European Union flag

Wirus Zachodniego Nilu (WNV) jest wirusem przenoszonym przez komary, który powoduje gorączkę Zachodniego Nilu i ma szerokie rozmieszczenie geograficzne. Rosnące temperatury prawdopodobnie zwiększą transmisję i wydłużą rozmieszczenie WNV i długość sezonu transmisji, zwiększając tym samym ryzyko zakażenia w istniejących gorących punktach, a także w wcześniej niedotkniętych regionach w Europie.

Liczba zgłoszonych przypadków gorączki Zachodniego Nilu i przypadków nabytych lokalnie (mapa) oraz liczba zgłoszonych przypadków i przypadków nabytych lokalnie (wykres) w Europie
Źródło: ECDC, 2024, Surveillance Atlas of Infectious Diseases [Atlas nadzoru chorób zakaźnych],

Uwagi: Mapa i wykres przedstawiają dane dotyczące państw członkowskich EOG i państw współpracujących, z wyłączeniem Danii, Szwajcarii i Turcji ze względu na brak danych. Granice i nazwy przedstawione na tej mapie nie oznaczają oficjalnego poparcia ani akceptacji ze strony Unii Europejskiej. Choroba podlega zgłoszeniu na szczeblu UE, ale okres sprawozdawczy jest różny w poszczególnych państwach. Gdy kraje zgłaszają zero przypadków, wskaźnik powiadomień na mapie jest wyświetlany jako "0". Jeżeli państwa nie zgłosiły choroby w danym roku, wskaźnik ten nie jest widoczny na mapie i jest oznaczony jako „niezgłoszony” (ostatnia aktualizacja w lipcu 2024 r.).

Źródło transmisji &

WNV występuje w niezwykle dużej liczbie różnych gatunków (ptaków), co wyjaśnia jego szerokie rozmieszczenie geograficzne (Blitvich, 2008). Podczas gdy ptaki działają jako główny gospodarz wirusa, ludzie i inne ssaki mogą zachorować po ukąszeniu przez komara zakażonego wirusem WNV. Jednak ssaki nie są w stanie same zakażać komarów (Chancey i in., 2015). Stałe infekcje między komarami a ptakami w okresach aktywności komarów powodują utrzymanie wysokich ilości wirusa, co prowadzi do niezmiennie wysokiego ryzyka infekcji u ludzi. Przez cały sezon zimowy w Europie WNV może utrzymywać się u komarów (Rudolf i in., 2017).

WNV jest przenoszony głównie przez komary Culex, a w mniejszym stopniu przez komary Aedes. Komary Culex są szeroko rozpowszechnione w całej Europie (ECDC, 2022a,b). Istnieje jednak większe prawdopodobieństwo transmisji WNV na południu w porównaniu z Europą Północną, ponieważ wyższe temperatury przyspieszają potencjał transmisji komarów Culex (Colpitts i in., 2012; Vogels i in., 2017). Komary mogą również przenosić WNV do swoich jaj i larw, utrzymując w ten sposób krążenie wirusa (Colpitts i in., 2012).

Oprócz drogi zakażenia wektorem komara, WNV może być również przenoszony przez transfuzje krwi, przeszczepy narządów lub matczyną transmisję z matki na nienarodzone dziecko (Hayes i in., 2005).

Skutki dla zdrowia

Tylko 20% osób zakażonych WNV wykazuje objawy. U około jednej piątej tych pacjentów rozwija się gorączka, której często towarzyszą inne objawy, takie jak bóle głowy, bóle, wymioty, biegunka lub wysypka. Większość osób, u których rozwija się gorączka, w pełni odzyskuje zdrowie, ale może odczuwać osłabienie i zmęczenie przez dłuższy czas.

Mniejszość osób zakażonych rozwija ciężką chorobę, czyli chorobę neuroinwazyjną Zachodniego Nilu (WNND). W przypadku dawstwa narządów ryzyko rozwoju WNND jest jednak stosunkowo wysokie: 40% osób otrzymujących narząd zakażony WNV otrzymuje WNND (Anesi i in., 2019). WNND może obejmować zapalenie opon mózgowych (zapalenie błon otaczających mózg i rdzeń kręgowy), zapalenie mózgu (zapalenie samego mózgu) lub w rzadkich przypadkach zapalenie poliomyelitis, które może prowadzić do częściowego paraliżu i uszkodzenia mięśni serca lub płuc. Objawy obejmują wysoką gorączkę, bóle głowy, sztywność szyi, drżenia, drgawki, utratę wzroku, drętwienie, a nawet paraliż i śpiączkę. Pacjenci z ciężkimi objawami mogą nie w pełni wyzdrowieć, a czasami WNND kończy się zgonem.

Zachorowalność i śmiertelność w Europie

W państwach członkowskich EOG i państwach współpracujących (z wyłączeniem Danii, Szwajcarii i Turcji ze względu na brak danych) w latach 2008–2022:

  • 6,537 przypadków
  • Wskaźnik zgłoszonych przypadków w UE/EOG wyniósł 0,1 na 100 000 mieszkańców w 2019 r. w porównaniu z 0,3 w 2018 r.
  • Liczba przypadków śmiertelnych wśród zakażeń o znanym wyniku wyniosła średnio 12 % w latach 2016–2019.
  • Ponad 90 % przypadków ze zgłoszonym statusem hospitalizacji było hospitalizowanych w latach 2016–2019
  • Rosnąca liczba zakażeń zidentyfikowanych jako nabyte lokalnie, przy czym w latach 2016–2022 >90 % przypadków nabyto lokalnie.
  • W latach 2010–2019 nie zaobserwowano wyraźnej tendencji w zakresie liczby zgłaszanych zakażeń nabytych lokalnie. Najwyższe wartości odnotowano jednak w 2010 r., 2012 r., 2013 r., 2016 r., 2018 r. i 2022 r.

(ECDC, 2014–2022)

Rozkład w populacji

  • Wskaźniki zakażeń rosną wraz z wiekiem i są najwyższe w grupie wiekowej o najwyższym wskaźniku chorób w Europie: >65 lat
  • Wskaźniki zakażeń są wyższe wśród mężczyzn niż wśród kobiet (ECDC, 2014–2021)
  • Grupy zagrożone ciężkim przebiegiem choroby: osoby starsze i osoby z niską odpornością
  • Grupy podwyższonego ryzyka zakażenia: pracownicy migrujący i podróżni

Wrażliwość klimatyczna

Przydatność klimatyczna

WNV może infekować komary Culex w temperaturach tak niskich jak 18 °C. Jednak wyższe temperatury prowadzą do krótszych okresów inkubacji (tj. okresu rozwoju wirusa w komarach), szybszej mutacji i ewolucji wirusa oraz zwiększonego miana wirusa (Leggewie i in., 2016). Gatunek komara Culex rozwija się w temperaturze około 11–35 °C, przy szybszym tempie rozwoju i dłuższych porach roku w wyższych temperaturach (Mordecai i in., 2019; Rueda i in., 1990). Wystarczająco wysokie temperatury w miesiącu Maj mają istotny wpływ na dynamikę transmisji WNV przez cały sezon (Angelou i in., 2021). Oprócz temperatury powietrza komary Culex są również wrażliwe na inne czynniki klimatyczne, takie jak temperatura gleby, wilgotność względna, zawartość wody w glebie i prędkość wiatru, które są ważnymi czynnikami napędzającymi epidemiologię WNV (Stilianakis i in., 2016). Większe opady deszczu, wysoka wilgotność i wiatr zmniejszają liczebność komarów, a tym samym ryzyko WNV (Ferraccioli i in., 2023). Do reprodukcji potrzebne są jednak naturalne lub sztuczne pojemniki wypełnione wodą.

Sezonowość

W Europie większość przypadków występuje między lipcem a październikiem, przy czym najwyższy poziom zakażeń odnotowano głównie w sierpniu (ECDC, 2014–2021). Sezonowość zakażeń zbiega się z cieplejszym okresem, w którym wektory komarów są najbardziej aktywne, częstość gryzienia ptaków jest wysoka, a wystarczająco wysoka temperatura otoczenia umożliwia namnażanie się wirusa u wektorów w całej Europie (ECDC, 2014–2021; Kioutsioukis i in., 2019).

Wpływ zmiany klimatu

Czynniki klimatyczne są głównymi czynnikami wpływającymi na dynamikę populacji komarów przenoszących WNV, przy czym temperatura i długie okresy klimatu umiarkowanego do ciepłego są najsilniejszymi determinantami wzrostu populacji komarów (Ferraccioli i in., 2023). Ciepły klimat w Europie zasadniczo doprowadzi do krótszego okresu inkubacji wirusa WNV i przyspieszy tempo ewolucji wirusa, zwiększając tym samym miano wirusa w populacjach żywicieli. Co więcej, w wyższych temperaturach komary Culex rozwijają się szybciej, wydłużają sezon rozrodczy i częściej się odżywiają. W związku z tym rosnące temperatury prawdopodobnie doprowadzą do szybszej transmisji i szerszej dystrybucji wirusa WNV, dłuższych sezonów transmisji i większego ryzyka lokalnego nabywania zakażeń wirusem WNV u ludzi zarówno na istniejących obszarach transmisji, jak i w wcześniej nienaruszonych regionach europejskich (Leggewie i in., 2016).

Zapobieganie & Leczenie

Zapobieganie

  • Ochrona osobista: odzież z długimi rękawami, środki odstraszające komary, siatki lub ekrany, klimatyzacja i ograniczenie aktywności na świeżym powietrzu w nocy
  • Zwalczanie komarów: zarządzanie środowiskowe, np. minimalizowanie możliwości reprodukcji w otwartych wodach naturalnych i sztucznych oraz środki biologiczne lub chemiczne, np. środki owadobójcze i środki chemiczne do uzdatniania wody (np. zob. działalność grupy działania ds. zwalczania komarów w Niemczech)
  • Aktywne monitorowanie i nadzór komarów, przypadków chorób i środowiska w celu zapobiegania przenoszeniu (np. zob. studia przypadków inicjatywy „Mückenatlas”, projektu EYWA lub nadzoru WNV w Grecji)
  • Podnoszenie świadomości na temat objawów choroby, przenoszenia choroby i ryzyka ukąszenia komara
  • Badania przesiewowe dawców krwi i narządów
  • Obecnie żadna szczepionka przeciwko WNV nie jest dopuszczona do stosowania u ludzi (DeBiasi i Tyler, 2006)

Leczenie

  • Brak specyficznej i skutecznej terapii przeciwwirusowej
  • Leczenie objawowe z kontrolą bólu lub terapią nawadniającą
  • Ścisłe monitorowanie pacjentów z zapaleniem mózgu lub zapaleniem mózgu. Wspomaganie wentylatora lub masaże serca w celu uniknięcia niewydolności oddechowej lub serca (Chancey i in., 2015; DeBiasi i Tyler, 2006).

F Informacje o urterze

Odniesienia

Language preference detected

Do you want to see the page translated into ?

Exclusion of liability
This translation is generated by eTranslation, a machine translation tool provided by the European Commission.

Wyłączenie odpowiedzialności
To tłumaczenie zostało wygenerowane przez eTranslation, narzędzie do tłumaczenia maszynowego udostępnione przez Komisję Europejską.