6.2 Id-deċiżjoni dwar min għandu jiġi involut fil-proċess

In-natura trasversali tal-adattament tfisser li diversi atturi minn setturi u livelli amministrattivi differenti, inkluż is-settur privat, huma involuti fl-implimentazzjoni tiegħu. Minn dan isegwi li t-traċċar tal-progress ta’ dawn l-attivitajiet jeħtieġ li jinvolvi diversi atturi u partijiet ikkonċernati li jkollhom informazzjoni, data u għarfien dwar l-attivitajiet ta’ implimentazzjoni. Id-deċiżjoni dwar min jieħu r-responsabbiltà ġenerali għall-MRE, il-kjarifika tar-rwoli ta’ atturi differenti u l-istabbiliment ta’ mekkaniżmi għall-koordinazzjoni vertikali u orizzontali ma’ atturi differenti fis-setturi u fil-livelli amministrattivi kollha huma essenzjali għal MRE effettiva.

Ir-responsabbiltà ġenerali għall-MRE tal-adattament normalment tingħata lil organizzazzjoni jew attur wieħed, bħall-Ministeru tal-Ambjent, l-Aġenzija għall-Ambjent jew grupp ta’ ħidma li jlaqqa’ flimkien diversi atturi. Dan ma jfissirx neċessarjament li l-attur responsabbli jimplimenta l-MRE waħdu, iżda pjuttost li huwa responsabbli għall-koordinazzjoni tal-proċess u għar-rapportar tar-riżultati. Skont l-istrutturi ta’ governanza u t-tradizzjonijiet amministrattivi ta’ pajjiż, il-korp responsabbli għall-MRE tal-adattament jista’ jkun l-istess bħall-korp li jikkoordina l-politiki ta’ adattament b’mod aktar ġenerali fil-livell nazzjonali jew attur indipendenti minn dawk responsabbli għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament. Minn naħa waħda, rabta mill-qrib bejn l-MRE u l-iżvilupp tal-politika tista’ pereżempju tiffaċilita t-tagħlim u l-adozzjoni tas-sejbiet tal-MRE fl-iżvilupp u r-reviżjoni tal-politika. Min-naħa l-oħra, f’xi pajjiżi, l-indipendenza tista’ tkun mixtieqa speċjalment għall-attivitajiet ta’ evalwazzjoni.

Parti ewlenija minn din ir-responsabbiltà hija li jkun hemm koordinazzjoni attiva mal-partijiet ikkonċernati rilevanti li jkollhom informazzjoni utli għall-MRE. L-ewwel pass huwa li ssir riflessjoni dwar l-iskop tal-MRE u li jiġi kkunsidrat liema input huwa meħtieġ biex jitwieġbu l-mistoqsijiet stabbiliti għall-MRE. Pereżempju, l-involviment wiesa’ tal-ministeri tas-settur u tal-esperti fl-aġenziji pubbliċi u fil-komunitajiet tar-riċerka jista’ jipprovdi informazzjoni rilevanti ħafna dwar kif setturi differenti qed jagħmlu progress fl-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament. Jekk l-għan huwa li wieħed jifhem kif l-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament fil-prattika qed tikkontribwixxi għat-tnaqqis fil-vulnerabbiltà, iż-żieda fil-kapaċità ta’ adattament u r-reżiljenza, jista’ jkun importanti li jiġu involuti b’mod aktar wiesa’ atturi lokali, li huma involuti fl-attivitajiet ta’ implimentazzjoni.

Huma meħtieġa mekkaniżmi għall-involviment tal-fehmiet ta’ atturi minn setturi u livelli amministrattivi differenti, sabiex jiġu ffaċilitati l-koordinazzjoni, il-komunikazzjoni, il-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-għarfien u t-tagħlim fil-proċess tal-MRE. Il-gruppi ta’ ħidma, il-Kumitati ta’ Tmexxija, il-Kunsilli ta’ Koordinazzjoni jew oħrajn simili jistgħu jipprovdu pjattaformi bħal dawn iżda bl-ebda mod ma huma l-uniku mod biex jiġu involuti l-partijiet ikkonċernati. Forom ta’ involviment aktar profond, bħall-involviment attiv, is-sħubijiet u l-għoti tas-setgħa, matul iċ-ċiklu ta’ politika, huma tipikament aktar inklużivi meta jiġu attwalizzati, bl-involviment ta’ partijiet ikkonċernati minn setturi differenti. Il-ħtiġijiet u l-livelli ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati mixtieqa għall-MRE jinfluwenzaw ukoll l-għażla tal-metodi tal-MRE.

L-akbar tagħlim iseħħ għall-atturi kollha involuti matul l-evalwazzjoni nnifisha permezz tal-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-għarfien, il-preżentazzjonijiet u s-sessjonijiet ta’ ħidma kif ukoll matul id-diskussjoni tas-sejbiet.

Għandha ssir enfasi akbar fuq l-għoti ta’ feedback bikri mill-partijiet ikkonċernati. Huwa rikonoxxut bis-sħiħ li l-qafas tat-tagħlimiet tal-evalwazzjoni jeħtieġ li jintuża fil-kuntest ta’ forom u formati interattivi ta’ komunikazzjoni ma’ diversi partijiet ikkonċernati tul iċ-ċiklu tal-politika ta’ adattament sabiex jiġi żgurat li t-tagħlimiet tal-evalwazzjoni verament qed isiru “tagħlimiet meħuda”.

Il-kożvilupp u l-koproduzzjoni tal-għarfien u diversi forom ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati u elementi u approċċi parteċipattivi huma elementi komuni u rilevanti ħafna tal-iżvilupp tal-politika ta’ adattament u l-implimentazzjoni tagħha.

L-involviment tal-partijiet ikkonċernati huwa kruċjali għall-MRE minn naħa biex tirċievi informazzjoni, data u għarfien kwantitattivi u kwalitattivi rilevanti għall-monitoraġġ tal-proċess u l-progress, iżda wkoll min-naħa l-oħra għall-interpretazzjoni u d-derivazzjoni tal-messaġġi rilevanti mid-data disponibbli. L-MRE tikkontribwixxi biex tkompli tinbena r-reżiljenza u tiżdied il-kapaċità ta’ adattament.

L-involviment tal-partijiet ikkonċernati u l-ħolqien konġunt tal-politika ta’ adattament matul l-istrateġija u l-proċess tal-ippjanar jistgħu jgħinu biex tiġi żgurata l-adozzjoni minn atturi diversi/multipli u jappoġġaw bil-qawwa l-implimentazzjoni.

Dan ivarja bejn ir-rekwiżiti statutorji (bħall-Atti dwar il-Klima) u l-approċċi volontarji, li taħthom l-involviment tal-partijiet ikkonċernati huwa saħansitra aktar rilevanti għall-implimentazzjoni tal-miżuri previsti fil-pjanijiet ta’ azzjoni għall-adattament għat-tibdil fil-klima.