6.2 Iddeċiedi min għandu jinvolvi ruħu fil-proċess

In-natura trasversali tal-adattament tfisser li diversi atturi minn setturi u livelli amministrattivi differenti, inkluż is-settur privat, huma involuti fl-implimentazzjoni tiegħu. It-traċċar tal-progress ta’ dawn l-attivitajiet jeħtieġ li jinvolvi diversi atturi u partijiet ikkonċernati li jkollhom informazzjoni, data u għarfien dwar l-attivitajiet ta’ implimentazzjoni. Id-deċiżjoni dwar min jieħu r-responsabbiltà ġenerali għall-MRE, il-kjarifika tar-rwoli ta’ atturi differenti u l-istabbiliment ta’ mekkaniżmi biex jikkoordinaw vertikalment u orizzontalment ma’ atturi differenti fis-setturi u fil-livelli amministrattivi kollha huma essenzjali għal MRE effettiva.

Ir-responsabbiltà ġenerali għall-MRE ta’ adattament normalment tingħata lil organizzazzjoni jew attur wieħed, bħall-Ministeru għall-Ambjent, l-Aġenzija għall-Ambjent jew grupp ta’ ħidma li jlaqqa’ flimkien diversi atturi. Dan ma jfissirx neċessarjament li l-attur responsabbli jimplimenta l-MRE waħdu, iżda pjuttost li huwa responsabbli għall-koordinazzjoni tal-proċess u għar-rapportar tar-riżultati. Skont l-istrutturi ta’ governanza u t-tradizzjonijiet amministrattivi ta’ pajjiż, il-korp responsabbli għall-MRE ta’ adattament jista’ jkun l-istess bħall-korp li jikkoordina l-politiki ta’ adattament b’mod aktar ġenerali fil-livell nazzjonali. Jista’ jkun ukoll attur indipendenti minn dawk responsabbli għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament. Minn naħa waħda, rabta mill-qrib bejn l-MRE u l-iżvilupp tal-politika tista’ pereżempju tiffaċilita t-tagħlim u l-adozzjoni tas-sejbiet tal-MRE fl-iżvilupp u r-reviżjoni tal-politika. Min-naħa l-oħra, f’xi pajjiżi, l-indipendenza tista’ tkun mixtieqa, speċjalment għall-attivitajiet ta’ evalwazzjoni.

Parti ewlenija ta’ din ir-responsabbiltà hija li tikkoordina b’mod attiv mal-partijiet ikkonċernati rilevanti li jkollhom informazzjoni utli għall-MRE. L-ewwel pass huwa li ssir riflessjoni dwar l-iskop tal-MRE u li jiġi kkunsidrat liema kontribut huwa meħtieġ biex jitwieġbu l-mistoqsijiet stabbiliti għall-MRE. Pereżempju, l-involviment wiesa’ tal-ministeri u tal-esperti tas-settur fl-aġenziji pubbliċi u fil-komunitajiet tar-riċerka jista’ jipprovdi informazzjoni rilevanti ħafna dwar kif setturi differenti qed jimxu ’l quddiem fl-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament. Il-kunsiderazzjoni tal-ġustizzja fil-benefiċċji u l-piżijiet tal-politika ta’ adattament hija parti essenzjali mill-iżvilupp tal-iskema MRE. Jekk l-għan huwa li wieħed jifhem kif l-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament fil-prattika qed tikkontribwixxi għat-tnaqqis fil-vulnerabbiltà, għaż-żieda fil-kapaċità ta’ adattament u fir-reżiljenza, jista’ jkun importanti li jiġu involuti b’mod aktar wiesa’ l-atturi lokali, li huma involuti fl-attivitajiet ta’ implimentazzjoni.

Huma meħtieġa mekkaniżmi biex jiġu involuti l-fehmiet ta’ atturi minn setturi, livelli amministrattivi u gruppi tas-soċjetà differenti, biex jiġu ffaċilitati l-koordinazzjoni, il-komunikazzjoni, il-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-għarfien u t-tagħlim fil-proċess tal-MRE. Il-gruppi ta’ ħidma, il-Kumitati ta’ Tmexxija, il-Kunsilli ta’ Koordinazzjoni jew oħrajn simili jistgħu jipprovdu tali pjattaformi iżda bl-ebda mod ma huma l-uniku mod biex jiġu involuti l-partijiet ikkonċernati. Forom ta’ involviment aktar profond, bħall-involviment attiv, is-sħubijiet u l-għoti tas-setgħa, matul iċ-ċiklu ta’ politika, huma tipikament aktar inklużivi meta jiġu involuti partijiet ikkonċernati minn setturi differenti. Il-ħtiġijiet u l-livelli ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati mixtieqa għall-MRE jinfluwenzaw ukoll l-għażla tal-metodi tal-MRE.

L-akbar tagħlim iseħħ għall-atturi kollha involuti matul l-evalwazzjoni nnifisha. Il-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-għarfien, il-preżentazzjonijiet u s-sessjonijiet ta’ ħidma kif ukoll id-diskussjoni tas-sejbiet jikkontribwixxu għat-tagħlim.

Għandha ssir enfasi akbar fuq l-għoti ta’ feedback bikri mill-partijiet ikkonċernati. It-tagħlimiet meħuda mill-evalwazzjoni tal-isforzi ta’ adattament iridu jiġu kondiviżi u diskussi b’mod attiv mal-partijiet ikkonċernati kollha matul il-proċess kollu ta’ politika. Din il-komunikazzjoni interattiva tiżgura li s-sejbiet tal-evalwazzjoni verament isiru “tagħlimiet meħuda” li jinfurmaw azzjonijiet futuri, aktar milli sempliċiment rapporti.

Il-kożvilupp u l-koproduzzjoni tal-għarfien u diversi forom ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati u elementi u approċċi parteċipattivi huma elementi komuni u rilevanti ħafna tal-iżvilupp tal-politika ta’ adattament u l-implimentazzjoni tagħha.

L-involviment tal-partijiet ikkonċernati huwa kruċjali għall-MRE minn naħa waħda biex jirċievu informazzjoni kwantitattiva u kwalitattiva rilevanti inkluż dwar l-impatti fuq gruppi vulnerabbli, id-data u l-għarfien għall-monitoraġġ tal-proċess u l-progress, iżda wkoll min-naħa l-oħra għall-interpretazzjoni u d-derivazzjoni ta’ messaġġi rilevanti mid-data disponibbli. L-MRE tikkontribwixxi biex tkompli tinbena r-reżiljenza u tiżdied il-kapaċità ta’ adattament.

L-involviment tal-partijiet ikkonċernati u l-ħolqien konġunt ta’ politika ta’ adattament matul l-istrateġija u l-proċess ta’ ppjanar jistgħu jgħinu biex tiġi żgurata l-adozzjoni minn atturi diversi/multipli u jappoġġaw bil-qawwa l-implimentazzjoni.

Dan ivarja bejn ir-rekwiżiti statutorji (bħall-Atti dwar il-Klima) u l-approċċi volontarji, li taħthom l-involviment tal-partijiet ikkonċernati huwa saħansitra aktar rilevanti għall-implimentazzjoni tal-miżuri previsti fil-pjanijiet ta’ azzjoni għall-adattament għat-tibdil fil-klima.