All official European Union website addresses are in the europa.eu domain.
See all EU institutions and bodiesPríomhtheachtaireacht
Foireann oiriúnaithe thiomnaithe a bhunú agus struchtúir a bhunú chun comhordú agus comhar a chuíchóiriú – laistigh d’eagraíocht, ar fud leibhéil rialachais éagsúla agus níos faide i gcéin – chun tacú le beartais agus pleananna oiriúnaithe a fhorbairt agus a chur chun feidhme. Rannpháirtíocht réamhghníomhach a thabhairt do pháirtithe leasmhara áitiúla ábhartha.
Croífhoireann a cheapadh a bheidh freagrach as an oiriúnú
Tá sé tábhachtach croífhoireann a bhunú laistigh de d’údarás áitiúil nó réigiúnach atá freagrach as straitéisí agus pleananna oiriúnaithe a fhorbairt agus a chur chun feidhme. Ba cheart an fhoireann sin a chumhachtú chun maoirseacht agus bainistiú a dhéanamh ar iarrachtaí oiriúnúcháin ar fud na heagraíochta, lena n-áiritheofar comhordú i measc na ranna ábhartha uile a láimhseálann earnálacha nó ábhair atá thar a bheith soghabhálach i leith thionchair an athraithe aeráide nó atá ríthábhachtach chun na réitigh oiriúnúcháin is gá a sholáthar. Is féidir a áireamh ar na hearnálacha nó ar na hábhair ábhartha sin an tsláinte, an chosaint shibhialta, an t-iompar, an fuinneamh, an t-uisce, an talmhaíocht, an phleanáil spásúil, an t-airgeadas, an fhoraoiseacht agus an fhorbairt áitiúil nó réigiúnach. Tá sé inmholta ‘oifigeach oiriúnaithe’ a ainmniú chun na próisis a stiúradh agus chun cuidiú le róil laistigh den chroífhoireann agus trasna na croífhoirne a shoiléiriú (féach Sampla 1.5). Tá sé ríthábhachtach an fhaisnéis sin a chur in oiriúint do chóras rialachais do thíre, ós rud é go bhfuil inniúlachtaí éagsúla ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i dtíortha éagsúla.
Agus an chroífhoireann seo á foirmiú agat, ba cheart duit na baill a chinneadh, cuspóirí a shainiú, tascanna agus cláir oibre a shoiléiriú, struchtúir chomhoibrithe a chomhaontú, sceidil agus garspriocanna a bhunú, agus doiciméadacht thrédhearcach a choinneáil.
D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé d’acmhainn ag roinnt údarás áitiúil agus réigiúnach croífhoireann a chruthú mar gheall ar shrianta buiséid agus difríochtaí struchtúracha. Mar sin féin, tá sé ríthábhachtach acmhainní daonna a dhaingniú chuige sin, chun pleanáil oiriúnaithe éifeachtach agus rath fadtéarmach a áirithiú (féach Céim 1.4).
Sampla 1.5
Príomhoifigigh athléimneachta
In 2013, sheol Fondúireacht Rockefeller an clár 100 Cathair Athléimneach chun cabhrú le cathracha straitéisí athléimneachta a fhorbairt. Chruthaigh sé líonra domhanda príomhoifigeach athléimneachta, oifigigh chathrach a bhfuil sé de chúram orthu pleanáil agus cur chun feidhme athléimneachta a threorú. Tá ról ríthábhachtach ag na hoifigigh seo maidir le comhordú a dhéanamh ar fud ranna cathrach, páirtithe leasmhara éagsúla a mhealladh chun tacaíocht a fháil do thionscnaimh, agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a gcathracha. Mhaoinigh an clár poist i mbeagnach 100 riarachán áitiúil ar fud an domhain, ag cothú malartú eolais. Spreagtha ag na hoifigigh seo, tháinig ról an phríomhoifigigh teasa chun cinn, ag díriú ar phleananna agus gníomhartha a fhorbairt chun tonnta teasa a réamh-mheas agus freagairt dóibh. Ceaptar príomhoifigigh teasa anois i gcathracha ar fud an domhain, lena n-áirítear an Aithin, Rottterdam, Vejle agus Barcelona. Anuas air sin, bunaíodh post an phríomhoifigigh teasa dhomhanda i mí an Mheithimh 2022, i gcomhar le UN-Habitat.
Struchtúir a bhunú le haghaidh comhordaithe agus comhair
Tá líonraí il-leibhéil agus sásraí comhoibríocha ríthábhachtach chun straitéisí agus pleananna maidir le hoiriúnú don athrú aeráide a fhorbairt agus a chur chun feidhme. Tacaíonn siad leat, mar údaráis áitiúla nó réigiúnacha, le fothú acmhainneachta agus cuireann siad faisnéis, eolas agus tacaíocht airgeadais ar fáil (féach Samplaí 1.6 agus 1.7). Chun na struchtúir sin a bhunú, ní mór dul i dteagmháil agus comhordú a dhéanamh le páirtithe leasmhara ar leibhéil éagsúla riaracháin (comhordú ingearach) chun comhleanúnachas beartais a áirithiú. Is éard atá i gceist leis freisin comhoibriú ar fud ranna laistigh de d’eagraíocht agus le húdaráis chomharsanachta ar an leibhéal riaracháin céanna (comhordú cothrománach), chomh maith le páirtithe leasmhara áitiúla eile agus saoránaigh (rannpháirtíocht ilpháirtithe leasmhara).
Tá sé ríthábhachtach comhleanúnachas a choinneáil ar fud na leibhéal rialachais chun gníomhaíochtaí oiriúnúcháin áitiúla a phleanáil agus a chur i gcrích. I gcás na n-údarás réigiúnach a thacaíonn le hiarrachtaí oiriúnúcháin, tá comhordú fóinteach leis na húdaráis áitiúla ríthábhachtach chun a saineolas agus a ngníomhaíochtaí a ionchorprú i gceapadh beartas oiriúnúcháin réigiúnach. Mar chuid den chomhordú ingearach, ba cheart do na húdaráis réigiúnacha dul i dteagmháil go gníomhach le tascfhórsaí oiriúnaithe ar an leibhéal náisiúnta. Chomh maith leis sin, i réigiúin teorann, tá comhar i measc tíortha comharsanachta ríthábhachtach chun cineálacha cur chuige éifeachtacha agus aontaithe maidir le hoiriúnú a bhunú go comhpháirteach, mar gheall ar rioscaí comhroinnte thar theorainneacha.
Más cuid de chroífhoireann údaráis áitiúil thú, tá sé tábhachtach ról a thabhairt do limistéir chomharsanachta i bhforbairt beartais, comhordú a dhéanamh le foirne oiriúnaithe in údaráis chomharsanachta, agus treoir, comhordú agus tacaíocht theicniúil a lorg ón údarás réigiúnach nó náisiúnta. Áiritheofar leis sin comhleanúnachas beartais agus iarrachtaí éifeachtacha oiriúnúcháin.
Sampla 1.6
Bardais bheaga tuaithe a chumhachtú trí rialachas il-leibhéil le haghaidh oiriúnú sa Réin Thuaidh-Viostfáile, an Ghearmáin
Léirigh tionscadal na Réigiún atá ag Athrú i dTuaisceart na Réine-Viostfáile, an Ghearmáin, conas is féidir le rialachas il-leibhéil dul i ngleic go héifeachtach le dúshláin maidir le hoiriúnú don athrú aeráide i bpobail bheaga tuaithe, trí mheascán de chuir chuige ón mbun aníos agus ón mbarr anuas. Thar thréimhse 4 bliana, thacaigh sé le seacht gceantar chun athléimneacht a fheabhsú, oiriúnú don athrú aeráide a chomhtháthú sa phleanáil áitiúil agus gníomhaithe réigiúnacha a chumhachtú. Bhain an tionscadal úsáid as mapáil bóithre, a raibh páirtithe leasmhara éagsúla páirteach inti, chun straitéisí praiticiúla oiriúnaithe a chur chun feidhme. Chuidigh Réigiúin atá ag Teacht Chun Cinn le bearta oiriúnúcháin a chur chun feidhme i gcomhréir le dlíthe an stáit, agus straitéisí praiticiúla maidir le hathléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide á gcur chun cinn. Rinne sé é sin trí chomhar a chothú idir na leibhéil rialachais fheidearálaigh, cheantair agus bhardasaigh, agus trí pháirt a thabhairt do pháirtithe leasmhara, do ghnólachtaí agus d’institiúidí taighde éagsúla.
Sampla 1.7
Líonraí chun tacú le hiarrachtaí oiriúnaithe na n-údarás áitiúil agus réigiúnach
Mar shínitheoirí thionscnamh Chúnant na Méaraí, tá méadú ag teacht ar líon na gcathracha agus na mbardas ar fud na hEorpa atá ag forbairt straitéisí agus pleananna oiriúnaithe áitiúla. Cuireann comhordaitheoirí críochacha an chúnaint (e.g. rialtais réigiúnacha) agus lucht tacaíochta (amhail gníomhaireachtaí forbartha réigiúnaí) tacaíocht ríthábhachtach ar fáil d’údaráis áitiúla – trí fhothú acmhainneachta, cúnamh teicniúil, líonrú agus rannpháirtíocht i dtionscadail Eorpacha lena gcuirtear bearta oiriúnaithe chun feidhme ar an leibhéal áitiúil. Mar shampla, sa Ghréig bhunaigh Réigiún Attica (comhordaitheoir críochach cúnaint) líonra CLIMATΤICCA chun tacú leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha dul i ngleic le saincheisteanna oiriúnúcháin. Cuireann an líonra sin feasacht agus fothú acmhainneachta chun cinn i measc saineolaithe agus údarás.
Páirtithe leasmhara dá ndéantar difear a shainaithint agus rannpháirtíocht páirtithe leasmhara a bhunú
Tá sé ríthábhachtach ciorruithe ar oiriúnú a dhéanamh ar fud earnálacha éagsúla agus mar sin raon éagsúil páirtithe leasmhara a bheith rannpháirteach i gceapadh beartas oiriúnúcháin. Áirítear leis sin ionadaithe áitiúla ó ghníomhaireachtaí talmhaíochta, tógála nó forbartha, cuideachtaí fóntais, ollscoileanna, ionaid taighde, eagraíochtaí neamhrialtasacha, an earnáil phríobháideach agus saoránaigh (féach Sampla 1.8 agus 1.9). Ba cheart duit dul i dteagmháil le páirtithe leasmhara áitiúla ag gach céim den phróiseas beartais, ó eolas áitiúil riachtanach a bhailiú maidir le rioscaí aeráide go roghanna oiriúnaithe a roghnú agus straitéisí agus pleananna a fhorbairt.
Tá sé tábhachtach go mbeadh trasghearradh éagsúil den phobal i gceist, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil dearcthaí éagsúla acu agus ó inscne agus aoisghrúpaí éagsúla. Ós rud é nach ndéanann an t-athrú aeráide difear comhionann do chodanna éagsúla den tsochaí, ba cheart duit aghaidh a thabhairt ar leochaileacht shóisialta trí na grúpaí leochaileacha a shainaithint, trí thuiscint a fháil ar a riachtanais agus trí pháirt a thabhairt dóibh sa phróiseas pleanála. Chun rannpháirtíocht fhóinteach na ngrúpaí sin a áirithiú, tá sé ríthábhachtach a riachtanais a shainaithint agus tacaíocht fothaithe acmhainneachta a thairiscint ón tús.
Le rannpháirtíocht luath le grúpaí páirtithe leasmhara, cuirtear comhordú agus comhar éifeachtach chun cinn, rud a spreagann glacadh, tuiscint agus tiomantas. Mar sin féin, d’fhéadfadh sé a bheith dúshlánach páirtithe leasmhara a mhealladh go comhsheasmhach agus go fóinteach le linn an phróisis, go háirithe nuair a bhíonn cinntí sonraíbhunaithe. Féachaint ar mhodhanna éagsúla le haghaidh rannpháirtíocht éifeachtach na bpáirtithe leasmhara sna hacmhainní a chuirtear ar fáil.
A luaithe a shainaithnítear príomhpháirtithe leasmhara, tá sé tábhachtach a leasanna agus a riachtanais a thuiscint, chomh maith le róil agus freagrachtaí soiléire a bhunú. Trí straitéis bainistíochta páirtithe leasmhara a fhorbairt – ina leagfar amach an chaoi a n-idirghníomhóidh d’eagraíocht leis na grúpaí sin agus a gcinnfidh sí a leibhéal rannpháirtíochta – cinnteofar trédhearcacht. Ba cheart straitéis rannpháirtíochta sholúbtha intomhaiste a bheith mar thoradh ar an gcur chuige sin ar féidir athbhreithniú leanúnach a dhéanamh uirthi de réir mar is gá.
Sampla 1.8
Spás Comhoibrithe Valencian, an Spáinn
Tá údaráis chathrach agus réigiúnacha Valencia mar chuid de Mhisin an Aontais maidir le hOiriúnú don Athrú Aeráide, agus tá comhairle chathrach Valencia rannpháirteach freisin i Misean an Aontais maidir le Cathracha Aeráidneodracha Cliste. Tá Spás Comhoibrithe Valencian bunaithe anois mar chreat rialachais il-leibhéil, ag díriú ar chuspóirí misin. Feidhmíonn sé ar dhá leibhéal: (1) comhordú ingearach faoi stiúir croíghrúpa, le foireann tacaíochta do thionscnaimh shonracha, agus (2) comhordú cothrománach, mar aon le rannpháirtíocht fhorleathan na bpáirtithe leasmhara, lena mbaineann an earnáil phríobháideach, an earnáil phoiblí, an saol acadúil, an tsochaí shibhialta, saoránaigh agus na meáin. Tríd an méid sin, tá sé d’aidhm aige tionscnaimh chlaochlaitheacha a chur chun cinn chun dul i ngleic leis an ngéarchéim aeráide, ceannaireacht a chothú, aistriú a éascú, acmhainní a bhainistiú go héifeachtúil, cumarsáid agus nuálaíocht a spreagadh, agus acmhainneacht a fhothú. Áirithítear leis an gcur chuige sin cuimsiú agus comhoibriú idir raon leathan páirtithe leasmhara.
Sampla 1.9
Clár téarnaimh tírdhreacha agus dobharlaithe, Réigiún Košice na Slóvaice
Tá clár athchóirithe á chur i gcrích ag Réigiún Košice na Slóvaice chun rith chun srutha a laghdú, cosc a chur ar thuilte, gníomhú in aghaidh triomaigh agus tionchar tonnta teasa a laghdú. Le tacaíocht chistiúcháin ón leibhéal náisiúnta, bunaíodh sé Bhord Comhairleacha um Athchóiriú Uisce agus Talún chun gníomhaíochtaí i gceantair an réigiúin a chomhordú. Léiríonn an clár rannpháirtíocht láidir na bpáirtithe leasmhara trí rannpháirtíocht gníomhaithe éagsúla – ó bhardais, feirmeoirí agus úinéirí talún go hollscoileanna, oibrithe deonacha agus gníomhaithe.
Acmhainní

Páirtithe Leasmhara MIP4ADAPT agus Rannpháirtíocht na Saoránach san Oiriúnú don Athrú Aeráide: Lámhleabhar DIY (2023)
Soláthraítear treoraíocht maidir le conas páirtithe leasmhara a rannpháirtiú le haghaidh pleanáil maidir le hoiriúnú don athrú aeráide, le gníomhaíochtaí atá nasctha le gach céim de RAST.

Leabhar Súgartha um Chlaochlú Oiriúnaitheach (TransformAR)(2023)
Tugtar forléargas ar uirlisí éagsúla atá úsáideach chun conairí oiriúnaithe áitiúla a dhearadh (féach Roinn 1).

Comhchruthú le haghaidh beartais: Modheolaíochtaí rannpháirtíochta chun próisis ceaptha beartas ilpháirtithe leasmhara a struchtúrú (JRC)(2022)
Leis an lámhleabhar seo, cuirtear treoir phraiticiúil ar fáil chun beartais a bhfuil tionchar acu a chomhchruthú go héifeachtach, agus béim á leagan ar a thábhachtaí atá rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara.

Anailís ar Ghníomhaí RESIN le haghaidh Oiriúnú don Athrú Aeráide Uirbeach: Modhanna agus Uirlisí chun tacú le hAnailís agus Rannpháirtíocht na nGeallsealbhóirí (RESIN)(2015)
Cuirtear i láthair modhanna agus uirlisí lena dtacaítear le hanailís chuimsitheach na bpáirtithe leasmhara le haghaidh na gcéimeanna éagsúla a bhaineann le hullmhú do straitéisí um oiriúnú don athrú aeráide, lena bhforbairt agus lena gcur chun feidhme.

Aistriú cóir i gcomhthéacs an oiriúnaithe don athrú aeráide (LEE)(2021)
Leagtar amach ann an bonn eolais a bhaineann leis an aistriú cóir – lena n-áirítear pobail leochaileacha, dáileadh éagothrom thionchair an athraithe aeráide, agus conas is féidir tairbhí oiriúnúcháin a chomhroinnt ar fud na sochaí. Chun breithnithe a chomhtháthú go rianúil, lean a chéimeanna i dtreo an aistrithe chóir mar aon le céimeanna RAST.

Cúnant na Méaraí: Breithnithe cothromais a leabú i bpleanáil maidir le fuinneamh inbhuanaithe agus gníomhú ar son na haeráide (CoM)(2023)
Soláthraítear treoraíocht maidir le ceartas nós imeachta rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara (féach ranna 2 agus 3).
Language preference detected
Do you want to see the page translated into ?
