Υποβολή εκθέσεων βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση (2023)

Τον Μάρτιο του 2023 τα κράτη μέλη της ΕΕ υπέβαλαν για δεύτερη φορά εκθέσεις σχετικά με τις εθνικές δράσεις προσαρμογής τους στο πλαίσιο του κανονισμού για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα (άρθρο 19). Οι χώρες μέλη του ΕΟΧ που δεν είναι μέλη της ΕΕ κλήθηκαν να παράσχουν παρόμοιες πληροφορίες σε εθελοντική βάση. Η παρούσα ιστοσελίδα παρουσιάζει τις βασικές υγειονομικές πτυχές των πληροφοριών προσαρμογής που υποβάλλονται. Αποσπάσματα σχετικά με την υγεία από τις εκθέσεις των επιμέρους χωρών διατίθενται μέσω των προφίλ των χωρών για το κλίμα και την υγεία .

Βασικά μηνύματα

Το 2023 αναφέρθηκε ότι η υγεία είναι ο τομέας που επηρεάζεται περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι περισσότερες εκτιμήσεις κινδύνου και τρωτότητας για την κλιματική αλλαγή αναφέρουν υψηλό κίνδυνο πιθανών μελλοντικών επιπτώσεων στον τομέα της υγείας.
Οι ευάλωτοι πληθυσμοί αναγνωρίζονται ως δυσανάλογα επηρεαζόμενοι από κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με το κλίμα.
Τα προορατικά μέτρα που έλαβαν οι χώρες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στον τομέα της υγείας περιλαμβάνουν τη δημιουργία συνεργατικής δομής διακυβέρνησης, προγραμμάτων κατάρτισης και εκπαίδευσης για τους εργαζομένους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, την ευαισθητοποίηση και την εφαρμογή συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης.

Το 2023 αναφέρθηκε ότι η υγεία είναι ο τομέας που επηρεάζεται περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Στο πλαίσιο της υποβολής εκθέσεων ανά χώρα για το 2023, οι ευρωπαϊκές χώρες ανέφεραν ότι η υγεία ήταν ο τομέας που επηρεάστηκε περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ταυτόχρονα, οι ευρωπαϊκές εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές, τα σχέδια και τα πλαίσια επισημαίνουν την υγεία ως τομέα προτεραιότητας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Αυτό σηματοδοτεί την ευρεία αναγνώριση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην ανθρώπινη υγεία και την επείγουσα ανάγκη να προετοιμαστεί ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης για την καλύτερη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Βασικοί επηρεαζόμενοι τομείς που αναφέρθηκαν το 2023. Πηγή: ΕΟΧ, 2023

Οι περισσότερες χώρες ανέφεραν υψηλό κίνδυνο δυνητικών μελλοντικών επιπτώσεων.

Η πρωταρχική προσέγγιση για τον προσδιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι μέσω μιας εκτίμησης κινδύνου και τρωτότητας για την κλιματική αλλαγή (CCRVA), η οποία ενσωματώνει δεδομένα σχετικά με τους κλιματικούς κινδύνους, τους ευάλωτους τομείς, τις υποδομές και τα δημογραφικά στοιχεία για τον προσδιορισμό του επιπέδου κινδύνου που ενέχουν οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Πολλές χώρες σε ολόκληρη την Ευρώπη ανέφεραν ότι διενεργούν εθνικές, τοπικές και τομεακές CCRVA, μεταξύ άλλων εξετάζοντας συγκεκριμένους κινδύνους και τρωτά σημεία για τη δημόσια υγεία και τον τομέα της υγείας.

Πάνω από το ένα τρίτο των χωρών ανέφεραν υψηλό επίπεδο παρατηρούμενων επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών στη συχνότητα και το μέγεθος των συμβάντων, υψηλή πιθανότητα έκθεσης σε μελλοντικούς κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και υψηλά επίπεδα ευπάθειας. Οι περισσότερες χώρες ανέφεραν επίσης ότι ο τομέας της υγείας τους διατρέχει μέτριο ή υψηλό κίνδυνο μελλοντικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η Κροατία, η Ουγγαρία, η Λετονία, η Πορτογαλία και η Σλοβακία ανέφεραν υψηλά επίπεδα ανησυχίας και στις τέσσερις κατηγορίες. Ορισμένοι από τους βασικούς κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με το κλίμα και προσδιορίζονται από το CCRVA περιλαμβάνουν εστίες λοιμωδών νόσων, θερμική καταπόνηση, ξηρασία, πλημμύρες και εξάπλωση αλλεργιογόνων.

Υποβολή εκθέσεων ανά χώρα σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον τομέα της υγείας.

Πηγή: Κανονισμός του 2023 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα

Οι ευάλωτοι πληθυσμοί επηρεάζονται δυσανάλογα από κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με το κλίμα.

Τα CCRVA έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό του τρόπου με τον οποίο οι διάφορες δημογραφικές ομάδες θα επηρεαστούν διαφορετικά από τους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με το κλίμα. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν θα γίνουν εξίσου αισθητές. Οι ευάλωτοι πληθυσμοί, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων, των παιδιών, των ατόμων με αναπηρία, των ιατρικών προϋποθέσεων ή των ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση φτώχειας, θα βιώσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής με διαφορετικό τρόπο από ό,τι τα μέλη της κοινωνίας που ζουν χωρίς προκλήσεις στον τομέα της υγείας και έχουν πρόσβαση στα εργαλεία και τους πόρους που απαιτούνται για την προσαρμογή στις επιπτώσεις που σχετίζονται με το κλίμα. Οι ευάλωτοι πληθυσμοί είναι συχνά περισσότερο εκτεθειμένοι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και ενδέχεται να μην διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την επαρκή αντιμετώπιση ή τον μετριασμό των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα.

Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναπτύξουν στοχευμένες στρατηγικές για την προστασία των ευάλωτων πληθυσμών από τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Ορισμένες από τις βασικές δράσεις που αναλαμβάνονται για την προστασία των πληθυσμών από τους κινδύνους για την υγεία που οφείλονται στο κλίμα περιλαμβάνουν την εφαρμογή συστημάτων επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης, την προσέγγιση και ευαισθητοποίηση της κοινότητας έναντι των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα, τη βελτίωση των δημόσιων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των γαλαζοπράσινων υποδομών για την αντιμετώπιση των κινδύνων αστικών πλημμυρών και θερμότητας, των δημόσιων πηγών νερού και της εισαγωγής κέντρων ψύξης.

Χώρες σε ολόκληρη την Ευρώπη λαμβάνουν προορατικά μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στον τομέα της υγείας.

Οι ευρωπαϊκές χώρες σχεδιάζουν και εφαρμόζουν μέτρα προσαρμογής που λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ανθρώπινη υγεία. Οι χώρες, για παράδειγμα η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Δανία, η Γερμανία ή η Πορτογαλία, υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τη συνεργασία μέσω ομάδων εργασίας, επιτροπών και άλλων δομών διακυβέρνησης που φέρνουν σε επαφή τις δημόσιες αρχές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη που ασχολούνται με την υγεία και την κλιματική αλλαγή και αποσκοπούν σε μεγαλύτερη ολοκλήρωση των πολιτικών.

Σε χώρες όπως η Ιρλανδία, η Φινλανδία και η Σουηδία, έχουν αναπτυχθεί τομεακά σχέδια προσαρμογής στον τομέα της υγείας. Επιπλέον, στην Αυστρία και τη Βουλγαρία, τα θέματα που σχετίζονται με το κλίμα έχουν ενσωματωθεί στο πρόγραμμα σπουδών και στη συνεχή εκπαίδευση των παρόχων ιατρικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των ιατρών, των νοσηλευτών και άλλων επαγγελματιών του τομέα της υγείας. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ικανότητα των επαγγελματιών του τομέα της υγείας να ανταποκρίνονται και να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις στην υγεία που σχετίζονται με το κλίμα, καθώς και να ανταποκρίνονται σε νέες και αναδυόμενες προκλήσεις για την υγεία που σχετίζονται με το κλίμα.

Πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Γερμανία και η Πολωνία, έχουν εφαρμόσει προγράμματα για την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου βελτίωσης της προσωπικής ετοιμότητας στο σπίτι. Αρκετές χώρες έχουν επίσης εφαρμόσει συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για την προειδοποίηση του κοινού, των εργοδοτών, καθώς και του τομέα της υγείας σχετικά με πιθανές επιπτώσεις και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης έχουν σχεδιαστεί για να προειδοποιούν τις αρχές σχετικά με τον κίνδυνο πλημμύρας, τις ακραίες θερμοκρασίες, τα αλλεργιογόνα ή την παρουσία παθογόνων ή μολυσματικών ασθενειών, ώστε να δίνεται χρόνος για προληπτική αντίδραση. Σε ορισμένες δικαιοδοσίες, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης ενημερώνουν πότε πρέπει να ανοίξουν κέντρα ψύξης, να απομακρύνουν τους ανθρώπους που ζουν σε πλημμυρικές ζώνες ή να κλείσουν σημεία κολύμβησης αναψυχής λόγω της παρουσίας βακτηρίων.

Η υποβολή εκθέσεων ανά χώρα περιλαμβάνει παραδείγματα δράσεων που έχουν αναληφθεί για την αντιμετώπιση διαφόρων κλιματικών κινδύνων για την υγεία σε κατοικίες, χώρους εργασίας και χώρους υγειονομικής περίθαλψης

Τα συχνότερα απαριθμούμενα παραδείγματα δράσεων επικεντρώνονται στη διαχείριση των κινδύνων για την υγεία από τις υψηλές θερμοκρασίες και στην παρακολούθηση των λοιμωδών νόσων (ιδίως των νόσων που μεταδίδονται από φορείς), ακολουθούμενα από την αντιμετώπιση ζητημάτων υγείας που σχετίζονται με τις πλημμύρες.

Στη Γερμανία, η ενσωμάτωση των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής για την υγεία βρίσκεται σε εξέλιξη στις διατάξεις για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Στην ενδοχώρα, θεσπίζονται διατάξεις σχετικά με τους παράγοντες που σχετίζονται με τις συνθήκες θερμοκρασίας των κτιρίων κατοικιών που επηρεάζονται από το μεταβαλλόμενο κλίμα. Στην Αυστρία, το κατευθυντήριο σχέδιο δράσης για τη θερμότητα στηρίζει τις ιατρικές εγκαταστάσεις και τις εγκαταστάσεις περίθαλψης στην ανάπτυξη και την κατάρτιση των δικών τους σχεδίων για τη θερμότητα.

Οι χώρες περιλαμβάνουν παραδείγματα σχεδίων προσαρμογής με έμφαση στην υγεία σε υποεθνικό επίπεδο, για παράδειγμα στην Ιταλία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, ή τη Ρουμανία.

Σχετικοί πόροι