6.2 Beslissen wie bij het proces wordt betrokken

Het transversale karakter van aanpassing betekent dat meerdere actoren uit verschillende sectoren en op verschillende administratieve niveaus, waaronder de particuliere sector, bij de uitvoering ervan worden betrokken. Bij het volgen van de voortgang van deze activiteiten moeten meerdere actoren en belanghebbenden worden betrokken die over informatie, gegevens en kennis over de uitvoeringsactiviteiten beschikken. Beslissen wie de algemene verantwoordelijkheid voor MRE op zich neemt, de rol van verschillende actoren verduidelijken en mechanismen instellen om verticaal en horizontaal te coördineren met verschillende actoren in verschillende sectoren en op verschillende administratieve niveaus, zijn essentieel voor een doeltreffende MRE.

De algemene verantwoordelijkheid voor de MRE van aanpassing wordt gewoonlijk gegeven aan één organisatie of actor, zoals het ministerie van Milieu, het Milieuagentschap of een werkgroep waarin meerdere actoren samenkomen. Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat de verantwoordelijke actor zelf MRE implementeert, maar dat hij verantwoordelijk is voor de coördinatie van het proces en de rapportage van de resultaten. Afhankelijk van de bestuursstructuren en administratieve tradities van een land kan het orgaan dat verantwoordelijk is voor de hervorming van het aanpassingsbeleid hetzelfde zijn als het orgaan dat het aanpassingsbeleid meer in het algemeen op nationaal niveau coördineert. Het kan ook een actor zijn die onafhankelijk is van degenen die verantwoordelijk zijn voor de planning en uitvoering van het aanpassingsbeleid. Enerzijds kan een nauwe band tussen MRE en beleidsontwikkeling bijvoorbeeld het leren en toepassen van MRE-bevindingen bij beleidsontwikkeling en -herziening vergemakkelijken. Anderzijds kan in sommige landen onafhankelijkheid wenselijk zijn, met name voor evaluatieactiviteiten.

Een belangrijk onderdeel van deze verantwoordelijkheid is het actief coördineren met relevante belanghebbenden die nuttige informatie voor MRE hebben. De eerste stap is na te denken over het doel van MRE en na te gaan wiens input nodig is om de voor MRE gestelde vragen te beantwoorden. Zo kan een brede betrokkenheid van sectorale ministeries en deskundigen bij overheidsinstanties en onderzoeksgemeenschappen zeer relevante informatie opleveren over de vooruitgang die verschillende sectoren boeken bij de uitvoering van aanpassingsbeleid. Het in aanmerking nemen van rechtvaardigheid in de voordelen en lasten van het aanpassingsbeleid is een essentieel onderdeel van de ontwikkeling van de MRE-regeling. Als het doel is te begrijpen hoe de uitvoering van aanpassingsbeleid ter plaatse bijdraagt tot een vermindering van de kwetsbaarheid, een groter aanpassingsvermogen en een grotere veerkracht, kan het belangrijk zijn om meer in het algemeen lokale actoren bij de uitvoeringsactiviteiten te betrekken.

Er zijn mechanismen nodig om de standpunten van actoren uit verschillende sectoren, bestuursniveaus en maatschappelijke groepen te betrekken, teneinde coördinatie, communicatie, informatie- en kennisdeling en leren in het MRE-proces te vergemakkelijken. Werkgroepen, stuurcomités, coördinatieraden en dergelijke kunnen dergelijke platforms bieden, maar zijn geenszins de enige manier om belanghebbenden erbij te betrekken. Vormen van grotere betrokkenheid, zoals actieve betrokkenheid, partnerschappen en empowerment, gedurende de gehele beleidscyclus, zijn doorgaans inclusiever wanneer belanghebbenden uit verschillende sectoren erbij worden betrokken. De voor MRE gewenste behoeften en niveaus van betrokkenheid van belanghebbenden zijn ook van invloed op de selectie van MRE-methoden.

Het grootste leerproces vindt plaats voor alle actoren die betrokken zijn bij de evaluatie zelf. Informatie- en kennisdeling, presentaties en workshops en de bespreking van bevindingen dragen bij aan het leren.

Er moet meer nadruk worden gelegd op het verstrekken van vroegtijdige feedback van belanghebbenden. De lessen die zijn getrokken uit de evaluatie van aanpassingsinspanningen moeten gedurende het gehele beleidsproces actief worden gedeeld en besproken met alle belanghebbenden. Deze interactieve communicatie zorgt ervoor dat de evaluatiebevindingen echt "geleerde lessen" worden die toekomstige acties ondersteunen, in plaats van alleen maar rapporten te zijn.

De co-ontwikkeling en coproductie van kennis en verschillende vormen van betrokkenheid van belanghebbenden en participatieve elementen en benaderingen zijn gemeenschappelijke en zeer relevante elementen van de ontwikkeling en uitvoering van aanpassingsbeleid.

Betrokkenheid van belanghebbenden is van cruciaal belang voor MRE om enerzijds relevante kwantitatieve en kwalitatieve informatie te ontvangen, onder meer over de gevolgen voor kwetsbare groepen, gegevens en kennis voor het monitoren van het proces en de vooruitgang, maar ook om relevante boodschappen te interpreteren en af te leiden uit beschikbare gegevens. MRE draagt bij aan het verder opbouwen van veerkracht en het vergroten van het aanpassingsvermogen.

Betrokkenheid van belanghebbenden en de cocreatie van aanpassingsbeleid gedurende het hele strategie- en planningsproces kunnen bijdragen tot de acceptatie door diverse/meerdere actoren en de uitvoering krachtig ondersteunen.

Dit varieert tussen wettelijke vereisten (zoals klimaatwetten) en vrijwillige benaderingen, waarbij de betrokkenheid van belanghebbenden nog groter wordt bij de uitvoering van de maatregelen waarin de actieplannen voor aanpassing aan de klimaatverandering voorzien.