Wyzwania i możliwości w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu dla europejskiego systemu energetycznego

W niniejszym sprawozdaniu przeanalizowano potrzeby w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i odporności na zmianę klimatu w europejskim systemie energetycznym obecnie i w przyszłości. Ocena ta wspiera przejście na czystą energię, które wiąże się z masową ekspansją odnawialnych źródeł energii, z których wiele jest wrażliwych na czynniki klimatyczne.

Skutki zmiany klimatu i związane z nimi potrzeby w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu różnią się znacznie w poszczególnych regionach europejskich. Ogólnie rzecz biorąc, Europa Północna doświadczy zarówno korzystnych, jak i niekorzystnych skutków dla swojego systemu energetycznego, podczas gdy regiony Europy Południowej stoją w obliczu w przeważającej mierze niekorzystnych skutków. W badaniu stwierdzono w szczególności, że:

• Ogólnie przewiduje się, że dostępność wody wzrośnie w Europie Północnej i spadnie w Europie Południowej, ale z wyraźnymi różnicami sezonowymi. Zmiany te mogą mieć wpływ na dostępność wody chłodzącej dla elektrowni cieplnych, potencjał energii wodnej i bioenergii, transport paliwa po rzekach oraz zapotrzebowanie na energię do zaopatrzenia w wodę.
• Zastąpienie elektrowni węglowych‑ energią słoneczną i wiatrową radykalnie ogranicza emisje gazów cieplarnianych i zużycie wody, przyczyniając się w ten sposób do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej w regionach wodnych‑scarce.
• Biopaliwa oraz wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla wymagają znacznych ilości wody lub gruntów ornych, co może ograniczać ich ekspansję, w szczególności w regionach dotkniętych niedoborem wody.
• Temperatury ocieplenia zmniejszają zapotrzebowanie na energię do ogrzewania, ale zwiększają zapotrzebowanie na energię do chłodzenia. Mogą one również wpływać na wytwarzanie i przesył energii elektrycznej.
• Zmiana klimatu może mieć wpływ na potencjał energii wiatrowej i słonecznej, ale dostępne prognozy wiążą się ze znaczną niepewnością.
• Szereg badań wskazuje, że bez odpowiednich środków dostosowawczych bezpośrednie szkody dla europejskiego systemu energetycznego spowodowane ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi mogłyby do końca stulecia wynieść miliardy euro rocznie, co wiązałoby się ze znacznie większymi kosztami pośrednimi.

Zmieniające się ramy polityki w ramach unii energetycznej stwarzają wyjątkowe możliwości uwzględniania kwestii przystosowania się do zmiany klimatu w krajowym i europejskim planowaniu energetycznym. W ocenie zaleca się uwzględnienie wpływu zmiany klimatu przy opracowywaniu krajowych planów w dziedzinie klimatu i energii oraz długoterminowych strategii ‑ w ramach unii energetycznej UE. Podmioty rynkowe w sektorze energetycznym powinny również rozważyć wzmocnienie odporności na zmianę klimatu jako integralną część swojej działalności.