3. Greining á aðlögunarmöguleikum

Ítarleg aðgerðaáætlun þar sem fram kemur hvernig, hvenær og með hverjum skuli hrinda sértækum aðlögunarráðstöfunum í framkvæmd er mikilvæg til að ná fram aðlögun á grundvelli hennar. Til að þróa þessa aðgerðaáætlun er mikilvægt að greina hugsanlega aðlögunarmöguleika (í þessu skrefi) og þrengja þá (sjá skref 4).

Þetta skref aðstoðar landsbundin og svæðisbundin yfirvöld við að greina hugsanlega aðlögunarmöguleika og safna viðeigandi upplýsingum um þessa valkosti í eignasafni sem auðveldar frekari forgangsröðun valkostanna.

Aðlögunarvalkostir miða að því að taka á áður tilgreindum áhyggjum, sem einnig má rekja til veikleika loftslagsbreytinga og áhættumats (sjá 2. þrep)til að hafa neikvæð eða neikvæð áhrif af loftslagsbreytingum á viðunandi stigi og geta dregið úr áhættunni. Aðlögunarmöguleikar geta enn fremur gert það kleift að nýta öll jákvæð tækifæri sem koma upp vegna loftslagsbreytinga. Aðlögunarvalkostir geta verið allt frá aðgerðum sem byggja upp aðlögunarhæfni (t.d. þekkingarsköpun og miðlun upplýsinga, skapa stofnanaramma til stuðnings) eða koma á stjórnunarkerfum og stuðningskerfum (t.d. betri skipulag landstjórnunar, tryggingakerfi) til aðlögunaraðgerða sem framkvæmdar eru á vettvangi, t.d. efnislegra eða vistkerfislegra ráðstafana. Þetta skref auðveldar könnun á hugsanlegum aðlögunarmöguleikum og hjálpar til við að greina viðeigandi aðgerðir.

Til að flokka mismunandi gerðir aðlögunarvalkosta hefur EEA þróað mengi lykilaðgerða (KTMs). Við hliðina á því að veita yfirlit yfir allar gerðir ráðstafana, þar sem þær eru aðeins víðtækari en efnislegar og tæknilegar inngrip, er einn helsti væntanlegi kosturinn við KTMs til aðlögunar að því að bæta gæði skýrslugjafar, bæði með tilliti til reynslu notandans/skýrslugjafans og skýrslugjafanna sjálfra. Aftur á móti er gert ráð fyrir að samhæfðari skýrslugjöf og skýrari niðurstöður styðji við bætta skipulagningu og eftirlit með aðlögun á vettvangi ESB og þar af leiðandi á vettvangi aðildarríkjanna.

Tafla 1: KTMs, undir-KTMs og forskriftir

Aðlögunarmöguleikar geta miðast við:

• samþykkja áhrifin og bera tapið sem stafar af áhættu (t.d. stjórna hörfa frá hækkun sjávarborðs),
• tap sem jafnast út með því að deila eða dreifa áhættu eða tapi (t.d. með tryggingum),
• að forðast eða draga úr váhrifum vegna loftslagsáhættu (t.d. að byggja upp nýjar flóðavarnir eða breyta staðsetningu eða starfsemi og hegðun),
• að nýta ný tækifæri (t.d. að taka þátt í nýrri starfsemi eða breyttum starfsháttum til að nýta sér breytt veðurfarsskilyrði).

Aðlögunarmöguleikar þurfa að ná yfir margvísleg málefni, þ.m.t. tæknileg, upplýsinga-, skipulags-, atferlis-, vistkerfis- og félagshagfræðileg á ýmsum stjórnunarstigum, innan atvinnugreina og þvert á atvinnugreinar. Það eru takmörk fyrir aðlögunar- og aðlögunargetu sumra manna og náttúrulegra kerfa við hnattræna hlýnun upp á 1,5°C, með tilheyrandi tapi. Þegar helstu áhyggjuefni hafa verið greind skal safna mögulegum aðlögunarmöguleikum. Á Climate-ADAPT geta notendur fundið fjölbreytt úrval aðlögunarvalkosta, sem hægt er að leita eftir áhrifum, eftir (efnahagslegum) geira og eftir tegund ráðstöfunar (KTM).

Þessi liður auðveldar könnun á hugsanlegum aðlögunarmöguleikum og hjálpar til við að greina viðeigandi aðgerðir og mögulegan ávinning af þeim.

Að auki er komist að þeirri niðurstöðu í sérstakri skýrslu IPPC um hnattræna hlýnun upp á 1,5 °C að margvíslegir aðlögunarmöguleikar séu í boði til að draga úr loftslagsáhættu.

Að byggja upp aðlögunarhæfni felur í sér að þróa getu fólks og kerfa til að bregðast á skilvirkan hátt við loftslagsbreytingum. Þetta felur í sér að safna og deila upplýsingum frá eftirfarandi sviðum:

• að fá aðgang að rannsóknarniðurstöðum eða taka þátt í rannsóknarverkefnum,
• vöktun gagna og viðeigandi upplýsingalinda og
• auka vitund með fræðslu, miðlun reynslu og framtaksverkefnum um þjálfun og
• skapa stuðningsramma fyrir stofnanir, t.d. með því að:
• breytingar á stöðlum,
• breytingar á löggjöf,
• um að koma á fót fjármögnunarfyrirkomulagi eða -kerfum
• að veita leiðbeiningar um góðar starfsvenjur og
• að þróa viðeigandi stefnur, áætlanir og áætlanir.

Þegar ráðstafanir eru teknar saman skal gæta að:

• val á aðlögunarmöguleikum til að bregðast við þeim veikleikum sem greindir eru,
• þ.m.t. einnig óhefðbundnar og nýstárlegar lausnir (að stunda viðskipti eins og venjulega hindrar oft aðlögun),
• búa til góða blöndu af mismunandi tegundum valkosta (t.d. skipulagslegum, tæknilegum og ótæknilegum),
• setja langtíma markmið yfir skammtíma pólitíska hagsmuni.

Vinsamlegast skoðið aðlögunarmöguleika hér.