Vöktunar-, líkanagerðar- og spákerfi

Að takast á við breytileika í loftslagi og birtingarmyndir þess í daglegu veðri krefst þess að tiltækar séu tímanlegar og áreiðanlegar upplýsingar um loftslag, svo og uppfærðar upplýsingar um tilvik og alvarleika öfgafullra atburða, hugsanlegra áhrifa og tímalengd þeirra. Til dæmis veitir starfsemi tengd vöktun og skýrslugjöf vegna þurrka grunnviðmiðun upplýsinga og veitir loftvog fyrir breytingar á veðurskilyrðum sem geta gefið til kynna upphaf þurrka. Strategic þurrka eftirlit er hægt að ná með því að nota þurrka vísa. Algengustu breytur straumþurrka eru: lægsta straumflæði þurrka, uppsafnað vatnsskortur og þurrkatími. Tveir síðastir þeirra eru háðir einhverri losun sem kallast truncation stig (viðmiðunarflæði). Gert er ráð fyrir nokkrum viðmiðunum við ákvörðun á truncation stigi. They base either on hydrological premises treating the truncation level as a function of the selected flow characteristics or on economic premises, i.e. ones taking into account the needs of water users. Einnig er fylgst með vatnsgæðabreytum þar eð samsetning hefur áhrif á vatnsumhverfið og aðgengi að vatni til mismunandi notkunar. Ríkisstjórn, sveitarfélög og vatnsyfirvöld eru mikilvægust til að fylgjast með og stjórna vatnskerfum.

Samskiptakerfi aðstoða þá sem taka ákvarðanir á öllum stigum við að taka mikilvægar ákvarðanir um stjórnun á starfsemi manna sem tengist loftslagsmálum, einkum að því er varðar stjórnun vatnsauðlinda. Samskipti, upplýsingaskipti og viðbragðsáætlun geta þannig dregið úr áhrifum öfgafullra loftslagsatburða. Sem dæmi má nefna European Drought Observatory (EDO) sem JRC þróaði. Það fylgist með, metur og spár um þurrkaviðburði um alla Evrópu. EDO miðar að því að leggja fram uppfærðar upplýsingar um þurrka sem skipta máli, svo sem mánaðarlega uppfærðan staðlaðan úrkomustuðul (SPI), daglega uppfærðan líkan af rakafrávikum í jarðvegi og fjarkönnunarathuganir á ástandi gróðurþekjunnar (þ.e. frávik í broti af gleyptri virkri geislun frá ljóstillífun (fAPAR), staðlaðan mismunarvísi vatns (NDWI)) og einnar viku spá um rakafrávik í jarðvegi. Á hinn bóginn, til að bæta getu til að spá fyrir um og stjórna flóðaáhættu, eru nokkrir tæknilegir valkostir til:

• þ.m.t. uppsetning fjarmælinets og veður- og vatnafarslegra RADARS-kerfa,
• þróun stafrænna hæðarlíkana (DEM) til að greina flóðahættusvæði og greina útbreiðslu flóða,
• koma á fót vöktunarkerfi sem veitir rauntímaupplýsingar um vatnsborð og tengir það við gögn um núverandi úrkomu og veðurspár.

Allt þetta gerir kleift að fá hraðari og nákvæmari horfur á flóðum og gera fyrri viðvörun til þeirra sem verða fyrir áhrifum. Þróun slíkra kerfa þvert á stjórnsýslumörk er afar mikilvæg og krefst þess að komið sé á einu kerfi fyrir skýrslugjöf um flóð til að tryggja skilvirkni. Umtalsverðar fjárfestingar til uppsetningar og endurnýjunar á rekstrarlegum flóðaspákerfum eru þegar á dagskrá innlendrar veðurþjónustu. Alþjóðaveðurfræðistofnunin (WMO) viðurkennir að víða í heiminum séu spár eina árangursríka ráðstöfunin sem hægt er að framkvæma raunhæft til að vernda líf og eignir í ljósi öfgakenndra veðuratburða.

Aukin hæfni til að spá fyrir um hámarkslosun er enn ein mikilvægasta ráðstöfunin sem ekki er uppbygging fyrir flóðvörn. Framlengdir spátímar eru æskilegir þar sem þeir auðvelda mildandi aðgerðir og viðbrögð ef um er að ræða mikla losun. Upptaka tölulegra veðurspáa (NWP) í flóðviðvörunarkerfi getur aukið spáleiðslutíma frá nokkrum klukkustundum til nokkurra daga. Dæmi um yfirstandandi rannsóknir og framkvæmd bættra flóðaspáa er þróun evrópska flóðaviðvörunarkerfisins (EFAS). Það er þróað til að auka viðbúnað vegna flóða í fjölþjóðlegum, evrópskum vatnasviðum. Það veitir sveitarfélaga vatn yfirvöld með miðlungs svið og líkum flóð spá upplýsingar 3 til 10 dögum fyrirfram.

Leiðslutími flóðviðvörunar er 3–10 dagar með því að fella inn miðlungsveðurspár frá þýsku veðurþjónustunni (DWD) og Evrópsku veðurstofunni (ECMWF), sem samanstendur af alls 51 líkindaspám frá Ensemble Prediction System (EPS) sem ECMWF veitir. Annar rannsókn rannsóknir flass flóð í Miðjarðarhafi Evrópu. Flóð á flassum er ein alvarlegasta hættan hvað varðar manntjón og innviði. Á síðustu tveimur áratugum, flass flóð leiddi tap á milljarði evra af tjóni í Frakklandi einum. Eitt af vandamálum flassflóða er að viðvörunartímar eru mjög stuttir. Önnur grundvallarvöktunarstarfsemi tengist hitabylgjum, sem voru ábyrgar fyrir stórkostlegum dauðsföllum og sjúkdómseinkennum á Evrópubúa, t.d. sumarið 2003.

Þessi flokkur aðlögunarvalkosta tekur til hins opinbera á ýmsum stigum. Hagsmunaaðilar geta tekið þátt í öllum stigum eftirlits-, vinnslu- og ákvarðanatökuferlisins. Hlutverk hagsmunaaðila skiptir sköpum fyrir öll ferli sem leiða til ákvörðunar sem hefur afleiðingar á félagsleg og efnahagsleg kerfi.

Núverandi hnatthlýnunarmáttur er minni en sem stendur fyrir landfræðilegan breytileika úrkomu á tiltölulega litlum vatnasviðum. Þetta gefur e.t.v. til kynna þörfina á að bæta upplausnar- og/eða aðgreiningaraðferðir hnatthlýnunarmáttar til að þrengja rúmbilið milli veðurfræði og vatnafræði. Enn fremur er bæði þörf á fræðilegri þróun flóðaspákerfa og sannfærandi heildarstefnu til að takast á við óvissuástand innan rekstrarramma. Sem stendur leiða vatnafræðilegar og vökvafræðilegar spár byggðar á NWP EPS ekki til réttrar líkindadreifingar á neinum spábreytum. Mögulegar villur verður að lágmarka við hönnun og viðurkenna við túlkun gagna. Taka verður fullnægjandi tillit til allra óvissuvalda við allar ákvarðanir og í sumum tilvikum gæti óvissa í spám einfaldlega verið of mikil til að hægt sé að nota fyrirliggjandi líkön. Samræming milli stofnana sem safna gögnum er nauðsynleg og það er ekki auðvelt að ná því og það er oft einn mikilvægasti takmarkandi þátturinn. Mat á skilvirkni vöktunar, einkum viðvörunarkerfa, er sjaldan fyrir hendi og brýn þörf á því að upplýsa um góðar starfsvenjur.

Umtalsverður, beinn ávinningur er yfirleitt af samsettu vöktunar-, líkanagerðar- og spákerfi með viðvörunarkerfi. Óbein ávinningur tengist framkvæmd þessa valkosts, til dæmis hjálpar það til við að draga úr tapi í landbúnaði af völdum þurrka. Ef of mikið magn af tilteknum breytum (t.d. köfnunarefni) er fyrir hendi eða notað í áveituvatni getur framleiðsla á nokkrum algengum ræktuðum plöntum verið í uppnámi vegna oförvunar á vexti, seinkaðs þroska eða lélegra gæða.

Stefna ESB þar sem hægt væri að kynna ráðstöfunina í gegnum flóðatilskipunina (FD) og rammatilskipunina um vatn (WFD). Í flóðatilskipuninni er þess krafist að aðildarríkin meti hvort flóðahætta stafi af öllum vatnsföllum og strandlengjum, kortleggi umfang flóða og eignir og menn sem eru í hættu á þessum svæðum og geri fullnægjandi og samræmdar ráðstafanir til að draga úr flóðaáhættunni. Gögnin gætu einnig komið frá GMES. Nú þegar er til evrópskt flóðaviðvörunarkerfi (EFAS) sem er snemmbúið flóðaviðvörunarkerfi sem er ókeypis fyrir landsbundin og svæðisbundin kerfi. Hún veitir innlendum stofnunum og framkvæmdastjórn Evrópubandalagsins upplýsingar um hugsanlegt flæði áa á næstu þremur dögum eða fleirum.

1-5 ára.

Breyta.