Aðlögun að loftslagsbreytingum í þéttbýli

Borgir eru mikilvæg miðstöð efnahagslegrar og menningarlegrar starfsemi í Evrópu. Þær eru nú þegar fyrir áhrifum af loftslagshættum, svo sem mikilli úrkomu og hitabylgjum, sem búist er við að verði ákafari og tíðari undir breyttu loftslagi. Eftir því sem loftslagsbreytingar þróast þurfa borgir að aðlagast til að halda áfram að vera lífvænlegar, hagnýtar og velmegandi í framtíðinni. Aðlögun er ferlið við aðlögun að raunverulegri eða væntanlegri loftslags- og loftslagshættu sem miðar að því að draga úr neikvæðum áhrifum eða nýta gagnleg tækifæri. Á sama hátt og þegar dregið er úr losun gróðurhúsalofttegunda er einnig brýnt að undirbúa óhjákvæmileg áhrif loftslagsbreytinga. Borgir þurfa að bregðast við núna til að koma í veg fyrir eða draga úr veðurfarstengdum dauðsföllum (t.d. vegna hitabylgna) og efnahagslegs taps vegna loftslagstengdra öfga í framtíðinni. Í apríl 2020 höfðu nærri 3.000 borgir og bæir víðs vegar um Evrópu skuldbundið sig til að grípa til aðgerða varðandi aðlögun samkvæmt sáttmála borgarstjóra og þessi tala fer vaxandi.

Áætluð aukning á tíðni og umfangi loftslagstengdra hættu — t.d. flóða, hitabylgjur, skógarelda og þurrka — krefst ekki aðeins viðbragða frá ríkisstjórnum aðildarríkjanna heldur einnig frá sveitarfélögum. Aðlögun getur verið mjög staðbundið ferli vegna sérstakra landfræðilegra, félagslýðfræðilegra eða efnahagslegra einkenna tiltekins staðar. Borgaryfirvöld og bæjaryfirvöld búa yfir bestu þekkingu á þeirri hættu sem skapast á staðnum (sjá skref 2.1) og sérstakar orsakir varnarleysis á staðarsvæðinu (t.d. íbúafjöldi, tegundir grunnvirkja, helstu atvinnugreinar í efnahagslegu tilliti o.s.frv., sjá skref 2.3) og eru því vel staðsett til að takast á við þá.

Aðlögun að loftslagsbreytingum á staðbundnum vettvangi — með því að forðast eða draga úr áhættu — er efnahagsleg vit í því. Samkvæmt E3G gæti efnahagslegur kostnaður frá öfgafullum veðuratburðum til borga ESB náð yfir 190 milljarða evra árlega með 2070, nema gripið sé til aðgerða. Til dæmis í Kaupmannahöfn olli flóðið í miðborginni vegna mikillar úrkomu á árinu 2011 tjón yfir 6 milljörðum DKK (meira en 800 milljónir evra). Mögulegur kostnaður við úrkomu í framtíðinni var svo mikill að þeir réttlættu að þeir réttlættu að eyða 12 milljörðum DKK í yfir 300 stormvatnsstjórnunarverkefni yfir 20 ára tímabil.

Auk þess taka helstu lánshæfismatsfyrirtæki í auknum mæli tillit til viðbúnaðar vegna loftslagsbreytinga í borgum við mat á hættunni á að lána þeim peninga. Einnig hafa borgir sem eru öruggar fyrir náttúruhamförum og skemmtilega að búa í (t.d. með því að veita grænt rými) tilhneigingu til að laða að og halda meiri fjárfestingu og hæfu vinnuafli.