Beartas Réigiúnach an AE

Is éan Beartas Réigiúnach nó an Beartas Comhtháthaithe príomhbheartas infheistíochta an Aontais. Cuirtear gach réigiún agus cathair san Aontas san áireamh sa Bheartas Réigiúnach chun tacú le cruthú post, iomaíochas gnó, fás eacnamaíoch, forbairt inbhuanaithe, agus chun cáilíocht saoil na saoránach a fheabhsú. Cuireann an Beartas Réigiúnach an creat infheistíochta is gá ar fáil chun spriocanna Straitéis Eoraip 2020 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach san Aontas Eorpach a bhaint amach.

Tá príomhfhaisnéis maidir le cistí an Aontais le haghaidh gníomhaíocht oiriúnúcháin sa Bheartas Réigiúnach le fáil sa roinn ‘Climate-ADAPT’ a bhaineann le maoiniú ón Aontas le haghaidh oiriúnú.

Beartas Comhtháthaithe 2014-2020

Chun cabhrú leis na Ballstáit agus lena réigiúin treoir straitéiseach a leagan síos don chéad tréimhse pleanála airgeadais eile ó 2014 go 2020, thíolaic an Coimisiún an 14 Márta 2012 an Comhchreat Straitéiseach (CSF: Cuid I agus Cuid II).

Tugtar aghaidh go sainráite ar oiriúnú don athrú aeráide i gcuspóir téamach 5 de CSF: “Oiriúnú don athrú aeráide agus cosc agus bainistiú riosca a chur chun cinn”. Áirítear an méid seo a leanas ar na príomhghníomhaíochtaí faoin gcuspóir téamach sin atá beartaithe do CFRE agus don Chiste Comhtháthaithe:

• straitéisí agus pleananna gníomhaíochta a fhorbairt maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus pleananna chun rioscaí a chosc agus a bhainistiú ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil agus chun bunachar eolais agus acmhainneachtaí breathnóireachta sonraí a fhorbairt, agus sásraí chun faisnéis a mhalartú;
• infheistíocht mhéadaithe in oiriúnú don athrú aeráide agus i gcosc agus bainistiú rioscaí, lena n-áirítear: damáiste don timpeallacht thógtha agus do bhonneagar eile a sheachaint agus athléimneacht ina leith a mhéadú; sláinte an duine a chosaint; an brú a bheidh ar acmhainní uisce amach anseo a laghdú; infheistíocht a dhéanamh i gcosaintí tuilte agus cósta; agus leochaileacht na n-éiceachóras a laghdú chun athléimneacht a mhéadú agus oiriúnú bunaithe ar éiceachórais a chumasú;
• uirlisí a fhorbairt (brath, córais luathrabhaidh agus foláirimh, mapáil agus measúnú riosca) agus córais mhéadaithe bainistithe tubaistí infheistíochta, chun athléimneacht ó thubaistí agus cosc agus bainistiú riosca a éascú i gcás rioscaí nádúrtha, lena n-áirítear rioscaí a bhaineann leis an aimsir (amhail stoirmeacha, teagmhais fhoircneacha teochta, dóiteáin foraoise, triomach, tuilte) agus rioscaí geoifisiceacha (amhail maidhmeanna sléibhe, sciorrthaí talún, creathanna talún, bolcáin), agus chun tacú le freagairtí sochaíocha ar rioscaí tionsclaíocha (córais luathrabhaidh, mapáil riosca).

Téann príomhghníomhaíochtaí CETFT i ngleic leis an méid seo a leanas:

• bainistiú inbhuanaithe uisce, lena n-áirítear éifeachtúlacht uisce (maidir le héiceachórais), trí chriosanna stórála uisce ar an bhfeirm a chruthú; tacaíocht do phatrúin curaíochta atá éifeachtúil ó thaobh uisce de; agus criosanna cosanta foraoise ar chreimeadh a bhunú agus a bhainistiú;
• bainistiú ithreach feabhsaithe trí thacaíocht a thabhairt do chleachtais chun díghrádú ithreach agus ídiú stoic carbóin ithreach a chosc, amhail curaíocht íseal, cumhdach glas geimhridh, agus córais agrafhoraoiseachta agus foraoisí nua a bhunú;
• acmhainneacht ard maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus do ghalair a áirithiú agus éagsúlacht ghéiniteach a chothabháil, go háirithe trí thacú le cineálacha barr áitiúil agus pórtha beostoic áitiúla.

Beartas
comhtháthaithe maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus rioscaí a chosc

Tá ról tábhachtach ag an mBeartas Comhtháthaithe maidir le tacú le hiarrachtaí chun rioscaí a chosc chun oiriúnú do thionchair an athraithe aeráide atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. Trí infheistíocht EUR 8 mbilliún, tugtar aghaidh leis an mBeartas Comhtháthaithe ar chineálacha éagsúla rioscaí, a bhaineann le hoiriúnú don athrú aeráide nó nach mbaineann. Dírítear go príomha ar thuilte a chosc. Tacaíonn sé le bearta oiriúnúcháin trí chineálacha cur chuige atá bunaithe ar éiceachórais a chur chun cinn, bonneagair nua a fhorbairt nó bonneagair atá ann cheana a aisfheistiú. Thairis sin, rannchuidíonn sé le hathléimneacht ó thubaistí agus córais bainistithe tubaistí a fhorbairt ar an leibhéal réigiúnach agus áitiúil, agus le haghaidh cineálacha eile rioscaí freisin. Mar shampla, is féidir bearta chun aghaidh a thabhairt ar an ‘mbearna eolais’ amhail an taighde acadúil, staidéir agus tuarascálacha riachtanacha, forbairt straitéise, tacaíocht TFC nó bearta feasachta agus oideachais a chómhaoiniú. Tá tuilleadh eolais faoi dheiseanna cistiúcháin le haghaidh bainistiú rioscaí tubaiste le fáil anseo.

Tá réamhrá maidir leis an mbeartas comhtháthaithe le fáil anseo.