Aðlögunaraðgerðir

Aðgerðir til aðlögunar miða að því að aðlaga náttúruleg kerfi eða kerfi manna til að bregðast við raunverulegu eða væntanlegu loftslagsáreiti eða áhrifum þeirra. Þau taka að jafnaði á tilteknum loftslagsáhrifum og/eða aðlögunargeira. Aðlögunaraðgerðir á Eystrasaltssvæðinu (BSR) miða að því að nýta tækifæri og takast á við áskoranir sem tengjast loftslagsbreytingum. Þau byggja á fjölþjóðlegu samstarfi og miðlun reynslu, upplýsinga og þekkingar.

Að því er varðar þróun og framkvæmd aðlögunarráðstafana er nauðsynlegt að hafa aðgang að fullnægjandi og viðeigandi gagna- og þekkingargrunni um áhrif og áhættu á loftslagsbreytingum. Innan BSR eru þó enn þekkingarbil á loftslagsbreytingum og áhrifum þeirra, t.d. vegna lélegrar birtingar á BSR í loftslagslíkönum og sundrun fyrirliggjandi þekkingar. BSR-ríki geta notið góðs af svæðisbundnu samstarfi með því að fella inn í nýjustu þekkingu frá aðlögunarrannsóknum. Tilfellarannsóknir veita þekkingu sem hægt er að taka með í stefnu um aðlögun að loftslagsbreytingum.

Innan Baltadapt -verkefnisins gerðu aðildarríki ESB í BSR, sem tengd eru nágrannalöndum ESB, tillögu um BSR-aðlögunaráætlun og aðgerðaáætlun fyrir BSR (framkvæmdayfirlit). Aðgerðaáætlunin mælir með aðgerðum og leggur til leiðbeiningar um aðlögun að loftslagsbreytingum í BSR. Markmiðið með henni er að leggja fram ítarlegar áætlanir um hvernig eigi að ná þeim markmiðum sem sett eru fram í fyrirhugaðri áætlun um aðlögun að loftslagsbreytingum í heild sinni. Það skipuleggur fyrirhugaða starfsemi samkvæmt eftirfarandi þáttum:

• Upplýsa BSR um aðlögun að loftslagsbreytingum
• Aðlögun að loftslagsbreytingum í BSR með samþættingu samþættingar
• Tenging BSR fyrir aðlögun að loftslagsbreytingum
• Aðlögunaraðgerðir fyrir áherslusvið Baltadapts
• Fjármögnun aðlögunar að loftslagsbreytingum í BSR
• Að meta og uppfæra aðgerðaáætlunina

Í eftirfarandi málsgreinum eru settar fram nokkrar af þeim aðlögunaraðgerðum sem lagðar eru til fyrir Eystrasaltssvæðið. Dæmi um aðgerðir til aðlögunar að loftslagsbreytingum, sem hafa verið framkvæmdar um alla Evrópu, eru kynntar í leitartækinu tilfellarannsóknar. Tilfellarannsóknartækið er reglulega aukið með því að bæta lýsingu og greiningu á fyrirliggjandi tilvikum og með því að bæta ný tilfelli.

Samþætting loftslagsbreytinga í verndun hafsins

Aðlögun að loftslagsbreytingum varðar alla viðkomandi geira. BSR-löndin ættu að nota samlegðaráhrif milli náttúruverndar og aðlögunar til að varðveita líffræðilega fjölbreytni. Í tillögunni að aðgerðaáætlun um aðlögun að loftslagsbreytingum, sem nær til allrar BSR, er því mælt með því að aðlögunarþættir verði teknir inn í stjórnunaráætlanir á vernduðum hafsvæðum í Eystrasalti.

Með frekari stuðningi frá löndum BSR er hægt að tilnefna netkerfi MPA í Eystrasalti. Þetta myndi hjálpa viðkomandi tegundum að aðlagast með fólksflutningum yfir í hentugri hluta Eystrasaltsins.

Samstarf: Stefnumótandi málþing um aðlögun að loftslagsbreytingum

Cooperation between actors at all levels supports the overriding aim of a connected region. Að auki getur það stutt og auðveldað framkvæmd staðbundinna, landsbundinna og ESB-áætlana. Baltadapt stefnumótandi málþingin þrjú voru m.a. mikilvægur þáttur í vinnu- og samráðsferlinu um tillögu að BSR-aðlögunaráætlun og aðgerðaáætlun um aðlögun að loftslagsbreytingum. Þátttakendur í stefnumótandi málþingunum voru háttsettir fulltrúar ráðuneyta aðildarríkjanna og framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins auk alþjóðlegra og svæðisbundinna samtaka og háskólastofnana á sviði loftslagsbreytinga og aðlögunar frá Eystrasaltssvæðinu. Í kjölfar samþættrar, þverfaglegrar og fjölþættrar stjórnunarhátta, auðveldaði þau svæðisbundið samstarf og samskipti og auðguðu þróun skjalanna.

Bætt þekkingarmiðlun: The BalticClimate Toolkit sem dæmi

Nokkur stuðningstæki hafa verið þróuð til að aðstoða notendur við að þróa aðgerðir til aðlögunar að loftslagsbreytingum. Eitt dæmi um BSR-sértækt tól er BalticClimate Toolkit. Það hefur verið þróað innan BalticClimate verkefnisins sem valdefling þekkingarmiðlunartæki fyrir aðila á staðar- og svæðisvísu sem fjalla um framkvæmd ráðstafana til að draga úr loftslagsbreytingum og aðlögun. Verkfærakistan fjallar um stefnumótendur, landskipuleggjendur og viðskiptafólk sem ættu að taka ábyrgð á að takast á við áhrif loftslagsbreytinga.

Aðlögun að fjármögnun

Fjármögnunaráætlanir eru mikilvægur reglugerningur fyrir aðildarríki BSR og hafa afgerandi áhrif, t.d. á fjárfestingar- og landnotkunarákvarðanir annarra aðila. ESB veitir nokkra sjóði sem stuðla að samvinnu milli aðildarríkja og svæða hvað varðar loftslagsbreytingar sem Samheldnisjóðir ESB, LIFE + sjóðir og rannsóknarsjóðir. Dæmi um sérstaka sjóði Eystrasaltsins eru Eystrasaltsáætlunin og rannsóknar- og þróunaráætlunin BONUS. Auk þess gætu aðgerðir og verkefni krafist fjármögnunar á lands-, svæðis- og staðarvísu, þ.m.t. í einkageiranum. Suður- Atlantshafsáætlunin er til dæmis marghliða fjármögnunarleið yfir landamæri fyrir suðurhluta Eystrasaltssvæðisins. Heildarmarkmið áætlunarinnar er að efla sjálfbæra þróun Suður-Atlantshafssvæðisins með sameiginlegum aðgerðum sem auka samkeppnishæfni hennar og efla samþættingu fólks og stofnana. Í tillögunni um aðgerðaáætlun um aðlögun að loftslagsbreytingum er mælt með sértækum aðgerðum til hagsmunaaðila að því er varðar fjármögnun.