Verbetering van de irrigatie-efficiëntie

Alle belanghebbenden kunnen worden betrokken bij een actie om irrigatiesystemen en -infrastructuren te reorganiseren, vanwege hun opmerkelijke sociale, economische en milieugevolgen. Niet alleen de belangrijkste actoren van de landbouwsector moeten hierbij worden betrokken, maar ook die van de sectoren die met de landbouw concurreren om dezelfde watervoorraden. Mogelijke naburige industrieën kunnen worden betrokken bij de beveiliging van pompen op zonne-energie of bij investeringen in klimaatslimme technologieën. Gezien de verwachte positieve effecten op de watercyclus als geheel, wordt verwacht dat milieuorganisaties en ngo's proactief zullen zijn bij het aanmoedigen van het gebruik van innovatieve systemen om irrigatie te verbeteren. Het verspreiden van bewustzijn over overmatig en duurzaam gebruik van water - met name binnen de landbouwsector - is van essentieel belang en kan leiden tot potentiële positieve effecten op landschapsniveau.

Zonder adaptati on in waterirrigatiepraktijken op landbouwbedrijfsniveau is het waarschijnlijk dat de akkerbouw in droogtegevoelige gebieden faalt, vooral gezien de slechtste klimaatscenario's. Wanneer aanpassing in irrigatiesystemen wordt geïmplementeerd, kunnen landbouwbedrijven veel beter voorbereid zijn op waterschaarste als gevolg van klimaatverandering. Het functioneren van landschappen kan worden hersteld of in stand gehouden door hergebruik en opslag van water. Energie kan worden bespaard door efficiënte irrigatieplanning en -implementatie. Besparing van energie- en waterkosten is een van de grootste stimulansen die het gebruik van efficiënte irrigatiesystemen kunnen stimuleren. De energiekosten stijgen en watertarieven, hoewel zeer variabel tussen verschillende landen, kunnen relevant zijn op bedrijfsniveau 

Landbouwers zijn echter vaak terughoudend om innovatieve beheerspraktijken toe te passen, omdat elke wijziging van de gebruikelijke praktijk kostbaar is en inspanningen vergt. Gebrek aan kennis, technologische capaciteit of locatiespecifiek wetenschappelijk bewijs zijn ook obstakels. Systemen voor het toestaan van wateronttrekking en waterprijsstellingsmechanismen in EU-landen bevatten veel vrijstellingen voor het gebruik van water in de landbouw.  In het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) zijn projecten en praktijken gefinancierd die naar verwachting het duurzame watergebruik zullen verbeteren. Er zijn echter nog steeds weinig stimulansen voor landbouwers om efficiëntere technologieën toe te passen (speciaal verslag van de Europese Rekenkamer, 2021).

Waterprijzen en irrigatiekosten zijn lokaal zeer gevarieerd, elk met een ander tarief voor watergebruik. Sommige betalen per hectare en krijgen onbeperkt watergebruik, sommige betalen per volume dat uit de rivier wordt gepompt. Andere gemeenschappen rekenen per liter gebruik (Esteve et al., 2015). Daarom kan het gebruik van nieuwe efficiënte irrigatiesystemen die de totale hoeveelheid water die door landbouwers wordt gebruikt, verminderen, verschillende gevolgen hebben voor de kostenbesparing, afhankelijk van de verschillende locaties. Pompen kunnen tussen de 3000-46000 euro kosten. Die kosten zijn afhankelijk van of ze diesel of elektrisch zijn en of de bewakingstools en schakelaars zijn inbegrepen. De pijpleiding kan variëren van 3,20-9,80 EUR/m voor draagbare buizen of 5,70-18,50 EUR/m voor ondergrondse buizen, afhankelijk van de diameter (DG ENV, 2012). 

De maatregelen voor de aanpassing van de irrigatie laten voordelen zien in alle gebieden met een hoog aandeel van de landbouw in het zoetwatergebruik. De voordelen kunnen alleen worden gerealiseerd als het geconserveerde water wordt opgeslagen voor efficiënt en klimaatslim gebruik (d.w.z. droge dagen, met efficiënte irrigatiemethoden). 

De toepassing van beste beheerspraktijken op het gebied van irrigatie gaat vaak gepaard met onderwijsprogramma’s voor landbouwers, waardoor hun kennis en bewustzijn inzake klimaatverandering worden verbeterd. 

Verbeterde irrigatiesystemen die efficiënt gebruik maken van watervoorraden minimaliseren de effecten op de hele watercyclus, met positieve effecten op het hele ecosysteem. Energiebesparing en de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen zijn andere voordelen, vooral als het energie-efficiënte systeem wordt gecombineerd met het gebruik van zonnepompen. 

Het GLB van de EU voorziet in subsidies voor aanpassingsmaatregelen voor irrigatie waarbij duurzaam water wordt gebruikt. Sommige maatregelen zijn verplicht voor landbouwers, terwijl andere afhankelijk zijn van de vrijwillige deelname van landbouwers. Bovendien zijn zowel de kaderrichtlijn water van de EU als het randvoorwaardenmechanisme van het GLB (d.w.z. betalingen die afhankelijk zijn van milieuverplichtingen) bedoeld om de Europese oppervlakte- en grondwaterlichamen te beschermen. 

Het GLB kan steun verlenen aan efficiëntere irrigatiesystemen en een beter waterbeheer op landbouwgrond. Voorbeelden van ondersteunde acties zijn maatregelen voor kennis- en informatieoverdracht en acties voor investeringen in materiële activa, zoals infrastructuur voor watervoorziening en -besparing. 

Met de juiste technologie, opleiding en middelen kunnen aanpassingsmaatregelen voor irrigatie relatief snel (2-5 jaar) worden uitgevoerd. Dit kan een aantal lokale structurele veranderingen vereisen. 

De levensduur varieert tussen 5 en 15 jaar, afhankelijk van de specifieke i c-maat. De efficiëntie op lange termijn van deze optie om het hoofd te bieden aan waterschaarste in de landbouwsector hangt ook af van de ernst van de klimaatverandering die zich in de Europese regio's zal voordoen.