Straitéis an Aontais Eorpaigh um an Oiriúnú

Straitéis nua oiriúnaithe de chuid an Aontais

An 24 Feabhra 2021, ghlac an Coimisiún Eorpach an Teachtaireacht dar teideal Forginga climate-resilient Europe – the new EU Strategy on Adaptation to Climate Change [Eoraip atá seasmhach ó thaobh na haeráide de a chruthú – Straitéis nua an Aontais Eorpaigh maidir le hOiriúnú don Athrú Aeráide]. Leagtar amach sa Straitéis fís fhadtéarmach don Aontas chun bheith ina shochaí aeráid-díonach, agus í curtha in oiriúint go hiomlán do thionchair dhosheachanta an athraithe aeráide faoi 2050. Is é is aidhm don straitéis sin acmhainneacht oiriúnaitheach an Aontais agus an domhain a threisiú agus leochaileacht i leith thionchair an athraithe aeráide a íoslaghdú, i gcomhréir le Comhaontú Pháras agus leis an Dlí Aeráide Eorpach ina ndéantar dlí den sprioc a leagtar amach sa Chomhaontú Glas don Eoraip. Aithnítear sa dlí gur príomhghné den fhreagairt dhomhanda fhadtéarmach ar an athrú aeráide é an t-oiriúnú agus ceanglaítear ar na Ballstáit agus ar an Aontas a n-acmhainneacht oiriúnaitheachta a fheabhsú, an athléimneacht a neartú agus leochaileacht i leith an athraithe aeráide a laghdú. Tugtar isteach leis freisin ceanglas maidir le straitéisí náisiúnta a chur chun feidhme.

Is é is aidhm don Straitéis sochaí aeráid-díonach a thógáil trí fheabhas a chur ar an eolas ar thionchair aeráide agus ar réitigh oiriúnaithe; trí dhlús a chur le pleanáil oiriúnaithe agus measúnuithe riosca aeráide; trí dhlús a chur leis an ngníomhaíocht oiriúnúcháin; agus trí chuidiú le hathléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a neartú ar fud an domhain. Saothraíonn sé trí chuspóir agus molann sé raon gníomhaíochtaí chun iad a bhaint amach:

• Oiriúnú níos cliste: Feabhas a chur ar eolas agus éiginnteacht a bhainistiú; lena n-áirítear:
  • Teorainneacha an eolais maidir le hoiriúnú a chur chun cinn;
  • Níos mó sonraí agus sonraí níos fearr maidir le caillteanas aeráide; agus
  • Aeráid-ADAPT a fheabhsú agus a leathnú mar an t-ardán Eorpach le haghaidh eolas ar oiriúnú.
• Oiriúnú níos sistéamaí: Tacú le forbairt beartas ar gach leibhéal agus ar gach réimse beartais ábhartha; lena n-áirítear trí thosaíocht thrasearnálacha chun an t-oiriúnú a chomhtháthú sna nithe seo a leanas:
  • Beartas macraifhioscach;
  • Réitigh dhúlrabhunaithe; agus
  • Gníomhaíochtaí oiriúnaithe áitiúla.
• Oiriúnú níos tapúla: Dlús a chur le cur chun feidhme an oiriúnaithe ar bhonn uilechoiteann.

Déanfar Climate-ADAPT, an t-ardán Eorpach um eolas ar oiriúnú, a fheabhsú agus a leathnú. Mar chéad sprioc insoláthartha nithiúil den Straitéis nua, seolfar an Fhaireachlann Eorpach Aeráide agus Sláinte maidir le Climate-ADAPT, chun tionchair an athraithe aeráide ar shláinte an duine a rianú, a anailísiú agus a chosc ar bhealach níos fearr.

Leis an Straitéis, comhtháthaítear gníomhaíocht idirnáisiúnta ar mhaithe le hathléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide ina creat.

Tá Straitéis nua an Aontais um an Oiriúnú nasctha go díreach le comhaontuithe domhanda a rinneadh le déanaí, amhail Comhaontú Pháras, Creat Sendai um Laghdú Rioscaí Tubaistí agus an Clár Oibre um Fhorbairt Inbhuanaithe chomh maith le cur chun feidhme na spriocanna sin ag an Aontas. Nascann sé go díreach freisin le mórthionscnaimh de chuid an Aontais amhail an Misean le haghaidh Eoraip atá athléimneach ó thaobh na haeráide de agus clár oibre an Aontais maidir le maoiniú inbhuanaithe.

Chomh maith leis sin, bhí Straitéis nua an Aontais um an Oiriúnú mar chuid de phlean gníomhaíochta an Chomhaontaithe Ghlais. Bhí forbairt Straitéis nua an Aontais Eorpaigh um an Oiriúnú bunaithe ar an meastóireacht ar straitéis 2013 an Aontais maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus ar bhailiú raon leathan tuairimí ó pháirtithe leasmhara chun i) bonn eolais a chur faoi na roghanna beartais a scrúdaíodh agus iad a dhearadh, chomh maith le ii) an leibhéal iomchuí uaillmhéine. Cuireadh Treoirphlean fairsing de Straitéis nua an Aontais ar fáil mar chuid den phróiseas comhairliúcháin oscailte in 2020 chun díospóireacht phoiblí a spreagadh agus rinneadh measúnú tionchair.

Fuarthas amach i meastóireacht 2018 ón gCoimisiún ar Straitéis Oiriúnaithe AE (2013) gur baineadh amach leis an straitéis sin a cuspóirí chun gníomhaíocht na mBallstát a chur chun cinn, gníomhaíocht atá ‘díonach ar an aeráid’ a chur chun cinn ar leibhéal an Aontais agus tacú le cinnteoireacht níos eolaí. Áiríodh sa mheastóireacht an ‘scórchlár ullmhachta don oiriúnú’ chun leibhéal ullmhachta na mBallstát a thomhas bunaithe ar tháscairí cáilíochtúla próiseasbhunaithe.

Faigh
amach conas a spreag an t-eolas a thaispeántar ar an leathanach seo gníomhaithe atá ag obair ar leibhéil éagsúla rialachais chun réitigh shaincheaptha a fhorbairt i gcomhthéacsanna éagsúla beartais agus cleachtais.

• Réigiún na Sairdíne: Tacú le comhar ar fud leibhéil rialachais agus rochtain ar eolas Eorpach maidir le Climate-ADAPT do rialtas réigiúnach na Sairdíne
• Bardas Sorradille: Dea-chleachtas a shainaithint le haghaidh measúnuithe leochaileachta i gceantair thuaithe nach bhfuil aon ardán náisiúnta um oiriúnú iontu