European Union flag

Wildfires forårsaka dødsfall, brannskadar og respiratoriske og kardiovaskulære sjukdommar frå røykeksponering. Sårbare grupper, inkludert barn, eldre, gravide kvinner og utandørs- og redningsarbeidarar, er spesielt utsett. Klimaendringane aukar brannfrekvensen, intensiteten og ekspanderande brannutsette område, spesielt i Middelhavet og tempererte regionar.

1Helsespørsmål
2Observerte verknader
3Forventa verknader
4Politiske reaksjonar

Helsespørsmål

Helseeffektar frå brannfellar inkluderer både fysiske og mentale effektar. Direkte eksponering for flammar eller strålevarme kan forårsaka brannskadar, skadar og varmerelaterte sjukdommar (til dømes dehydrering, heteslag), moglegvis resulterer i død (Finlay eit al., 2012). Alvorlege brannskadar krev omsorg i spesielle einingar og bere ein risiko for multi-organ komplikasjonar.

Wildfire røyk inneheld høge nivåar av partiklar (PM), karbonmonoksid og nitrogenoksider. PM i brannrøyk har ein tendens til å ha liten partikkelstorleik (samanlikna med PM i byluft) og den har høgt innhald av oksidative og proinflammatoriske komponentar, noko som kan føre til sterke toksiske effektar (Dong eit al., 2017). Eksponering for tung røyk i område rundt ein brann kan forårsaka auge- og hudirritasjon eller føre til utbrot eller forverring av akutte og kroniske luftvegssjukdommar (Finlay eit al., 2012; Kizer, 2021; Xu eit al., 2020 (engelsk). Ein auke i for tidlege dødsfall, luftvegssjukdommar og få lungebetennelsestilfelle vart rapportert etter skogbrannar (EEA, 2020). Eksponering for brannrøyk er òg knytte til kardiovaskulære sjukdommar og dødelegheit, som følgje av eksponering for auka partikkelkonsentrasjonar eller frå psykologisk stress (Analitis eit al., 2012; Vitja 4. juli 2015. ^ Liu eit al., 2015).

Når det gjeld mental helse, har folk som er ramma av traumatiske opplevingar, til dømes tap av kjære, skade på eigedom eller øydelegging av viktig infrastruktur i deira område, auka risiko for posttraumatisk stressliding, depresjon og søvnløyse. Desse effektane kan oppstå umiddelbart eller på lengre sikt (Xu eit al., 2020).

Populasjonar som er spesielt utsett for biverknader av brannrøyk inkluderer eldre, barn, personar med eksisterande kardiovaskulære og/eller respiratoriske forhold og gravide kvinner. Friluftsarbeidarar og redningsarbeidarar har òg høg risiko på grunn av auka yrkeseksponering (Xu eit al., 2020). Som PM i brannrøyk kan nå avstandar opp til tusenvis av kilometer frå brannen, har folkesetnaden i store område auka risiko på grunn av røykeksponering.

Observerte verknader

Mellom 1945 og 2016 mista 865 menneske i fire middelhavsregionar (Hellas, Portugal, Spania og den italienske øya Sardinia) livet som følgje av skogbrannar. Dei fleste omkomne var sivile, med 366 menneske drepne, etterfølgd av brannmenn (266) og flymannskap (96) (Molina-Terrén eit al., 2019). Mellom 1980 og 2023 vart det registrert 741 dødsfall i samband med skogbrannar i 32 EØS-land (sjå kartvisninga øvst på sida).

PM2.5 luftforureining forårsaka av vegetasjonsbrannar over heile Europa i 2005 forårsaka over 1400 for tidlege dødsfall; Over 1000 for tidlege dødsfall vart forårsaka i år 2008 (Kollanus eit al. 2017). Etter ein serie skogbrannar i 2002 nær Vilnius, Litauen, auka tilfelle av luftvegssjukdommar 20 gonger (Pereira, 2015). I ein analyse av skogbrannane i Sverige i 2018 var eksponering for fine partiklar (PM2.5)knytte til kortsiktige respiratoriske helseeffektar (Tornevi eit al., 2021). Sterke positive samanhengar mellom villbrannførekomst og få lungebetennelsestilfelle vart funne i enkelte kommunar i Portugal (Santos eit al., 2015).

Det er stor årleg variasjon i få skogbrannar og areal forbrent av dei, på grunn av sterke variasjonar i meteorologiske risikofaktorar. I 2018, prega av rekordtørke og høge temperaturar, leid flere europeiske land av store brannar enn nokon gong før, i Middelhavsområdet, men òg i Nord- og Sentral-Europa (Lancet Countdown og EEA, 2021). Sommaren 2021 vart tusenvis av menneske evakuert på grunn av brannar i Hellas og Sør-Italia (European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations nettstad, konsultert november 2021).

Kilde: Data frå RiskLayer GmBH.
Datasettet er utarbeidd og gjort tilgjengeleg under EEA — European Commission (RTD) Service Level Agreement om”Mainstreaming GEOSS Data Sharing and Management Principles in support of Europe’s Environment”. Sjå òg metadata her.

Forventa verknader

Vêrforhold påverkar drivstoffbelastinga, då tørke påverkar vegetasjonen; tenningsrisiko (ved høge temperaturar eller torevêr); og spreiing av skogbrannar (sterke vindar) (San-Miguel-Ayanz eit al., 2020).

Stigande temperaturar og endra nedbørsmønster forventast å auke frekvensen og intensiteten av brannhendingar, og forlenga brannrisikosesongen (Liu eit al., 2010; Pechony og Shindell, 2010) — hovudsakleg i middelhavslanda, men òg tempererte regionar vil møte aukande risiko (Depicker eit al., 2018).

Eksponeringa av den europeiske folkesetnaden forventast å auke på grunn av ei utviding av brannutsette område samt byspreiing i desse områda (EEA, 2020).

Politiske reaksjonar

Arealplanlegging, reduksjon av byspreiing i skog- og børsteområde, er eit viktig tiltak som avgrensar verknaden av skogbrannar på folkesette område, og det same er regulering av bruk av uutvikla land rundt busetjingar for å unngå aktivitetar som kan forårsaka brannar. Framme av typar arealdekke med låg brannrisiko (t.d. modne innfødde skogar) er eit døme på eit rimeleg tiltak. Omfattande landbrukspraksis, til dømes bruk av dyrebeite i pauseområde, agroforestry, dvs. praksisen med å integrere treaktig vegetasjon og landbruksavlingar og/eller husdyr, er andre styringsverktøy for å redusere sannsynet for at brannar oppstår og spreier seg (EEA, 2020).

Sidan dei fleste skogbrannar i Europa startar som eit resultat av menneskeleg aktivitet (arson eller uaktsemd), er medvitegjering eit sentralt tiltak for å redusere risikoen for skogbrannar (EEA, 2020).

På europeisk nivå overvakar European Forest Fire Information System (EFFIS) frå EU Copernicus Emergency Management Service (CEMS) skogbrannaktivitet i nær sanntid og tilbyr månadlege og sesongmessige prognosar for temperatur- og nedbørsavvik som aukar risikoen for brannfellar. På nasjonalt nivå finst det døme på tidlege åtvaringar: I Portugal vart det utvikla eit nasjonalt varslingssystem, der åtvaringar sendast via tekstmeldingar til mobiltelefonar som er aktive i område med risiko for brann eller andre ekstreme hendingar (EEA, 2020).

Sidan 2019 er EUs sivile beskyttelsesmekanisme oppgradert med rescEU, eit program som tilbyr samarbeidsstøtte til land i tilfelle katastrofar ved å beskytte borgarar og risikostyring. EU-kommisjonen samfinansierer beredskapen til ein rescEU-brannslukkingsflåte for å løyse potensielle nasjonale manglar i å reagere på skogbrannar. Mellom 2007 og 2020 var 20 % av alle førespurnadar om bistand gjennom EUs sivile beskyttelsesmekanisme som svar på skogbrannar (EC, 2021).

Relaterte ressursar

Referansar

Language preference detected

Do you want to see the page translated into ?

Exclusion of liability
This translation is generated by eTranslation, a machine translation tool provided by the European Commission.