An creat Eorpach maidir le hathléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide agus bainistiú riosca

Athléimneacht i mbeartas nua an Aontais – i dtreo an Phlean Eorpaigh um Oiriúnú don Athrú Aeráide

I dTreoirlínte Polaitiúla 2024-2029 don Choimisiún Eorpach, d’fhógair an tUachtarán Ursula von der Leyen an Plean Eorpach um Oiriúnú don Athrú Aeráide (ECAP) chun tacú leis na Ballstáit maidir le pleanáil ullmhachta agus athléimneachta. Tá an Coimisinéir Wopke Hoekstra ar thús cadhnaíochta san obair ar ECAP, agus cuirfear an pacáiste beartais i láthair le linn an dara leath de 2026.

Tugadh aird ar leith cheana féin ar athléimneacht agus ullmhacht i leith an athraithe aeráide i roinnt príomhdhoiciméad beartais de chuid an Aontais lena n-áirítear an Compás Iomaíochais, Fís don Talmhaíocht, agus an Teachtaireacht maidir leis an gcéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile.

Cuirtear i dtábhacht sa Chompás Iomaíochais go bhfuil slándáil eacnamaíoch na hEorpa ag bagairt níos mó agus níos mó ar theagmhais aeráide agus adhaimsire atá ag athrú. Ní mór athléimneacht agus ullmhacht a neartú trí mheasúnuithe riosca aeráide a thabhairt cothrom le dáta go rialta agus trí athléimneacht an bhonneagair chriticiúil a fheabhsú trí dhearadh. Tá comhtháthú na hathléimneachta in aghaidh an athraithe aeráide sa phleanáil uirbeach, cur in úsáid réiteach dúlrabhunaithe, forbairt creidmheasanna dúlra agus oiriúnú sa talmhaíocht agus slándáil bia á caomhnú ag an am céanna, i measc na roghanna freisin chun nach gcuirfear slabhraí soláthair i mbaol.

Iarrtar san Fhís don Talmhaíocht go mbeadh talmhaíocht athléimneach ann le tacaíocht ón gComhbheartas Talmhaíochta (CBT) tar éis 2027. Tacófar go láidir le cleachtais agus idirghabhálacha talmhaíochta a chuireann an táirgeadh áitiúil in oiriúint do dhálaí aeráide amach anseo agus treiseofar dreasachtaí d’fheirmeoirí chun a leochaileacht agus a neamhchosaint ar rioscaí a laghdú trí oiriúnú ar leibhéal na feirme. Ba cheart d’uirlisí bainistithe géarchéime feirmeoirí a spreagadh chun rioscaí a bhainistiú go réamhghníomhach, ba cheart do na Ballstáit oibriú i dtreo straitéisí bainistithe riosca éifeachtúla oiriúnaithe sa talmhaíocht agus ba cheart comhar le hinstitiúidí airgeadais a neartú.

Sa Teachtaireacht maidir leis an gcéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile, aithnítear go bhfuil dola trom sóisialta agus eacnamaíoch ag baint leis na tubaistí is minice agus is drámatúla a bhaineann leis an aeráid. I bhfianaise na rioscaí airgeadais a d’fhéadfadh a bheith ag baint le téamh 3°C do chaillteanais eacnamaíocha charnacha (i.e. EUR 175 bhilliún measta, rud a chiallaíonn thart ar 1.4 % de OTI an Aontais), ní féidir le beartais agus cinntí infheistíochta neamhaird a thabhairt ar rioscaí aeráide. Aithnítear i dteachtaireacht CAI an moladh ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa go seasfadh cistiú an Aontais don oiriúnú don athrú aeráide an aimsir.

Tá tuilleadh eolais faoin gCreat comhtháite le haghaidh athléimneacht aeráide agus bainistiú riosca san Eoraip le fáil ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin Eorpaigh maidir le hOiriúnú agus Athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide.