5.3 Samþætting: Samþætting aðlögunar að stjórntækjum og stefnu í geirum

Upptaka og framkvæmd markmiða um aðlögun og ráðstafana í stefnumálum geirans og stjórntækjum þeirra er nauðsynleg vegna þess að loftslagsbreytingar hafa áhrif á nánast alla geira stjórnsýslu og félagshagfræðilegrar starfsemi og landsbundnar eða svæðisbundnar aðgerðaáætlanir um aðlögun eru því að mestu leyti þverfagleg stefnuskjöl sem liggja þvert á atvinnugreinar. Þar af leiðandi er ekki hægt að framkvæma aðlögun í einangrun frá núverandi stefnum (t.d. löggjöf, fjármögnunarkerfi), gerningum (t.d. löggjöf, áætlanir, áætlanir, verkefni, fjármál, menntun), stjórnunarfyrirkomulagi (t.d. netkerfi) og ferlum (t.d. við ákvarðanatöku) í öðrum geirum, en verður að hrinda þeim í framkvæmd að stórum hluta með geirabundnum aðgerðum. Framkvæmd aðlögunar útheimtir því að aðlögunarstefnur séu felldar inn í geira. Mikilvægur hluti af þessari samþættingu aðlögunar er samþætting við stefnumótunartæki fyrir einstaka geira. Helstu leiðir til að ná fram samþættingu stefnunnar eru þverlægir stjórnunarhættir sem fela í sér kerfi, stofnanir og ferla fyrir samræmingu, samstarf og tengslamyndun.

Með samþættingu er í meginatriðum átt við samþættingu aðlögunar á öllum stigum stefnumótunar innan einstakra geira, allt frá stefnumótun, löggjöf, áætlunum, gerningum (s.s. áætlunum og áætlunum) að fjárhagsáætlunum, verkefnum og daglegum starfsvenjum. Meginmarkmiðið er að ná fram samræmi opinberrar stefnu, þ.e. að samræma og samræma mismunandi sviðsstefnur og markmið um aðlögun að loftslagsbreytingum til að lágmarka árekstra, koma í veg fyrir ágreining og stuðla að gagnkvæmri samlegðaráhrifum við að ná fram sameiginlegum, yfirgripsmiklum aðlögunarniðurstöðum.

Að meginreglu til er til víðtækt safn fyrirliggjandi gerninga sem hægt er að nota til að framkvæma aðlögunaráætlanir og aðgerðaáætlanir þvert á geira og stig, sem gerir þær að aðalleið til að ná samþættingu og lóðréttri framkvæmd. Samþætting aðlögunar að stjórntækjum felur í sér skimun og endurskoðun viðeigandi gerninga sem fyrir eru, greiningu á inngöngustöðum í aðlögun og innleiðingu aðlögunarmarkmiða og áhyggna. Ef breytingar á gerningum, sem þegar eru til staðar, ættu ekki að nægja þarf að þróa og koma á fót nýjum gerningum til að hrinda aðlögun í framkvæmd. Líklegt er að næg blanda af stefnugerningum, sem koma á jafnvægi milli „mjúkra“ og „harðra“ áreita, skili mestum árangri við að koma víðtækum aðlögunarráðstöfunum, sem venjulega er mælt fyrir um í aðgerðaáætlunum um aðlögun, í framkvæmd.

Möguleg tæki geta náð yfir eftirfarandi tíðniróf:

Lagagerningar (lög, reglugerðir, tilskipanir, „mjúk lög“ s.s. staðlar)
Efnahagsgerningar (fjármögnun, skattar, gjöld, opinber innkaup, styrkir, lán, markaðstengd)
Upplýsingatæki (rannsóknir, gagnagrunnar, upplýsingaherferðir, ráðgjöf, þjálfun, leiðbeiningar og vinnuhjálpartæki, viðburðir, vefsíður)
Samstarfsleiðir (opinberir samstarfssamningar um einkaaðila, frjálsir samningar, samstarfsverkefni)
Blandaðir stefnumarkandi/skipulagandi gerningar (áætlanir, áætlanir, áætlanir, áætlanagerð, skýrslugjafarkerfi)

Dæmi um samþættingu reglna er uppsetning áætlana um aðlögun sviða, sem kunna að vera drifnar áfram af lagaskilyrðum eða kynntar með almennum stefnuramma um samþættingu. Skyldubundnar skyldur til að koma á fót áætlunum um aðlögun sviða eða til að samþætta aðlögun að fyrirliggjandi stefnuskjölum sviða, eins og þau eru til staðar í sumum Evrópulöndum, eru vissulega ýtandi þáttur til aðlögunarstefnuaðlögunar. Hins vegar eru þau ein og sér ekki fullnægjandi til að tryggja skilvirka framkvæmd í reynd heldur ættu þau að vera sameinuð "mjúkum" formum þverlægra stjórnunarhátta. Þetta getur falið í sér að veita fulltrúum geirans fullnægjandi svigrúm til að þróa með sér viðkomandi aðlögunarráðstafanir og gera þeim þannig kleift að þróa eignarhald til framkvæmdar eða þróa aðlögunarlausnir sem eru aðlaðandi og sérsniðnar fyrir geira og skila ávinningi í eigin þágu.

Samþætting aðlögunar að loftslagsbreytingum á vettvangi stefnu ESB er mikilvægur drifkraftur aðlögunarstefnuaðlögunar á landsvísu. Sem dæmi má nefna stefnu ESB varðandi vatnsstjórnun (rammatilskipunum vatn),stjórnun flóðaáhættu(tilskipun umflóð), minnkun hamfaraáhættu (almannavarnakerfi),þéttbýlisskipulag (þéttbýlisáætlun ESB,samþykkt borgarstjóra um loftslags- og orkumál) og græna innviði (áætlunum græna innviði) sem og stefnu þvert áatvinnugreinar eins og mat á umhverfisáhrifum og vátryggingarstefnu. Vinsamlegast skoðaðu síðurnar Climate-ADAPT geira til að sjá raunverulega stöðu samþættingu.

Enn fremur styðja Interreg-áætlanir á fjölþjóðlegum samstarfssvæðum, þjóðhagslegar áætlanir og alþjóðasamningar samþættingu aðlögunar í Evrópulöndum og -svæðum á áætlunar- og verkefnastigi. Climate-ADAPT veitir upplýsingar um ýmsar stefnur ESB þar sem samþætting aðlögunar að loftslagsbreytingum er í gangi eða könnuð.