Afforestazzjoni u riforestazzjoni

It-tibdil fil-klima u l-ekosistemi tal-foresti huma konnessi mill-qrib, bil-klima taffettwa prinċipalment ir-rata, il-frekwenza, l-intensità u ż-żmien tat-temperatura tal-arja, ir-radjazzjoni solari u x-xita. It-tibdil fil-klima jista' jirrappreżenta theddida għall-ekosistemi u s-servizzi tal-foresti, speċjalment fir-reġjuni tal-Mediterran, fejn rati ogħla ta' mortalità tas-siġar u nirien fil-foresti, minħabba temperaturi u kundizzjonijiet ta' nixfa mtejba, huma mistennija li jiżdiedu (EEA, 2016a; 2016b). Il-kundizzjonijiet klimatiċi modifikati diġà wasslu għal impatti negattivi bħal bidliet fi: il-kompożizzjoni u l-bijodiversità tal-ispeċijiet tal-foresti, ir-rata tat-tkabbir, ir-reżistenza għall-pesti u l-mard, il-propagazzjoni tal-ispeċijiet invażivi, ir-reġim tan-nirien fil-foresti u s-suxxettibbiltà għan-nar tal-foresti.

Il-foresti jistgħu jaġixxu bħala bir tal-karbonju; jistgħu jakkumulaw is-CO2 atmosferiku bħala karbonju fil-veġetazzjoni u fil-ħamrija. Madankollu, l-attivitajiet tal-bniedem li jaffettwaw il-karatteristiċi tal-użu tal-art u tal-forestrija jistgħu jbiddlu ċ-ċiklu tal-karbonju bejn l-atmosfera u l-ekosistemi terrestri li jwassal għal aktar emissjonijiet tas-CO2. Peress li l-foresti jistgħu jaġixxu bħala bir tal-karbonju, huma inklużi fil-politiki internazzjonali (ir-Regolament tal-UE dwar il-LULUCF 2018/841) biex jindirizzaw it-tibdil fil-klima kemm permezz ta’ proċessi ta’ mitigazzjoni kif ukoll ta’ adattament; ir-rabta bejn dawn iż-żewġ aspetti għandha tkun ippreferuta.

Il-proġetti ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni jistgħu jsegwu dan ir-rwol doppju għall-ekosistemi tal-foresti. L-afforestazzjoni (jiġifieri l-konverżjoni ta’ art mhux forestali għal żmien twil f’foresta) tirreferi għall-istabbiliment ta’ foresti fejn qabel ma kien hemm l-ebda foresta, jew fejn il-foresti ilhom neqsin għal żmien twil (50 sena skont l-UNFCCC). Ir-riforestazzjoni tirreferi għat-tħawwil mill-ġdid ta’ siġar fuq art deforestata aktar reċentement (jiġifieri l-konverżjoni ta’ art mhux forestali reċentement f’foresta). Jekk dawn iż-żewġ approċċi jitqiesu bħala komplementari, dawn jistgħu jippermettu għażliet ta’ politika “win-win”. Madankollu, jekk jiġu ġestiti b’mod mhux sostenibbli, iż-żewġ prattiki jistgħu jkunu kontroversjali peress li jistgħu jwasslu għall-qerda ta’ ekosistemi oriġinali mhux forestali (eż. bwar naturali).

Fil-livell internazzjonali, l-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni inizjalment ġew rikonoxxuti bħala approċċi ta’ mitigazzjoni, u ġew promossi għal għanijiet ta’ sekwestru tal-karbonju. Madankollu, jistgħu jgħinu wkoll lill-foresti jadattaw għat-tibdil fil-klima billi jnaqqsu l-pressjonijiet tal-bniedem (pereżempju billi jnaqqsu l-qerda jew id-degradazzjoni tal-ħabitats) u jtejbu l-konnettività tal-pajsaġġ u jnaqqsu l-frammentazzjoni (u b’hekk jiffaċilitaw il-migrazzjoni tal-ispeċijiet f’kundizzjonijiet tat-tibdil fil-klima). L-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jistgħu jikkontribwixxu wkoll biex jiġu ppreservati l-hotspots tal-bijodiversità, tiġi evitata d-degradazzjoni tal-ħamrija u jiġu protetti riżorsi naturali oħra (eż. l-ilma).

Il-ġestjoni sostenibbli tal-art afforestata jew riforestata tgħin fit-tfittxija ta’ risponsi ta’ adattament, peress li żżomm l-istatus tal-foresti u tiggarantixxi servizzi tal-ekosistemi, speċjalment fuq skala lokali, billi tnaqqas il-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima u għat-telf tal-bijodiversità. F’każ ta’ falliment tal-għelejjel minħabba t-tibdil fil-klima, il-foresti jistgħu jipprovdu xbieki ta’ sikurezza għall-komunitajiet lokali bil-prodotti tagħhom (eż. kemm bl-injam kif ukoll bi prodotti mhux tal-injam, bħal annimali tal-kaċċa, ġewż, żrieragħ, bakek, faqqiegħ, pjanti mediċinali). Il-foresti jgħinu wkoll fir-regolamentazzjoni tal-fluss tal-ilma u tar-riżorsi tal-ilma permezz tas-servizzi tal-ekosistema tagħhom relatati mal-idroloġika (eż. il-konservazzjoni tal-fluss bażi, ir-regolamentazzjoni tal-fluss tal-maltemp u l-kontroll tal-erożjoni). Barra minn hekk, it-tħawwil tas-siġar jista’ joħloq ħabitats ġodda għal speċijiet aktar tolleranti u jtejjeb il-bijodiversità, speċjalment meta jiġu ppreferuti pjantaġġuni b’diversi speċijiet (l-għażla ta’ speċijiet indiġeni u l-evitar ta’ dawk invażivi, inqas adattati għall-ħabitat). L-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jistgħu jikkontrollaw ukoll id-degradazzjoni tal-ħamrija, ir-riskji idrawliċi u tal-uqigħ tal-art u jħeġġu lill-komunitajiet lokali lejn l-agroforestrija jew is-sistemi silvipastorali, u b’hekk joħolqu opportunitajiet ġodda ta’ introjtu. Fl-aħħar nett, il-prattiki ta’ ġestjoni tal-foresti, bħall-ħsad tas-sanità, jistgħu jgħinu biex jitnaqqas l-attakk fuq il-pesti u l-mard.

Il-foresti mhumiex biss importanti għall-bijodiversità iżda wkoll għall-attivitajiet ekonomiċi, bħall-kummerċ tal-injam u prodotti mhux tal-injam u l-ekoturiżmu. Fl-2021, madwar 473 100 persuna kienu impjegati fil-forestrija u fil-qtugħ tas-siġar għall-injam fl-Ewropa. Il-valur miżjud gross totali (GVA) iġġenerat mill-industrija tal-forestrija u tal-qtugħ tas-siġar għall-injam fl-UE kien ta’ EUR 25 biljun fl-2021 (Eurostat)., Il-foresti spiss jitqiesu estetikament pjaċevoli għas-settur tat-turiżmu: joffru diversi opportunitajiet għall-mixi u r-roti. Foresti ġodda jew restawrati jistgħu joħolqu pajsaġġi stordament li jattiraw turisti li jfittxu esperjenzi fil-beraħ. It-turisti huma attirati b’mod speċjali mill-aspetti tal-bijodiversità, eż. għall-possibbiltà ta’ osservazzjoni tal-għasafar. Għal din ir-raġuni, l-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jistgħu jitqiesu bħala opportunitajiet ta’ adattament anke għas-settur tat-turiżmu. Dan jirreferi għal dawk il-każijiet fejn huma parti minn strateġiji ta’ diversifikazzjoni reġjonali jew nazzjonali u jagħtu spinta lil forom sostenibbli ta’ turiżmu li jirrispettaw u saħansitra jikkontribwixxu għall-preservazzjoni tal-foresti. Permezz tal-programm Aġenda 2000, l-afforestazzjoni kienet maħsuba bħala miżura ta' akkumpanjament tal-politika agrikola komuni (PAK) tal-UE. Il-politiki tal-UE dwar l-afforestazzjoni appoġġaw it-tħawwil ta’ madwar 2 miljun ettaru ta’ siġar fuq art agrikola fil-perjodu 1994-2015. Għalkemm l-afforestazzjoni bħalissa hija meqjusa bħala strateġija ta’ mitigazzjoni mis-sekwestru tas-CO _2, il-livell ta’ afforestazzjoni naqas matul l-aħħar deċennji. L-allokazzjoni fil-programmi tal-Iżvilupp Rurali tal-UE (2014-2020) ippjanat it-tħawwil ta’ 510 000 ettaru ieħor.

Ma hemmx biżżejjed informazzjoni disponibbli biex jiġi stmat is-sehem ta’ speċijiet koniferi meta mqabbla ma’ speċijiet bil-weraq wiesa’ fil-programmi ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni. Madankollu, is-sehem tal-foresti bil-weraq wiesa’ u mħallta ilu jiżdied fl-Ewropa fl-aħħar deċennji anke jekk l-afforestazzjoni bil-koniferi għadha tiddomina f’xi pajjiżi.

Partijiet ikkonċernati differenti jistgħu jkunu involuti fi prattiki ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, skont id-daqs u s-sjieda tal-art involuta. Il-gvernijiet, l-NGOs u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, is-setturi privati u l-istituzzjonijiet tar-riċerka huma preferibbli li jkunu involuti biex jiġi żgurat l-adattament fuq skali spazjali u temporali akbar. Il-partijiet ikkonċernati għandhom ikunu involuti matul il-fażi ta’ implimentazzjoni tal-prattiki ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni (eż. fl-għażla taż-żona afforestata jew riforestata u fl-identifikazzjoni tal-karatteristiċi tal-pjantaġġuni tas-siġar). Madankollu, il-partijiet ikkonċernati għandhom rwol kruċjali matul il-fażi ta’ ġestjoni taż-żoni afforestati u riforestati, peress li jistgħu jikkontribwixxu għal azzjonijiet li jiżguraw it-tkabbir, il-manutenzjoni u l-protezzjoni tagħhom.

Il-maġġoranza tal-foresti Ewropej huma proprjetà privata (madwar 60 % tal-art forestali) aktar milli pubbliċi (40 %) (Skeda informattiva tal-UE). Għalhekk, il-prattiki tal-afforestazzjoni u tar-riforestazzjoni spiss jinvolvu sidien privati tal-art, u biex jirnexxu, dawn jeħtieġ li jiġu aċċettati minn dawn il-partijiet ikkonċernati billi jingħelbu fatturi istituzzjonali, bħad-drittijiet u l-aċċess għall-foresti. Speċjalment l-afforestazzjoni sseħħ prinċipalment billi jitħawlu siġar fuq artijiet privati, peress li s-sidien tal-art jistgħu jistennew dħul kbir milli minn prattiki agrikoli. Barra minn hekk, l-afforestazzjoni tkun ta’ suċċess jekk is-sidien privati tal-art jaċċettaw li jipparteċipaw fi proġetti ta’ afforestazzjoni fuq perjodi twal.

It-trasferiment tas-sjieda ta’ żoni akbar ta’ foresti komuni għall-komunitajiet lokali, u l-introjtu assoċjat ibbażat fuq ħżin imtejjeb tal-karbonju, jista’ fil-biċċa l-kbira jkun fattur ta’ suċċess fil-kontribut għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima (primarju), iżda jista’ jiffaċilita wkoll iż-żamma ta’ servizzi tal-ekosistema li huma rilevanti għall-adattament fil-livell lokali (eż. servizzi ta’ regolamentazzjoni tal-ilma, preservazzjoni tal-ħamrija, prodotti tal-foresti, eċċ.).

Il-karatteristiċi soċjodemografiċi tas-sidien tal-art (jiġifieri d-daqs u l-pussess tal-azjenda agrikola), l-aċċettabbiltà soċjali tal-afforestazzjoni mill-komunità (eż. li ma jkunx hemm kunflitt mal-għanijiet agrikoli), kif ukoll il-ħiliet, l-għarfien u l-esperjenza tas-sidien tal-art rilevanti għall-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jistgħu jkunu fatturi ta’ suċċess/limitanti għall-adozzjoni ta’ tali prattiki.

Il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni dwar is-sinerġiji bejn l-approċċi ta’ adattament u mitigazzjoni tista’ tkun ta’ benefiċċju wkoll għas-suċċess tal-prattiki ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni. Il-bdiewa għandhom ikunu jafu opportunitajiet (inklużi opportunitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni) u r-riskju li jistabbilixxu afforestazzjoni u/jew riforestazzjoni fl-artijiet tagħhom, biex isegwu kemm skopijiet ta’ mitigazzjoni kif ukoll ta’ adattament.

L-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jistgħu jbiddlu l-pajsaġġ u s-servizzi tal-ekosistema assoċjati. Madankollu, ekosistemi ġestiti tajjeb jistgħu jgħinu lis-soċjetajiet jadattaw għat-tibdil fil-klima billi jiġġeneraw diversi benefiċċji soċjoekoloġiċi u jippromwovu approċċi fit-tul għall-adattament għat-tibdil fil-klima.

L-adozzjoni tal-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni bħala prattiki ta’ adattament, bl-integrazzjoni tal-objettivi ta’ mitigazzjoni, tista’ tgħin biex jingħelbu l-ostakli finanzjarji għall-adattament peress li tista’ tibbenefika mill-finanzjament tal-karbonju (CDM, REDD+, swieq volontarji tal-karbonju). Bħala prattiki ta’ adattament, dawn jistgħu jgħinu wkoll biex jiżdiedu l-kobenefiċċji ta’ mitigazzjoni lokali, u l-kapaċità lokali li wieħed ilaħħaq mat-tibdil fil-klima.

L-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jistgħu jiżguraw titjib soċjali, ekonomiku u ambjentali, jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli (eż. iżidu l-produttività u r-reżiljenza tal-art) u jipprovdu ġenerazzjoni ta’ introjtu addizzjonali. Dawn il-prattiki jikkontribwixxu wkoll biex jiggarantixxu s-servizzi tal-ekosistemi billi jnaqqsu l-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima (jiġifieri l-foresti jgħinu fir-regolamentazzjoni tar-riżorsi naturali, fil-kontroll tal-proċessi idroloġiċi u d-degradazzjoni tal-art, fiż-żamma tal-bijodiversità tal-ispeċijiet u fit-tnaqqis tal-attakki kontra l-pesti u l-mard).

L-ispejjeż għandhom jiġu sostnuti biex titħejja l-art, jinkisbu u jitħawlu speċijiet ta’ siġar, tiġi ffertilizzata u mdawra l-art, tiġi kkontrollata l-veġetazzjoni, u għall-prattiki kollha ta’ manutenzjoni u ġestjoni, speċjalment matul l-ewwel tliet/ħames snin. L-ispejjeż għall-manutenzjoni jvarjaw minn medja ta’ EUR 300 għal kull ettaru matul l-ewwel sena, għal madwar EUR 100 għal kull ettaru matul it-tielet sena (l-Istitut Ewropew għall-Foresti, 2000). Madankollu, il-fondi ta’ għajnuna huma pprovduti biex jappoġġaw lis-sidien tal-art lokali biex jistabbilixxu prattiki ta’ riforestazzjoni u afforestazzjoni. L-għajnuna għall-afforestazzjoni tiddependi fuq l-ispeċijiet tas-siġar, li jvarjaw minn massimu ta’ madwar EUR 2400 ettaru^-1 għall-ewkaliptu għal EUR 4800 ettaru^-1 għall-pjantaġġuni mħallta bil-weraq wiesa’. Barra minn hekk, huma pprovduti kumpensi għas-sidien tal-art biex ikopru t-telf ta’ introjtu minħabba l-afforestazzjoni f’art agrikola. Ammont massimu ta’ EUR 725 ha^-1 sena^-1 huwa, fil-fatt, stmat għall-bdiewa li prinċipalment jiksbu l-introjtu tagħhom minn attivitajiet agrikoli, filwaqt li EUR 180 ha^-1 sena^-1 huwa stmat għal persuna oħra tal-liġi privata. Dawn l-ispejjeż ġew stabbiliti mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1054/94 sabiex jiġi rregolat il-programm finanzjarju, li ġie adottat fil-5 ta’ Mejju 1994.

Il-Politika Agrikola Komuni (PAK) tirrappreżenta s-sors ewlieni tal-fondi tal-UE għall-foresti.  Madwar 90 % tal-finanzjament tal-UE għall-foresti ġej mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, FAEŻR. Dan jinkludi prattiki ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni. Total ta’ 27 % tat-EUR 8,2 biljun stabbiliti għall-perjodu 2015-2020 huma allokati għar-riforestazzjoni, filwaqt li 18 % huma ddedikati biex il-foresti jsiru aktar reżiljenti u 18 % għall-prevenzjoni tal-ħsara. Il-PAK tipprovdi appoġġ finanzjarju liż-żoni rurali, iżda l-pajjiżi tal-UE jistgħu jagħżlu li jiffinanzjaw miżuri tal-forestrija permezz tal-programmi nazzjonali tagħhom għall-iżvilupp rurali. Kif iddikjarat fil-Kapitolu VIII tar-Regolament 1257/1999 dwar l-Iżvilupp Rurali, tali appoġġ finanzjarju għandu jingħata biss għall-foresti u ż-żoni li huma proprjetà ta’ sidien privati, mill-assoċjazzjonijiet tagħhom, mill-muniċipalitajiet jew mill-assoċjazzjonijiet tagħhom.

L-interess kummerċjali (qtugħ tas-siġar) jew id-dħul mit-turiżmu jistgħu jkunu wkoll sors ta’ finanzjament għal din l-għażla ta’ adattament. Ir-riforestazzjoni u l-afforestazzjoni fl-aħħar jistgħu joħolqu possibbiltajiet ġodda ta’ ekoturiżmu. Dawn jistgħu jikkumpensaw ukoll għall-konsegwenzi negattivi tat-turiżmu tax-xitwa, bħall-alterazzjoni fil-pajsaġġ tal-muntanji minħabba eż. inklinazzjonijiet tal-iskijjar u infrastruttura assoċjata.

L-attivitajiet ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni huma eliġibbli taħt il-Mekkaniżmu għal Żvilupp Nadif (CDM), li huwa l-istrument ta’ politika internazzjonali ewlieni taħt l-UNFCCC li jorbot il-mitigazzjoni u l-adattament. It-2 % tal-kumpensi għall-karbonju tas-CDM huma imposti biex jiffinanzjaw il-Fond ta’ Adattament (l-Artikolu 12.8 tal-Protokoll ta’ Kjoto), anke jekk il-proġetti tas-CDM mhumiex formalment meħtieġa jinkorporaw attivitajiet ta’ adattament.

L-inizjattiva REDD (Tnaqqis tal-Emissjonijiet mid-Deforestazzjoni u d-Degradazzjoni tal-Foresti) hija utli wkoll għall-finanzjament tal-preservazzjonijiet tal-foresti, għaż-żieda tal-ħażniet tal-karbonju fl-ekosistemi tal-foresti, u reċentement għall-promozzjoni tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti b’rabta mal-kamp ta’ applikazzjoni tal-adattament.

Fil-livell internazzjonali, ftehimiet internazzjonali, bħall-Protokoll ta’ Kjoto u l-Ftehim ta’ Pariġi, għamlu sforzi fil-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-adattament u l-mitigazzjoni fl-ekosistemi tal-foresti, iżda dan il-potenzjal għadu ma ġiex realizzat bis-sħiħ, s’issa.

Fil-livell Ewropew, l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 adottata, bħala parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew, tinkludi r-restawr tal-ekosistemi degradati madwar l-Ewropa billi jitħawlu mill-inqas 3 biljun siġra addizzjonali sal-2030. Għandha wkoll l-għan li tiżviluppa linji gwida dwar l-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni favur il-bijodiversità bl-applikazzjoni ta’ prattiki tal-forestrija eqreb lejn in-natura.

L-istrateġija tal-UE għall-foresti għall-2030 hija waħda mill-inizjattivi ewlenin tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u tibni fuq l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 . L-istrateġija se tikkontribwixxi għall-kisba ta’ diversi objettivi: l-objettivi tal-bijodiversità tal-UE kif ukoll il-miri għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra sal-2030, il-miri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima u n-newtralità klimatika sal-2050. L-istrateġija tpoġġi wkoll enfasi speċifika fuq it-turiżmu: jiddikjara li l-Kummissjoni se tippromwovi l-kollaborazzjoni bejn is-settur tat-turiżmu, is-sidien tal-foresti u s-servizzi tal-protezzjoni tan-natura, u tistabbilixxi standards u normi għall-attivitajiet tal-ekoturiżmu. L-industrija tat-turiżmu għandha taħdem f’kooperazzjoni mill-qrib mal-maniġers tal-foresti biex tiżviluppa prodotti tat-turiżmu sostenibbli li jinfluwenzaw b’mod pożittiv is-saħħa tal-bniedem, mingħajr ma jkollhom impatti negattivi fuq il-valuri naturali tad-destinazzjonijiet maħsuba, speċjalment f’żoni protetti.

FOREST EUROPE (Konferenza Ministerjali dwar il-Protezzjoni tal-Foresti fl-Ewropa) huwa proċess volontarju pan-Ewropew ta’ politika forestali ta’ livell għoli. Sa mill-1990, l-għan tagħha kien li tiżviluppa strateġiji komuni għas-46 firmatarju (45 pajjiż Ewropew u l-UE) dwar kif għandhom jiġu protetti u ġestiti b’mod sostenibbli l-foresti.

Mekkaniżmu ewlieni ta’ finanzjament għall-afforestazzjoni huwa l-PAK. Ir-regoli dwar l-appoġġ għall-Pjanijiet Strateġiċi jitfasslu mill-pajjiżi tal-UE skont il-politika agrikola komuni (ir-Regolament (UE) 2021/2115)(ir-Regolament Delegat (UE) 2022/126). Ir-regoli dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni huma stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/2116 (ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/128). Se tiffinanzja kważi 623 000 ettaru għall-afforestazzjoni jew għar-restawr tal-agroforestrija (ara d-daqqa t’għajn tal-PAK 2023-27 – 28 Pjan Strateġiku tal-PAK).

Barra minn hekk, ir-Regolament (UE) 2018/841 dwar l-Użu tal-Art, it-Tibdil fl-Użu tal-Art u l-Forestrija (LULUCF) jiżgura l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti mil-LULUCF fil-qafas tal-klima u l-enerġija, u l-Istati Membri jridu jiżguraw li l-emissjonijiet mill-użu tal-art, mit-tibdil fl-użu tal-art jew mill-forestrija jiġu kkumpensati b’mill-inqas assorbiment ekwivalenti ta’ CO ₂ fis-settur (“mhux regola tad-dejn”).

Barra minn hekk, il-politiki nazzjonali jistgħu jipprovdu inċentivi jew jimponu regolamenti biex jippromwovu prattiki b’sinerġiji bejn il-mitigazzjoni u l-adattament; l-inklużjoni tal-adattament fil-linji gwida nazzjonali u l-proċeduri ta’ approvazzjoni għall-proġetti ta’ mitigazzjoni tista’ tistimula l-adattament tal-attivitajiet ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni.

L-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni jeħtieġu żmien twil ta’ implimentazzjoni, peress li jinvolvu firxa wiesgħa ta’ atturi u jistgħu jiltaqgħu ma’ kumplessità istituzzjonali, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak internazzjonali.

L-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni bħala prattiki ta’ adattament huma parti mill-prinċipji tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti. Għandhom isiru wkoll parti mill-pjanijiet lokali jew nazzjonali dwar l-użu tal-art u għalhekk ġeneralment ikollhom ħajja twila (deċennji). Barra minn hekk, sabiex jirċievu fondi, għajnuna u kumpensi biex ikopru t-telf minħabba l-afforestazzjoni f’art agrikola, is-sidien iridu jiggarantixxu l-manutenzjoni tal-art afforestata għal mill-inqas 5 snin.