It-tħaddim tal-Pjan Awstrijak għall-Protezzjoni mis-Sħana

Il-mewġiet tas-sħana jseħħu f’intervalli rikorrenti fl-Awstrija. Minħabba t-tibdil fil-klima, huma mistennija mewġiet ta’ sħana aktar fit-tul u aktar frekwenti. Il-mewġiet tas-sħana huma definiti minn temperaturi persistenti ta’ binhar u ta’ billejl li jaqbżu ċerti limiti, li jaffettwaw b’mod negattiv is-saħħa tal-individwi u tal-gruppi f’riskju.

F’dawn l-aħħar deċennji tkejlu temperaturi għoljin rekord ġodda f’żoni baxxi tal-Awstrija. Hemm żieda fit-temperaturi minimi ta’ billejl ta’ aktar minn 20 °C, b’mod partikolari matul perjodi ta’ sħana kbira. Dan iwassal għal żieda fil-piż termofiżiku fuq jiem sħan u matul mewġiet ta’ sħana kif ukoll għal żieda fir-rata ta’ mortalità matul mewġiet ta’ sħana, speċjalment għal gruppi b’riskju għoli (eż. anzjani, tfal, u persuni morda b’mod kroniku). Jingħata wkoll indeboliment possibbli tal-prestazzjoni fil-jiem sħan u matul il-mewġiet tas-sħana.

L-objettiv ewlieni tal-Pjan Awstrijak għall-Protezzjoni mis-Sħana huwa li jnaqqas l-istress mis-sħana u jipprevjeni effetti negattivi addizzjonali fuq is-saħħa relatati mat-tibdil fil-klima fil-popolazzjoni speċjalment f’żoni suxxettibbli għas-sħana (eż. żoni urbani affettwati mill-effett tal-gżira ta’ sħana). Minbarra t-tibdil fil-klima, huma mistennija bidliet demografiċi wiesgħa fis-soċjetà Awstrijaka. Il-bidliet fid-daqs tal-popolazzjoni, fid-distribuzzjoni tal-età, fl-għadd ta’ unitajiet domestiċi b’persuna waħda, jew f’karatteristiċi demografiċi oħra għandhom implikazzjonijiet fuq l-immaniġġjar tal-ambjent, iżda wkoll fuq ħtiġijiet speċifiċi (eż., is-sensittività għas-sħana tiżdied mal-età). Il-pjan iservi biex iżid l-għarfien dwar il-problemi relatati mas-saħħa kkawżati minn mewġiet ta’ sħana fit-tul. Suġġerimenti prattiċi u gwida għall-awtoritajiet u l-istituzzjonijiet għandhom jgħinu biex jiġu evitati mard ikkawżat mis-sħana u diżgrazzji fatali.

Tingħata attenzjoni speċjali lill-persuni b’mard kroniku, lill-persuni f’kundizzjoni ta’ saħħa ħażina, lit-tfal, lill-anzjani u lill-persuni li jgħixu f’żoni dejjem aktar soġġetti għal mewġiet ta’ sħana. Dan il-pjan jistabbilixxi rwoli u funzjonijiet għall-istituzzjonijiet governattivi fil-livell nazzjonali u reġjonali (Bundesland). Għalkemm hija kkoordinata ċentralment mill-Ministeru tas-Saħħa u l-Affarijiet tan-Nisa, hija għandha struttura operattiva deċentralizzata.

L-elementi u l-azzjonijiet ewlenin previsti mill-pjan jinkludu:

• Definizzjoni tar-rwoli u r-responsabbiltajiet għal kull awtorità involuta fl-operazzjoni tal-pjan. Fis-settur tas-saħħa, ir-rwoli u r-responsabbiltajiet jinvolvu l-livelli nazzjonali u reġjonali. Il-Ministeru tas-Saħħa u l-Affarijiet tan-Nisa jinforma dwar it-twissija tas-sħana fuq il-paġna web tiegħu u jipprovdi u jippromwovi miżuri ta’ prekawzjoni għaċ-ċittadini. Il-provinċji jipprovdu informazzjoni speċifika malajr kemm jista’ jkun għal miri differenti (eż. djar għall-anzjani, djar tal-kura, sptarijiet, kindergartens).
• Is-Servizz Meteoroloġiku Nazzjonali (ZAMG) jipprovdi twissijiet ta’ kuljum lill-pubbliku ġenerali dwar l-istat ta’ periklu relatat ma’ temperatura estrema u mewġiet ta’ sħana. Jiġu kkunsidrati erba’ livelli ta’ twissija possibbli: (i) Aħdar, li jindika temperaturi normali għal dak iż-żmien tas-sena; (ii) Isfar, li jindika li t-temperaturi huma ogħla u hemm il-potenzjal li jiġu kkawżati effetti negattivi fuq is-saħħa fl-aktar popolazzjoni sensittiva; (iii) Oranġjo, li jindika li t-temperaturi huma għoljin u li x’aktarx jikkawżaw effetti negattivi fuq is-saħħa fil-popolazzjoni sensittiva; (vi) Aħmar, li jindika temperaturi estremament għoljin li x’aktarx jikkawżaw effetti negattivi sinifikanti fuq is-saħħa.
• Għal kull livell ta’ twissija jiġu stabbiliti miżuri ta’ protezzjoni speċifiċi biex jitnaqqsu l-impatti negattivi possibbli fuq is-saħħa; pereżempju, matul livell ta’ twissija oranġjo u aħmar, jistgħu jiġu attivati l-miżuri li ġejjin: (a) Jinformaw lill-popolazzjoni ġenerali, lill-istabbilimenti tas-saħħa, lis-servizzi soċjali, u lill-mezzi tal-midja rilevanti dwar il-livell ta’ twissija u jirrakkomandaw liema miżuri protettivi (jiġifieri x-xorb tal-ilma) jistgħu jiġu applikati biex jitnaqqas l-istress mis-sħana; qed jiġi pprovdut materjal ta’ informazzjoni mill-Ministeru tas-Saħħa u l-Affarijiet tan-Nisa u r-reġjuni kif ukoll f’faċilitajiet rilevanti (eż. djar għall-anzjani, djar tal-kura, sptarijiet, kindergartens); (b) It-tisħiħ tal-kanali ta’ komunikazzjoni f’fażi bikrija (ħin ta’ tħejjija adegwat) bejn is-settur tas-saħħa u setturi oħra; (c) Jikkoordinaw ma’ servizzi ta’ rispons ta’ emerġenza (eż. servizzi ta’ emerġenza, kura tas-saħħa mobbli, assoċjazzjoni medika) biex jippromwovu miżuri ta’ prekawzjoni fil-ħin; (d) Jikkoordina mal-ispiżeriji biex jinforma lill-klijenti dwar problemi possibbli relatati mal-istress mis-sħana u l-farmaċewtiċi.
• Enfasi speċjali fuq gruppi vulnerabbli tal-popolazzjoni. Hotline tas-sħana hija disponibbli fl-Uffiċċju Federali għas-Sikurezza Alimentari (AGES) għall-pubbliku ġenerali f’każ ta’ mewġiet ta’ sħana itwal.
• Monitoraġġ tal-mortalità u l-morbidità assoċjati ma’ perjodi ta’ stress mis-sħana.
• Jirrapporta lill-Ministru tas-Saħħa u lill-pubbliku ġenerali dwar l-attivitajiet żviluppati matul is-sena.

L-istituzzjonijiet governattivi fil-livelli nazzjonali u reġjonali kienu involuti fl-elaborazzjoni tal-pjan u jaħdmu flimkien billi jieħdu rwoli differenti matul diversi stadji tal-operat tal-pjan. Atturi oħra involuti huma l-professjonisti tas-saħħa, l-isptarijiet u persunal ieħor tal-emerġenza.

Il-komunikazzjonijiet dwar il-livelli ta’ twissija u l-azzjonijiet korrispondenti meħtieġa għat-tnaqqis tar-riskju jinħarġu lill-media mis-Servizz Meteoroloġiku Nazzjonali (ZAMG). Materjal stampat dwar kif jitnaqqsu r-riskji huwa disponibbli b’mod wiesa’ fi kliniċi u f’postijiet oħra mmirati lejn gruppi vulnerabbli bħad-djar tal-anzjani. L-informazzjoni hija disponibbli wkoll online fuq is-sit web tal-Ministeru tas-Saħħa u l-Affarijiet tan-Nisa kif ukoll fuq is-sit web tal-awtoritajiet tas-saħħa reġjonali.

Is-sistema nazzjonali ta’ twissija ta’ twissija tibda tkun magħrufa aħjar fuq livell nazzjonali, u esperjenzi preċedenti minn żewġ reġjuni (Styria u Carinthia) servew bħala bażi tajba għall-iżvilupp tagħha fl-Awstrija.

Fil-każ tal-provinċji ta’ Styria u Carinthia, tintbagħat email immirata bi pronjożi dettaljata, suġġerimenti u links għal aktar informazzjoni lill-atturi rilevanti kollha. Id-dettalji huma murija fil-pjanijiet rispettivi. Pereżempju fi Styria, l-awtoritajiet tas-saħħa provinċjali żviluppaw ġabra ta’ data biex l-organizzazzjonijiet rilevanti kollha jiġu infurmati. Din il-ġabra ta’ data tiġi skambjata maż-ZAMG u tintuża bħala lista ta’ distribuzzjoni għat-twissijiet tas-sħana. Fil-bidu tal-istaġun sħun, l-organizzazzjonijiet rilevanti kollha fi Styria jirċievu informazzjoni ġenerali għall-pjan ta’ protezzjoni mis-sħana. Malajr kemm jista’ jkun, wara li jiġi attivat livell ta’ twissija, tintbagħat email bi previżjonijiet reġjonali, inklużi skedi ta’ informazzjoni u informazzjoni rilevanti addizzjonali.

Fil-provinċja ta’ Vjenna, servizz ta’ twissija preventiva dwar is-sħana f’kooperazzjoni ma’ ZAMG iwissi lill-atturi rilevanti kollha f’dan il-qasam u jipprovdi pariri u suġġerimenti għal miżuri (ktieb ta’ gwida dwar is-sħana ta’ Vjenna) lill-pubbliku ġenerali. Is-servizz ta’ twissija ta’ sħana ġie żviluppat wara l-mewġa ta’ sħana tal-2003 ma’ atturi differenti fil-belt ta’ Vjenna, iz-ZAMG kif ukoll l-Università medika u l-Fond Reġjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa ta’ Vjenna. Mill-2010 ’l hawn hemm fis-seħħ servizz ta’ twissija tas-sħana preventiva għaċ-ċittadini ta’ Vjenna li jwissu f’każ li jinqabeż livell ta’ sħana għal mill-inqas tlett ijiem konsekuttivi. L-informazzjoni tinfirex liċ-ċittadin permezz ta’ paġna web tal-belt ta’ Vjenna u l-media provinċjali.

Il-mod kif is-sistema nazzjonali ta’ twissija se tnaqqas l-effetti negattivi fuq is-saħħa fil-fatt se jkun diffiċli li jiġi vvalutat, u bħalissa ma hemm l-ebda informazzjoni disponibbli, minbarra l-għadd kwantitattiv ta’ klikks fuq it-twissijiet tas-sħana fis-Servizz Nazzjonali tal-Met (ZAMG). Il-kollaborazzjoni fl-iżvilupp tal-pjan bejn il-livell nazzjonali u dak reġjonali kif ukoll l-atturi fis-settur tas-saħħa se tippermetti valutazzjonijiet realistiċi tar-riskju bbażati fuq informazzjoni ta’ twissija bikrija u b’hekk tiżgura rispons aktar rapidu fis-sistema tas-saħħa.

Kwistjoni oħra importanti ta’ suċċess hija l-introduzzjoni ta’ valuri differenti ta’ limitu tat-temperatura użati biex jiskattaw bidliet f’kull reġjun. Madankollu, din hija parti mill-pjan li se jiġi deċiż bejn il-provinċji u s-Servizz Meteoroloġiku Nazzjonali (ZAMG) li jistgħu jibbenefikaw minn informazzjoni aktar raffinata.

Il-pjan huwa ffinanzjat kompletament mill-Ministeru tas-Saħħa u l-Affarijiet tan-Nisa. Il-persunal li jaħdem fuq dan il-pjan jaħdem ukoll f’oqsma oħra ta’ prevenzjoni u b’hekk jagħmilha diffiċli ħafna li jiġu stmati l-kostijiet u r-riżorsi assoċjati mal-pjan.

B’definizzjoni, il-benefiċċji ta’ dan il-pjan huma l-prevenzjoni ta’ effetti negattivi fuq is-saħħa. Il-kejl ta’ dawn il-benefiċċji huwa diffiċli u għadu ma ġiex analizzat jew ikkalkulat, iżda peress li l-pjan huwa fis-seħħ għall-ewwel darba fl-2017, l-impatti se jiġu mmonitorjati u evalwati fis-snin li ġejjin.

Il-Pjan għall-Protezzjoni mis-Sħana huwa pjan nazzjonali żviluppat, iffinanzjat u implimentat mill-Ministeru tas-Saħħa u l-Affarijiet tan-Nisa u l-atturi rilevanti kollha fil-qasam tas-saħħa u t-twissija bikrija fil-livell nazzjonali u reġjonali.

Wara esperjenzi bil-mewġa tas-sħana mill-2003, il-Pjan Awstrijak għall-Protezzjoni tas-Sħana ġie stabbilit fl-2017 u se jkun qed jopera kull sena.

L-azzjonijiet previsti mill-Pjan huma preżunti li jkomplu fit-tul. Hija ppjanata reviżjoni tal-Pjan wara li jinkisbu l-ewwel esperjenzi fil-perjodi tas-sajf li ġejjin.

Sonja Spiegel
Deputy Head of Unit III/5
Ministry of Health and Woman´s Affairs
E-mail: sonja.spiegel@bmgf.gv.at