przystosowania się do zmiany klimatu. W sprawozdaniu podsumowano podejście i wyniki opracowywania, testowania i stosowania metodyki oraz przedstawiono warianty przyszłego udoskonalenia. Raport jest w języku niemieckim, ale zawiera obszerne streszczenie w języku angielskim.

Zaktualizowane profile państw zawierają zwięzły przegląd tego, w jaki sposób państwa europejskie planują i wdrażają przystosowanie się do zmiany klimatu, na podstawie sprawozdawczości w zakresie rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną (GovReg) na 2025 r. Zapoznaj się z polityką i działaniami w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, zarządzaniem, dobrymi praktykami, platformami wiedzy i innymi elementami za pomocą interaktywnej mapy i uzyskaj dostęp do oficjalnych danych i dokumentów - wszystko w jednym miejscu. Praktyczny zasób dla każdego, kto pracuje nad przystosowaniem się do zmiany klimatu w całej Europie.

Opublikowana niedawno przez OECD (Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) globalna prognoza dotycząca suszy zawiera globalną ocenę zagrożenia suszą, jej skutków i polityki w kontekście zmiany klimatu. Opierając się na międzynarodowych doświadczeniach i dobrych praktykach, w sprawozdaniu oceniono również, w jaki sposób kraje mogą wzmocnić zarządzanie suszą w zmieniającym się klimacie, oferując praktyczne rozwiązania polityczne w celu zminimalizowania strat, budowania długoterminowej odporności i wspierania przystosowania się do bardziej suchej przyszłości.

Słowacja będzie gospodarzem nowego regionalnego Centrum Narodów Zjednoczonych ds. Osiedli Ludzkich w ramach globalnej inicjatywy SURGe (Sustainable Urban Resilience for the Next Generation). Centrum będzie koordynować wysiłki w całej Europie w celu rozwiązania problemu urbanizacji i zmiany klimatu oraz zacieśni współpracę między organami ONZ, Unią Europejską i innymi partnerami międzynarodowymi. W ramach projektu SURGe państwa będą mogły zwrócić się o usługi doradztwa technicznego. Ponadto uruchomiony zostanie specjalny portal internetowy, aby ułatwić wymianę wiedzy między projektami i sektorami.

Irlandzka krajowa ocena ryzyka związanego ze zmianą klimatu (NCCRA) 2025 zawiera kompleksowy przegląd najpilniejszych zagrożeń i pojawiających się możliwości związanych z klimatem w tym kraju. W ocenie, opracowanej w celu wsparcia krajowego planowania w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, zidentyfikowano 115 rodzajów ryzyka klimatycznego, z których 43 uznaje się za istotne we wszystkich sektorach, takich jak opieka zdrowotna, infrastruktura, różnorodność biologiczna i gospodarka. Podkreślono w nim również pięć potencjalnych możliwości wynikających z prognozowanych zmian warunków klimatycznych. NCCRA podkreśla rosnące zagrożenia stwarzane przez powodzie, fale upałów, susze i erozję wybrzeży oraz podkreśla pilną potrzebę skoordynowanych działań w celu budowania odporności i dostosowania się do zmieniającego się klimatu.

Gospodarka wodna w Europie nie została jeszcze wystarczająco dostosowana do szybkich i zakrojonych na szeroką skalę zmian spowodowanych zmianą klimatu i nadmierną eksploatacją, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa wodnego. W briefingu Europejskiej Agencji Środowiska przeanalizowano potencjalne oszczędności wody, które można by osiągnąć w kluczowych europejskich sektorach gospodarki w celu poprawy oszczędnego gospodarowania wodą i rozwiązania problemu rosnącej niepewności związanej z dostępnością wody.

Znaczne oszczędności wody można osiągnąć w kluczowych sektorach gospodarki za pomocą nowych środków, które będą miały zasadnicze znaczenie dla zwiększenia odporności wodnej Unii Europejskiej. Sektory gospodarki o najwyższych poziomach poboru wody mają również potencjał oszczędzania największej ilości wody, zgodnie z briefingiem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA).