Seirbhísí Aeráide

Leagtar béim i Straitéis nua an Aontais Eorpaigh um an Oiriúnú don Athrú Aeráide ar ról na seirbhísí aeráide maidir le hoiriúnú don athrú aeráide. Cuidíonn seirbhísí aeráide le tuiscint a fháil ar an athrú aeráide atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo agus ar na tionchair ghaolmhara ar earnálacha beartais éagsúla ar fud na hEorpa trí bhíthin táirgí atá dírithe ar an úsáideoir.

Is éard is seirbhís aeráide ann faisnéis aeráide a sholáthar chun cabhrú le húsáideoirí deiridh cinntí atá cliste ó thaobh na haeráide de a dhéanamh. D’fhéadfadh idir réamhaisnéisí séasúracha (e.g. réamhaisnéisí ar dhóiteáin foraoise) agus réamh-mheastacháin fhadtéarmacha (e.g. ardú ar leibhéal na farraige) a bheith i gceist leis an bhfaisnéis aeráide. Is féidir é a chomhcheangal le faisnéis earnála eile (e.g. dáileadh daonra, dáileadh barr, cosaint chósta) atá ábhartha chun neamhchosaint agus leochaileacht i leith guaiseacha aeráide a mheasúnú. D’fhéadfadh seirbhísí aimsire a bheith san áireamh i seirbhísí aeráide, a dhíríonn ar réamhaisnéisí gearrthéarmacha (e.g. dálaí aimsire guaiseacha).

Ní mór seirbhísí aeráide a bheith bunaithe ar fhaisnéis agus saineolas atá inchreidte ó thaobh na heolaíochta de, ní mór dóibh aghaidh a thabhairt ar riachtanais úsáideoirí, agus féadfaidh úsáideoirí deiridh agus soláthraithe iad a chomhdhearadh chun glacadh a chumasú. Is féidir leo aghaidh a thabhairt ar lucht féachana leathan nó iad a chur in oiriúint d’earnálacha nó do ghrúpaí úsáideoirí sonracha.

Leagtar béim sa téacs thíos ar thrí sheirbhís aeráide Eorpacha arna soláthar ag clár Copernicus. Cuireann sé faisnéis chomhlántach ar fáil freisin maidir le córais luathrabhaidh Eorpacha, seirbhísí aeráide náisiúnta agus creataí idirnáisiúnta le haghaidh comhordú agus taighde ar sheirbhísí aeráide.

Leis na córais luathrabhaidh maidir le rioscaí a bhaineann leis an aeráid don tsláinte agus don fholláine san Fhaireachlann Eorpach um an Aeráid agus Sláinte, cuirtear i láthair príomhchórais luathrabhaidh Eorpacha maidir le guaiseacha sláinte a bhaineann leis an aeráid, go háirithe maidir le riosca tuilte agus splancthuilte, stoirmeacha, dóiteáin foraoise, tonnta teasa agus triomaigh.

Seirbhís Copernicus um an Athrú Aeráide (C3S)

Is é is aidhm do Sheirbhís Copernicus um an Athrú Aeráide (C3S) tacú le beartais agus gníomhaíochtaí aeráide na hEorpa, rud a rannchuideoidh le sochaí Eorpach a thógáil ina mbeidh níos mó athléimneachta i gcoinne na haeráide atá ag athrú de bharr an duine.

Is é Copernicus Clár an Aontais Eorpaigh um Fhaire na Cruinne. Tá sé comhdhéanta de shraith chasta córas a bhailíonn sonraí ó fhoinsí éagsúla: satailítí um fhaire na cruinne agus braiteoirí in situ, amhail stáisiúin talún, braiteoirí aerbheirthe agus muiriompartha. Próiseálann Copernicus na sonraí sin agus soláthraíonn sé faisnéis d’úsáideoirí trí shraith seirbhísí a thugann aghaidh ar shé réimse théamacha: talamh, muirí, atmaisféar, athrú aeráide, bainistiú éigeandála agus slándáil.

Cuireann C3S faisnéis ar fáil maidir leis an athrú aeráide agus maidir leis an tionchar ar go leor earnálacha tríd an Stór Sonraí Aeráide, lena n-áirítear

• Athróga Aeráide Riachtanacha (ECVanna),
• breathnóireachtaí aeráide,
• athanailísí aeráide,
• réamh-mheastacháin aeráide,
• táscairí tionchair aeráide.

I measc úsáideoirí C3S tá eolaithe, comhairleoirí, pleanálaithe agus lucht déanta beartas, na meáin agus an pobal. Cuirtear na sonraí agus na huirlisí C3S go léir ar fáil saor in aisce.

Seirbhís Bainistithe Éigeandála Copernicus (CEMS)

Cuireann Seirbhís Bainistithe Éigeandála Copernicus (CEMS) faisnéis ar fáil maidir le roinnt guaiseacha a bhaineann leis an aeráid, lena n-áirítear tuilte, triomaigh agus falscaithe, le haghaidh práinnfhreagartha agus bainistiú riosca tubaistí.

Tacaíonn CEMS leis na gníomhaithe uile a bhfuil baint acu le tubaistí nádúrtha nó tubaistí de dhéantús an duine a bhainistiú trí shonraí geospásúla agus íomhánna geospásúla a sholáthar le haghaidh cinnteoireacht eolasach. Déanann CEMS monatóireacht leanúnach ar an Eoraip agus ar an domhan le haghaidh comharthaí de thubaiste atá le teacht nó fianaise go bhfuil tubaiste ag tarlú i bhfíor-am. Is féidir le táirgí CEMS scrúdú a dhéanamh ar athruithe ar limistéar an Domhain thar shraith laethanta, seachtainí, míonna nó blianta.

Cuireann Luathrabhadh agus Faireachán CEMS faisnéis gheospásúil chriticiúil ar fáil ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal domhanda trí bhreathnuithe agus réamhaisnéisí leanúnacha maidir le tuilte, triomaigh agus dóiteáin foraoise.

• Cuireann na Córais Eorpacha um Fheasacht ar Thuilte (EFAS) agus na Córais Dhomhanda um Fheasacht ar Thuilte (GloFAS) faisnéis chomhlántach réamhaisnéise ar thuilte ar fáil do pháirtithe leasmhara ábhartha a thacaíonn le bainistiú riosca tuilte ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus domhanda.
• Soláthraíonn an Fhaireachlann um Thriomach faisnéis a bhaineann le triomach agus luathrabhaidh don Eoraip (an Fhaireachlann Eorpach um Thriomach - EDO) agus ar fud an domhain (GDO). Foilsíonn an tseirbhís tuarascálacha anailíseacha gearra (Drought News) in oirchill triomaigh atá ar tí tarlú.
• Déanann an Córas Eorpach Faisnéise maidir le Dóiteáin Foraoise (EFFIS) faireachán ar ghníomhaíocht dóiteáin foraoise gar d’fhíor-am. Tacaíonn EFFIS le bainistiú falscaithe ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach don Eoraip agus ar fud an Mheánoirthir agus na hAfraice Thuaidh.

Soláthraíonn Mapáil ar Éileamh CEMS faisnéis mhionsonraithe ar éileamh le haghaidh cásanna éigeandála roghnaithe a eascraíonn as tubaistí nádúrtha nó tubaistí de dhéantús an duine áit ar bith ar domhan: Mapáil Mhear agus Mapáil Riosca agus Téarnaimh, a sholáthraíonn faisnéis gheospásúil chun tacú le gníomhaíochtaí Bainistithe Tubaistí lena n-áirítear céimeanna coisc, ullmhachta, laghdaithe riosca agus téarnaimh.

Seirbhís Copernicus um Fhaireachán ar an gComhshaol Muirí (CMEMS)

Seirbhís Mhuirí Copernicus (nó Seirbhís Copernicus um Fhaireachán ar an gComhshaol Muirí; CMEMS) ar cheann de na sé sheirbhís atá mar chuid de Copernicus, Clár an Aontais atá dírithe ar sheirbhísí faisnéise Eorpacha a fhorbairt bunaithe ar fhaire na cruinne satailíte agus ar shonraí in situ (neamhspáis). Tá CMEMS i bhfeidhm ó mhí na Bealtaine 2015 agus tá sé á oibriú ag Mercator Ocean.

Soláthraíonn CMEMS anailísí agus réamhaisnéisí úrscothacha ar pharaiméadair aigéaneolaíochta (táirgí aigéaneolaíochta), a chuireann cumas gan fasach ar fáil chun teagmhais chomhshaoil mhuirí a bhreathnú, a thuiscint agus a réamh-mheas. Cuireann CMEMS rochtain uathúil ar tháirgí aigéaneolaíochta ar fáil trí chatalóg ar líne. Is féidir le húsáideoirí cláraithe táirgí a íoslódáil de réir a riachtanas agus leas a bhaint as faisnéis cháilíochta agus bhailíochtaithe do gach ceann acu. Is féidir le húsáideoirí leas a bhaint as roinnt seirbhísí ar líne gan aon chlárú, mar seo a leanas: faigh amach faoi chatalóg na dtáirgí, féach ar tháirgí, faigh rochtain ar fhaisnéis faoi cháilíocht táirgí, bain úsáid as Ceisteanna Coitianta teicniúla, faigh rochtain ar an bhfóram idirghníomhach gréasánbhunaithe.

Tá an tseirbhís beartaithe d’aon úsáideoir deiridh a iarrann faisnéis faoin aigéan (lena n-áirítear réimse leathan úsáidí deiridh, ón earnáil tráchtála go dtí an earnáil T&D) agus go háirithe do sholáthraithe seirbhíse iartheachtacha a úsáideann an fhaisnéis sin mar ionchur dá seirbhísí breisluacha féin d’úsáideoirí deiridh. Baineann úsáideoirí spriocdhírithe le ceithre phríomhréimse: sábháilteacht mhuirí, an comhshaol cósta agus muirí, acmhainní muirí agus gníomhaíochtaí réamhaisnéise séasúraí agus aeráide.

Foilsíonn CMEMS an Tuarascáil bhliantúil ar Stát an Aigéin ina soláthraítear measúnú cuimsitheach úrscothach ar an staid reatha, ar éagsúlachtaí nádúrtha, agus ar athruithe san aigéan domhanda agus i bhfarraigí réigiúnacha na hEorpa. Tá sé i gceist go bhfeidhmeodh sé mar dhoiciméad tagartha do phobail eolaíochta agus gnó na n-aigéan chomh maith le cinnteoirí agus an pobal i gcoitinne. Le foilsiú achoimre na tuarascála, is féidir le cinnteoirí agus leis an bpobal i gcoitinne faisnéis láithreach a bheith acu maidir le staid an aigéin i bhformáid atá gonta, léirithe agus inroinnte go héasca.

Seirbhís Copernicus um Fhaireachán ar an Atmaisféar (CAMS)

Soláthraíonn Seirbhís Copernicus um Fhaireachán ar an Atmaisféar (CAMS) faisnéis chomhsheasmhach atá faoi rialú cáilíochta a bhaineann le gáis ceaptha teasa, grianfhuinneamh, agus fórsáil aeráide, san Eoraip agus sa chuid eile den domhan.

Soláthraíonn CAMS anailísí agus réamhaisnéisí laethúla sna réimsí aschuir téamacha seo a leanas dá úsáideoirí:

• cáilíocht an aeir
• uirlisí beartais
• grianfhuinneamh
• ciseal ózóin agus radaíocht UV
• Astaíochtaí CO2 agus floscanna dromchla
• fórsáil aeráide

Tacaíonn CAMS le lucht déanta beartas ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil le sraith uirlisí agus tuarascálacha a dhéanann cur síos ar cháilíocht an aeir san Eoraip agus ar a éabhlóid thar na blianta. Tá na huirlisí agus na tuarascálacha seo a leanas ar fáil:

• Bosca Uirlisí Aerrialaithe CAMS (ACT) – lena gcuirtear réamhaisnéisí gearrthéarmacha ar fáil maidir le cáilíocht an aeir san Eoraip le haghaidh straitéisí éagsúla laghdaithe astaíochtaí.
• Réamhaisnéisí Laethúla – cuidiú le húsáideoirí tuiscint a fháil ar an méid truaillithe aeir is féidir a chur i leith foinsí uirbeacha áitiúla agus ar an méid a allmhairítear trí iompar fadraoin.
• Tuarascálacha measúnaithe – lena soláthraítear Tuarascálacha Measúnaithe Bliantúla Bailíochtaithe agus Tuarascálacha Measúnaithe Eatramhacha maidir le leibhéil truaillithe aeir roimhe seo agus eipeasóidí chun tacú le tuairisciú náisiúnta ar sháruithe ar cháilíocht an aeir agus ar thairseacha.

Léiríonn cásanna úsáide an chaoi a dtacaíonn sonraí agus seirbhísí CAMS le hoiriúnú do dhálaí atmaisféaracha. Áirítear ar na cásanna úsáide sin léargais ardtaifigh ar fhadhbanna maidir le cáilíocht an aeir (Tairseach AIR), córas tacaíochta cinntí chun giniúint cumhachta fótavoltaí dín (Mon Toit Solaire) a fhorbairt, bosca uirlisí um cháilíocht an aeir atá dírithe ar thacaíocht bheartais (ATMOSYS-CAMS), agus réamhaisnéisí maidir le cáilíocht an aeir a bhfuil rochtain éasca orthu (Windy).

Tugtar tuairisc anseo ar fhaisnéis atá dírithe go sonrach ar an earnáil sláinte .

Reáchtálann CAMS raon ceardlann beartais freisin le haghaidh rannpháirtíocht dhá threo dhomhain le húsáideoirí.

Acmhainní breise a bhaineann le seirbhísí aeráide

Leis an gCreat Domhanda um Sheirbhísí Aeráide (GFCS), is féidir bainistiú níos fearr a dhéanamh ar na rioscaí a bhaineann le hinathraitheacht agus athrú aeráide trí fhaisnéis aeráide eolaíochtbhunaithe a fhorbairt agus a ionchorprú agus trí phleanáil, beartas agus cleachtas a thuar ar an scála domhanda, réigiúnach agus náisiúnta.

Áirítear i dtuarascáil ghréasáin na hEorpa maidir le guaiseacha aeráide atá ag athrú forbhreathnú ar atlais aeráide náisiúnta agus thrasnáisiúnta san Eoraip, lena dtugtar rochtain ar thairseacha idirghníomhacha ina bhfuil faisnéis atá sainráite ó thaobh spáis de faoin athrú aeráide a bhí ann roimhe seo agus a bheidh ann amach anseo ó sheirbhísí meitéareolaíochta náisiúnta agus ó sholáthraithe faisnéise iontaofa eile san Eoraip.

Pacáiste torthaí Sheirbhísí Aeráide CORDIS (Conas is féidir le seirbhísí aeráide cabhrú le cinntí a dhéanamh in aeráid atá ag athrú: Scéalta ó thionscadail Fís 2020) ina dtugtar forléargas cuimsitheach (i roinnt teangacha) ar fhormhór thorthaí an tionscadail. Díríonn an Pacáiste Torthaí CORDIS seo ar 10 dtionscadal atá maoinithe ag an Aontas agus a bhfuil uirlisí agus saineolas ríthábhachtach forbartha acu chun cuidiú le tionchair aeráide atá ag athrú a mhaolú trí sheirbhísí aeráide a chur i bhfeidhm.

Tá an Limistéar Eorpach Taighde do Sheirbhísí Aeráide (ERA4CS) faoin Tionscnamh Clársceidealaithe Chomhpháirtigh (JPI) tar éis maoiniú taighde ar sheirbhísí aeráide a chomhordú ag go leor comhlachtaí cistiúcháin náisiúnta le cómhaoiniú ón gCoimisiún Eorpach. Tá tuilleadh eolais ar fáil ón Forbhreathnú seo ar thionscadail arna maoiniú ag ERA4CS.

Leis an ngníomhaíocht chomhordúcháin agus tacaíochta Climateurope tugtar forléargas cuimsitheach ar ghníomhaíochtaí i réimse na Seirbhísí Aeráide. Tháinig deireadh le haeráidéaróip i mí Eanáir 2021 agus bhí ceithre phríomhchuspóir aici: (1) creat uile-Eorpach a fhorbairt do shamhaltú chóras an Domhain agus do ghníomhaíochtaí seirbhísí aeráide; (2) samhaltú aeráide, breathnóireacht aeráide agus tionscnaimh bonneagair seirbhísí aeráide Eorpacha atá ar siúl faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo a chomhordú agus a chomhtháthú; (3) grúpaí saineolaithe ildisciplíneacha a bhunú chun measúnú a dhéanamh ar an úrscothacht i samhaltú chóras an Domhain agus i seirbhísí aeráide san Eoraip, agus bearnaí atá ann cheana, dúshláin nua agus riachtanais atá ag teacht chun cinn a shainaithint; (4) feabhas a chur ar ghníomhaíochtaí cumarsáide agus scaipthe le páirtithe leasmhara.