Ó spallaí go spás glas uirbeach nua: athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a chomhtháthú in oibreacha atógála lárionaid chultúrtha agus chruthaithigh sa Bhratasláiv, an tSlóvaic

Is í an Bhratasláiv an phríomhchathair agus an chathair is mó sa tSlóvaic. Is saintréith den chathair é sciar ard de limistéir fhoirgnithe agus de dhromchlaí pábháilte agus tá easpa limistéir tharraingteacha áineasa ann don daonra uirbeach (SECAP, 2024).

Mar thoradh ar an méadú ar an daonra uirbeach, tá laghdú suntasach tagtha cheana féin ar limistéir ghlasa (Holec et al., 2020). Faoi 2050, meastar go dtiocfaidh méadú breise 6,43 % (an Bhratasláiv 2030) ar dhaonra na Bratasláive, rud a chuideoidh le leathadh leanúnach na limistéar foirgnithe a spreagadh. Tá forbairt chónaithe fhairsing beartaithe freisin sa cheantar timpeall Nová Cvernovka. Athraíonn meath na limistéar glas i gcathracha na dálaí micrea-aeráide agus cuireann sé le héifeacht an teasoileáin uirbigh, i.e. teochtaí aeir agus dromchla níos airde i gceantair uirbeacha i gcodarsnacht leis an tírdhreach tuaithe máguaird (Holec et al., 2020). Is é an toradh atá air sin leochaileacht mhéadaithe i leith thionchair an athraithe aeráide amhail tonnta teasa, triomaigh agus báisteach throm, atá ag tarlú níos minice agus níos déine le tríocha bliain anuas (Lückerath et al., 2019; cás-staidéar ar dheontais EEA don Bhratasláiv). Tugtar le fios le réamh-mheastacháin don tír ar fad go bhfuil teochtaí ag dul i méid agus go bhfuil athrú suntasach tagtha ar phatrún bliantúil agus ar uainiú na frasaíochta. Áirítear leis sin méadú beag go measartha ar fhrasaíocht iomlán sa séasúr fuar. Léirítear sna réamh-mheastacháin freisin inathraitheacht frasaíochta atá ag dul i méid le linn an chuid níos teo den bhliain, le tréimhsí tirime séasúracha níos faide agus tréimhsí gearra báistí le frasaíocht níos troime (Straitéis Oiriúnaithe Phoblacht na Slóvaice don Athrú Aeráide).

Bhí borradh mór tionsclaíoch sa Bhratasláiv ag tús an 19ú agus an 20ú haois. Le linn an chlaochlaithe iarshóisialaigh, scartáladh go leor iar-láithreáin thionsclaíocha, agus níor caomhnaíodh ach roinnt foirgneamh stairiúil (Kristiánová et al., 2016).

Tógadh iar-Mheánscoil Tionsclaíochta na Ceimice, atá lonnaithe i gceantar Nové Mesto sa Bhratasláiv, ar dtús mar fhoirgneamh riaracháin do na gléasraí ceimiceacha comharsanacha. Nuair a tréigeadh an foirgneamh in 2010, thosaigh sé ag titim i ndroch-chaoi. Nuair a d'athchruthaigh Fondúireacht Cvernovka é ina ionad cultúrtha agus cruthaitheach, d'fhan thart ar 1,000 m3 de dhramhaíl tógála ar an iar-chlós scoile. Ós rud é nach gceadaítear go dlíthiúil dramhaíl tógála a dheascadh go buan ar an réadmhaoin, bhí sé ceaptha í a iompar chuig líonadh talún. Mar sin féin, bheadh sé sin ina chúis le costais shuntasacha (thart ar EUR 50 000), rud a d’fhágfadh go mbeadh astaíochtaí arda CO2 a bhaineann le hiompar ann, agus dá bhrí sin ní bheadh sé inbhuanaithe ó thaobh an gheilleagair ná an chomhshaoil de. Sa tSlóvaic, tá an cion dramhaíola a thaisctear i líonadh talún i bhfad níos airde ná mar atá sa chuid eile den Aontas (níos mó ná 50 %) (An tSlóvaic Ghlas – Straitéis um Beartas Comhshaoil). Ina theannta sin, siltear méideanna móra dramhaíola cathrach measctha agus dramhaíola tógála i láithreáin líonta talún neamhdhleathacha, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le héilliú ithreach, uisce agus aeir (IEP, 2016).

Is iad na príomhdhoiciméid straitéise náisiúnta maidir le hoiriúnú don athrú aeráide Straitéis Oiriúnaithe Phoblacht na Slóvaice don Athrú Aeráide , a glacadh in 2014 agus a tugadh cothrom le dáta in 2018, agus an Plean Gníomhaíochta Náisiúnta (2021). Ar an leibhéal áitiúil, leagtar amach i bPlean Gníomhaíochta 2030 na Bratasláive don Fhuinneamh Inbhuanaithe agus don Aeráid (SECAP, 2024) bearta chun astaíochtaí a laghdú agus chun an athléimneacht in aghaidh thionchair an athraithe aeráide a fheabhsú. Chun oiriúnú don athrú aeráide, moltar sa phlean bonneagar glas agus gorm a fhorbairt, coinneáil uisce báistí a chothú, bithéagsúlacht a fheabhsú, cosaint na sláinte poiblí a mhéadú le linn tonnta teasa agus bainistiú géarchéime a fheabhsú. Thairis sin, cuireadh luach ar úsáid ábhar lena gcuirtear cosc ar ionsú iomarcach grianfhuinnimh chun rannchuidiú le héifeacht an teasoileáin uirbigh a íoslaghdú. Is gné lárnach de SECAP é athbheochan páirceanna agus spásanna poiblí, a chothaítear leis an gclár Áiteanna Beo.

Tá aisghabháil dramhaíola foirgníochta i gcomhréir leis an Straitéis um Bainistiú Dramhaíola Bardasaí sa Bhratasláiv 2021-2026: Aistriú chuig Geilleagar Ciorclach, a glacadh in 2021. Is é is aidhm dó an ráta sórtála agus athchúrsála dramhaíola a mhéadú, agus an ráta líonta talún a laghdú ag an am céanna. Cuirtear an t-aistriú chuig geilleagar ciorclach chun cinn freisin sa Straitéis um Beartas Comhshaoil – An tSlóvaic Níos Glaise (2019), ach ní áirítear ann go sainráite straitéis chun ábhar ó dhramhaíl foirgníochta a athchóiriú agus a athúsáid.

Ba é príomhaidhm thionscadal pháirc Nová Cvernovka dramhaíl tógála a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe trína hathchúrsáil agus trína hathúsáid chun páirc phoiblí a thógáil a choisceann róthéamh le linn an tsamhraidh agus a choinníonn uisce san ithir. Cuireann an réiteach sin le roinnt cuspóirí comhshaoil agus sóisialta i gcomhréir leis na beartais áitiúla agus náisiúnta a leagtar amach thuas:

• Spás áineasa a chruthú don phobal uirbeach: Is é is aidhm don tionscadal aghaidh a thabhairt ar an easpa limistéar tarraingteach áineasa don daonra uirbeach i gceantar Nové Mesto trí pháirc ina bhfuil taitneamhachtaí éagsúla a thairiscint (suiteálacha ealaíne, ardán ina bhfuil tairiscint ghastranómach, sabhna, clós súgartha, imeachtaí cultúrtha).
• An bhithéagsúlacht a mhéadú: Tríd an limistéar glas a leathnú, cuirtear gnáthóg nua ar fáil d’éin agus d’fheithidí pailnitheacha.
• Costais a laghdú: Cuidíonn athchúrsáil agus athúsáid dramhaíola foirgníochta ar an láthair mar ábhar tógála le laghdú a dhéanamh ar na costais a thabhófaí murach sin chun an dramhaíl tógála a iompar agus a dhiúscairt, agus chun gnáthábhar tógála a sholáthar.
• Úsáid éifeachtúil amhábhair: Ní gá aon amhábhar tógála breise a eastóscadh, a tháirgeadh ná a iompar chuig an láithreán tógála, rud a shábhálann astaíochtaí gás ceaptha teasa agus a laghdaíonn tionchair eile ar an gcomhshaol.
• Múscailt feasachta: Spreagtar cuairteoirí ó ionad agus páirc Nová Cvernovka chun smaoineamh ar roghanna eile atá neamhdhíobhálach don chomhshaol seachas gnáthbhainistiú dramhaíola. Tacaítear leis sin le gníomhaíochtaí éagsúla oideachais agus múscailte feasachta, lena ndírítear go sonrach ar na glúnta óga.
• An pobal a neartú: Tionscadal faoi stiúir an phobail is ea páirc Nová Cvernovka. Is oibrithe deonacha den chuid is mó a rinne an dramhaíl tógála a shórtáil agus a athchúrsáil, agus cuireadh tacaíocht airgeadais ar fáil trí fheachtas tiomsaithe airgid.

Páirc Nová Cvernovka a mhúnlú ó spallaí athchúrsáilte

Rinneadh an brablach a gineadh ó oibreacha atógála an ionaid chultúrtha agus chruthaithigh Nová Cvernovka a athchúrsáil agus a athchuspórú chun gnéithe tógtha na páirce poiblí máguaird (Suť na páirce) a chruthú.

Tháinig an togra chun cinn mar fhreagairt ar na costais arda agus na drochthionchair chomhshaoil a bhaineann le dramhaíl tógála a dhiúscairt i líonadh talún. Thosaigh an pobal trí fhéile a eagrú a chomhcheangail cruthaitheacht, ealaín, dearadh, nuálaíocht agus smaointeoireacht chomhshaoil, agus é mar aidhm aige feasacht a mhúscailt faoi fhadhbanna comhshaoil reatha agus réitigh fhéideartha. Ós rud é nach gnáthréiteach é dramhaíl foirgníochta a athúsáid mar ábhar tógála, forbraíodh sásra athchúrsála féindéanta chun dramhaíl tógála arna cumhachtú ag fuinneamh an duine (‘Rubblebicycle’) a shórtáil. Ina theannta sin, rinne an pobal taighde ar an ábhar agus d’eagraigh siad ceardlann chun tástáil a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfaí an t-ábhar a phróiseáil. Chuir Ollamh in Ollscoil Eolaíochtaí Beatha na Seice i bPrág saineolas eolaíoch ar fáil maidir le dromchlaí uisce-thréscaoilteacha balctha.

Ba é an aidhm a bhí leis dromchla láidir a chruthú do ghnéithe tógtha na páirce (e.g. conairí, dromchlaí insiúlta), a bheadh in ann uisce a choinneáil gan éirí láibeach. Tá gá le sraitheanna éagsúla ábhair chun dromchla a thógáil atá tréscaoilteach ó thaobh uisce de agus a choinníonn uisce ag an am céanna. Tá an cur chuige sin bunaithe ar chaighdeán DIN na Gearmáine DIN 18315 | 2023-09 le haghaidh sraitheanna dromchla neamhcheangailte i dtógáil bóithre. I bpáirceanna, de ghnáth tógtar an cineál dromchla seo ag baint úsáide as eibhir. I gcás Nová Cvernovka, baineadh úsáid as coincréit bhrúite, brící agus criadóireacht.

Chun an t-ábhar a fháil do shraitheanna aonair an dromchla buailte, ar an gcéad dul síos, shórtáil oibrithe deonacha an brablach de láimh in ábhair agus i gcodáin aonair. Thairis sin, baineadh úsáid as meaisíní deimhnithe chun an t-ábhar athchúrsáilte deiridh a fháil. Chun claochlú sábháilte dramhaíola go hábhar tógála a áirithiú, tástáladh é sin de réir STN EN 933-1 (caighdeán Eorpach chun méid-dáileachán na gcáithníní a chinneadh trí úsáid a bhaint as an modh criathraithe). Coimisiúnaíodh tuarascálacha saotharlainne lena ndeimhnítear nach raibh aon riosca comhshaoil ag baint leis an ábhar athchúrsáilte. Ansin meascadh na comhpháirteanna aonair (ó dheannach go comhpháirteanna níos mó a thomhas 32 mm) chun an comhdhéanamh riachtanach a fháil. Ar deireadh, cuireadh i bhfeidhm iad i sraitheanna ar an dromchla dredged. Bhí an meascán balctha go leanúnach agus anois tógann sé dromchla soladach de thiús 30 go 100 cm.

Ina theannta sin, baineadh úsáid as cáithníní deannaigh den spallaí chun eilimintí tógála soladacha eile a chruthú mar bhreiseáin na páirce, agus úsáideadh an t-adhmad ó uasteorainn an iar-fhoirgnimh scoile chun bláthanna a thógáil. Leathnaíodh an limistéar glas. Cruthaíonn plandaí éagsúla scáthú nádúrtha agus gnáthóg don fhiadhúlra, rud a mhéadaíonn an bhithéagsúlacht.

Cumasaíonn dromchla insiúlta na páirce nua coinneáil agus galú uisce báistí, rud a sheachnaíonn róthéamh agus a chuireann le miocraeráid thaitneamhach. Go ginearálta, chruthaigh tionscnamh Fhondúireacht Cvernovka gur féidir na codanna tógtha de pháirc phoiblí a thógáil ó dhramhaíl tógála athchúrsáilte, agus go bhfuil sé níos inbhuanaithe fós ó thaobh an chomhshaoil agus an gheilleagair de ná an cur chuige traidisiúnta.

Thairis sin, cuireadh cruthú móinéir tuilemhá i gcrích in 2025. Níorbh fhéidir a éifeachtacht a thástáil go fóill, ós rud é nár tharla aon teagmhas báistí sách trom agus fada chun measúnú a dhéanamh ar a fheidhmíocht san fhíorshaol.

Páirc Nová Cvernovka a chothabháil

Éilíonn na dromchlaí páirce siúlóide iarrachtaí cothabhála rialta. Áirítear le cothabháil fiailí agus plandaí féinsíolaithe a bhaint chun cur isteach ar an ábhar pábhála a sheachaint.Cinntíonn imréiteach duilleoga agus dramhaíola orgánaí san fhómhar tríd an dromchla a raking go héadrom go gcoinnítear tréscaoilteacht an dromchla. Thairis sin, d’fhéadfadh úsáid throm an dromchla nó báisteach throm a bheith ina cúis le míchothromaíocht, loig, nó bealaí beaga uisce ar an dromchla. Ní mór an limistéar a raked agus leveled go háitiúil ó am go chéile chun cosc a chur ar uisce ó linniú i locháin. Tá sé tábhachtach go háirithe an struchtúr a athshéalú agus a chomhdhlúthú san earrach, mar is féidir le reo agus leá a chur faoi deara go n-éireoidh an dromchla. Le himeacht ama, tarlaíonn caillteanas ábhartha mar gheall ar dhálaí aimsire (gaoth agus báisteach). Uair amháin gach cúpla bliain, ní mór ciseal dromchla mín an recyclate a athshlánú agus a dhlúthú arís. Thairis sin, ní mór don dromchla comhiomlán balctha leibhéal taise beag a choinneáil, a cheanglaíonn an t-ábhar go nádúrtha le chéile agus a choisceann deannach. Dá bhrí sin, ní mór an limistéar a sprinkled go héadrom le huisce go háirithe le linn tonnta teasa fada tirime an tsamhraidh.

Is tionscadal faoi stiúir an phobail é páirc Nová Cvernovka nach n-éireodh leis gan tacaíocht ó oibrithe deonacha.

Ba iad baill d’fhondúireacht Nová Cvernovka, pobal daoine atá ag obair sa chultúr, san ealaín, i dtionscail chruthaitheacha agus in eagraíochtaí neamhrialtasacha, a chuir tús leis an tionscnamh chun dramhaíl tógála a chlaochlú ina páirc phoiblí. In 2018, eagraíodh an fhéile ‘Nasuti’, inar comhcheanglaíodh an ealaín chomhaimseartha leis an nuálaíocht agus leis an smaointeoireacht éiceolaíoch chun feasacht a mhúscailt maidir leis na fadhbanna agus na réitigh chomhshaoil atá ann faoi láthair. Tháinig an taispeántas idirnáisiúnta ‘Human by Design’ faoi choimirce Ionad Deartha na Slóvaice ina dhiaidh sin in 2019. Chuir sé sásra athchúrsála i láthair chun dramhaíl tógála a chumhachtaítear le fuinneamh an duine (‘rothar torrach’) a shórtáil. Chruthaigh na stiúideonna ailtireachta Labak agus 2021 staidéar ailtireachta agus tírdhreacha chun an pháirc a athbheochan. Bhí cónaitheoirí an cheantair in aice láimhe páirteach sa phróiseas seo, chun a chinntiú go ndeartar an pháirc de réir a gcuid riachtanas.   

Thacaigh saineolas leis an tionscadal freisin. Mar shampla, cuireadh saineolas eolaíoch ar fáil maidir le dromchlaí buailte trí rannpháirtíocht Ollscoil Eolaíochtaí Beatha na Seice i bPrág. Thacaigh saineolaí ar iompar inbhuanaithe ón gcomhlachas sibhialta Cyklokoalícia le conair rothaíochta a phleanáil.

Bhí forbairt pháirc Nová Cvernovka ag brath go príomha ar obair dheonach an phobail chruthaithigh, a rinne a gcuid oibre gairmiúla a chothromú le hathruithe ar smionagar tógála a shórtáil de láimh. Chomh maith le saothar láimhe, eagraíodh feachtas tiomsaithe airgid, rud a chuir ar chumas an phobail timpeall Nová Cvernovka tacú le cur i gcrích an tionscadail ó thaobh airgeadais de. Thacaigh Fondúireacht VÚB leis an bhfeachtas sluachistiúcháin mar an príomhdheontóir airgeadais. Dheonaigh ambasáidí na Spáinne agus na hÍsiltíre, le tacaíocht ó chathair na Bratasláive, crainn tríd an ‘tionscnamh 100 000 crann’.

Ba é príomhthoisc ratha an tionscnaimh tiomantas daoine ó fhondúireacht Cvernovka tabhairt faoin smaoineamh páirc a thógáil ó dhramhaíl tógála in ainneoin roinnt bacainní:

• Leis an reachtaíocht atá ann faoi láthair, ní éascaítear cineálacha cur chuige nuálacha den sórt sin, ós rud é nach gceadaítear go dlíthiúil dramhaíl foirgníochta a stóráil ar an áitreabh. Dá bhrí sin, bhí promhadh trí bliana, arna dheonú ag an oifig chomhshaoil cheantair, cinntitheach, toisc gur chuir sé ar chumas na fondúireachta féachaint an bhféadfaí an dramhaíl tógála a athchúrsáil agus a athúsáid.
• Ní hé athchúrsáil ar an láthair an cur chuige caighdeánach chun déileáil le dramhaíl tógála. Dá bhrí sin, ba bhacainn í an easpa acmhainneachta agus taithí. Dá bhrí sin, bhí gá le taighde fairsing, tástáil ábhair, agus comhairliúcháin le saineolaithe chun réiteach a fhorbairt chun an dramhaíl foirgníochta a athúsáid. Áiríodh sa phróiseas ceardlann chun tástáil a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfaí an t-ábhar a phróiseáil, agus sásra athchúrsála féindéanta a fhorbairt chun dramhaíl tógála a chumhachtaítear le fuinneamh an duine a shórtáil (‘ruba-rothar’).

Bhí rannpháirtíocht an phobail agus gníomhaíochtaí múscailte feasachta ríthábhachtach chun go n-éireodh le tionscnamh Suť na páirce. Spreag an fhéile thuasluaite, a eagraíodh chun feasacht a mhúscailt ar fhadhbanna agus réitigh chomhshaoil reatha, pobal níos leithne ina dhiaidh sin chun páirt a ghlacadh mar shaorálaithe nó chun tacú leis an bhfeachtas tiomsaithe airgid (féach rannpháirtíocht na bPáirtithe Leasmhara). Mar sin féin, bhí sé sin ina chúis le roinnt éiginnteachta agus aga neamhfhónaimh freisin, toisc nach raibh na hacmhainní ar fáil ón tús.

Macasamhlú

Léiríonn páirc Nová Cvernovka gur féidir dramhaíl tógála a athchúrsáil agus a athúsáid go rathúil chun dromchla uisce-thréscaoilteach agus coinneála uisce de struchtúir pháirce tógtha a chruthú. Is treoirphlean é maidir leis an gcaoi ar féidir athfhorbraíochtaí uirbeacha a athbheochan trí thionscnamh áitiúil agus trí chomhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí. I gcomhar le 3E – Institiúid Oideachais Comhshaoil, cuireadh an cur chuige i bhfeidhm maidir le clós eile i gceantar Nové Mesto sa Bhratasláiv, rud a chruthaigh an inmhacasamhlaitheacht i dtimpeallachtaí uirbeacha éagsúla (féach https://www.sutnapark.sk/).

Costais

Bhí an réiteach a roghnaíodh níos costéifeachtaí i gcomparáid le gnáthroghanna malartacha. Leis an tionscadal, seachnaíodh na costais a bhaineann leis an dramhaíl tógála a iompar agus a dhiúscairt isteach i líonadh talún, costais a measadh a bheith thart ar EUR 50 000. Ós rud é go ndearnadh an t-ábhar a athchúrsáil go díreach ar an láthair, sábháladh acmhainní airgeadais breise chun ábhair thógála nua a úsáid.

Ós rud é gur próiseas leanúnach le forbairt leanúnach é forbairt pháirc Nová Cvernovka, tá na costais infheistíochta iomlána éiginnte agus níl siad ar fáil. Chuir Fondúireacht Cvernovka thart ar an tríú cuid den mhaoiniú ar fáil. Thairis sin, bailíodh thart ar EUR 20 000 (e.g., chun trealamh agus meaisíní a fháil ar cíos) i bhfeachtas tiomsaithe airgid ar líne. Is oibrithe deonacha den chuid is mó a rinne an obair, rud a chuidigh leis na costais a laghdú.

Baineann costais bhreise le gnáthchothabháil na páirce, mar a thuairiscítear sa rannán Réitigh.

Buntáistí

Is é príomhthairbhe na páirce an rannchuidiú le hathléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide. Cumasaíonn dromchla uisce-thréscaoilteach agus coinneála uisce na páirce coinneáil agus galú uisce báistí, rud a chruthaíonn miocraeráid thaitneamhach agus a laghdaíonn éifeacht an teasoileáin uirbigh. Soláthraíonn an limistéar glas fuarú breise agus scáthú nádúrtha.

I dtéarmaí tairbhí comhshaoil, chuidigh athúsáid acmhainní le thart ar 20 tonna d’astaíochtaí CO ₂ a shábháil trí dhiúscairt dramhaíola a sheachaint chomh maith le heastóscadh, táirgeadh agus iompar gnáth-amhábhar. Le leathnú agus athchóiriú na páirce, méadaítear an bhithéagsúlacht áitiúil agus cruthaítear gnáthóg d’fheithidí pailneoirí agus d’éin. Is féidir le húsáid dromchlaí coinneála uisce an gá atá le huisciú an fhásra máguaird a laghdú freisin.

Chomh maith leis na buntáistí comhshaoil agus coigilt costais, tugann an pháirc aghaidh ar shaincheisteanna sóisialta freisin. Soláthraíonn sé spás áineasa i gceantar arb é is príomhthréith ann easpa limistéar glas tarraingteach, agus feidhmíonn sé mar ionad le haghaidh imeachtaí cultúrtha, cruinnithe pobail agus gníomhaíochtaí oideachais. Ina theannta sin, mar gheall ar chineál rannpháirteach an tionscadail, neartaíodh an comhtháthú sóisialta laistigh de phobal Nová Cvernovka agus níos faide i gcéin.

Tá an-tóir ar an bpáirc anois i measc daoine óga, rothaithe agus teaghlaigh, agus cuireann imeachtaí rialta sóisialta agus cultúrtha mar cheolchoirmeacha, díospóireachtaí agus barbaiciúnna comharsanachta leis an bpobal a neartú.

Is tionscadal fadtéarmach é páirc Nová Cvernovka, a théann chun cinn de réir a chéile. Tháinig an smaoineamh tosaigh chun cinn in 2016, tar éis atógáil ionad cultúrtha agus cruthaitheach Nová Cvernovka, a tugadh chun críche laistigh de naoi mí. Chuir promhadh trí bliana ar chumas fhondúireacht Cvernovka roghanna bailí a fhiosrú chun an dramhaíl tógála a athchúrsáil agus a athúsáid mar ábhar tógála do pháirc phoiblí. Bhí gá leis an am freisin chun acmhainní leordhóthanacha daonna agus airgeadais a áirithiú, i.e. daoine a spreagadh chun rannchuidiú le feachtas tiomsaithe airgid nó obair dheonach a dhéanamh chun dramhaíl tógála a shórtáil agus a athchóiriú. Ina dhiaidh sin, rinneadh dramhaíl tógála a shórtáil agus a athchúrsáil ar an láthair ina hábhar tógála laistigh de chúpla mí agus osclaíodh an pháirc i mí Iúil 2020.     

Tá sé beartaithe go bhfeidhmeoidh páirc Nová Cvernovka mar limistéar tarraingteach áineasa agus mar spás glas d'athléimneacht aeráide atá luachmhar don daonra uirbeach san fhadtéarma, agus an fhorbairt chónaithe atá beartaithe sa todhchaí sa cheantar timpeall an ionaid chultúrtha á cur san áireamh freisin. 

Mar sin féin, éilíonn fad saoil na páirce iarrachtaí cothabhála rialta (e.g. plandaí a uisciú, athphróifíliú, an dromchla a athshlánú agus a dhlúthú, dramhaíl orgánach a bhaint chun tréscaoilteacht an dromchla a choinneáil (féach Solutions). Éilíonn sé seo tiomantas leanúnach ón bpobal.

Cvernovka Foundation 

info@novacvernovka.eu

An Bhratasláiv 2030: Starostlivé, dostupné a odolné mesto, v ktorom chceme žiť (2022): An Bhratasláiv-2030_publikacia_032023_compress.pdf (i Slóvaicis amháin)

Plean Gníomhaíochta 2030 na Bratasláive don Fhuinneamh Inbhuanaithe agus don Aeráid (SECAP) (2024): https://bratislavask.s3.bratislava.sk/upload/SECAP_Sustainable_Energy_and_Climate_Action_Plan_EN_6f81e109ad.pdf

Holec, J., Feranec, J., Šťastný, P., Szatmári, D., Kopecká, M., & Garaj, M. (2020). Éabhlóid agus measúnú ar theasoileán uirbeach idir na blianta 1998 agus 2016: cás-staidéar ar chathracha na Bratasláive agus Trnava in iarthar na Slóvaice. Clíomeolaíocht Theoiriciúil agus Fheidhmeach, 141 (3–4), 979–997. https://doi.org/10.1007/s00704-020-03197-1

Kristiánová, K., Gécová, K., & Putrová, E. (2016). Seanláithreáin thionsclaíocha – Tiontú go páirceanna: Acmhainneacht na Bratasláive. Innealtóireacht Procedia, 161, 1858–1862. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2016.08.709