2.2 Rammeverk for vurdering av klimapåverknad, sårbarheit og risiko

2.2 Rammeverk for vurdering av klimapåverknad, sårbarheit og risiko

På grunn av den komplekse naturen av klimarelaterte risikoar med samspelet mellom fare-, eksponerings- og sårbarheitsfaktorar og den høge usikkerheita i data- og prosessforståing, kan klimarisiko knapt målast på ein deterministisk måte. I staden er ei risikovurdering i dei fleste tilfelle ein syntetisk og avtalt vurdering basert på ei samling av informasjon som består av fakta (t.d. klimaobservasjonar, tidlegare hendingar), simuleringar (t.d. klimaprojeksjonar, hydrologiske modellar), men òg semikvantitative eller kvalitative undersøkingar, ekspertkunnskap og forteljingar.

Metodane som brukast til risikovurderingar er ofte ein kombinasjon av ovanfrå og ned-vurderingar, som vanlegvis er basert på kvantitative data (t.d. folketeljingsdata, nedskalerte klimamodellar) og brukar kartleggings- og nedanfrå-og-opp-metodar, som vanlegvis brukar lokal kunnskap til å identifisere risikoar og vere ganske kvalitative av natur. Indikatorbaserte risikovurderingar brukar sett med indikatorar som kan vere både kvantitative og kvalitative og kan vurderast både gjennom modellering eller konsultasjon med interessentar. For ei oversikt over metodane som brukast i Europa, sjå EØS-rapport nr. 1/2018. Urban Adaptation Support Tool beskriv trinna som tilrådast for ein CCIVA spesielt for byar meir detaljert. Den generelle tilnærminga brukast imidlertid òg for større einingar som regionar eller land.

Eit rammeverk for å systematisk konseptualisere klimarisiko i tråd med IPCCs risikovurderingskonsept er såkalla konsekvenskjeder. Konsekvenskjeder er årsakssamanhengar som illustrerer alle viktige faktorar og prosessar som fører til ein bestemt klimarisiko og tilordnar desse faktorane til komponentane fare, sårbarheit og eksponering. Konsekvenskjeder utviklast vanlegvis på ein deltakande måte saman med interessentar og ekspertar. Konsekvenskjeder bidreg til å betre forstå, systematisere og prioritere faktorane som driv klimapåverknadsrelaterte risikoar i eit bestemt bekymringssystem. Konsekvenskjeder kan fremje diskusjonen om tilpasningsbehov allereie i eit tidleg, kvalitativt stadium av ein risikovurdering. For ein operasjonell risikovurdering kan konsekvenskjeder tene som grunnlag for val av eigna metodar som modellar, indikatorar, gjennomgangs- eller ekspertbasert vurdering. Ofte tilrådast ein kombinasjon av desse metodane. For meir informasjon om konsekvensutgreiingar, sjå til dømes Risikotillegget til sårbarheitskilden.