Διαχείριση υδάτων

Βασικά μηνύματα

• Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη διαχείριση των υδάτων με πολλαπλούς τρόπους, οι οποίοι κυμαίνονται από αλλαγές στις βροχοπτώσεις και, ως εκ τούτου, εποχιακές και ετήσιες τάσεις σε πλημμύρες και ξηρασίες, διαθεσιμότητα νερού ή ικανότητα αραίωσης και έχει επιπτώσεις στην υγεία μας, στις οικονομικές δραστηριότητες και στα οικοσυστήματα που εξαρτώνται από τα (γλυκά) ύδατα.
• Η ΕΕ διαθέτει καλά ανεπτυγμένες πολιτικές διαχείρισης των υδάτων που καλύπτουν τόσο τη διαχείριση της ποιότητας όσο και της ποσότητας των υδάτων. Η εφαρμογή τους, η οποία συνδέεται στενά με την προσαρμογή που βασίζεται στο οικοσύστημα και τις λύσεις που βασίζονται στη φύση, υποστηρίζεται από μέσα όπως το εργαλείο μέτρων φυσικής συγκράτησης των υδάτων.
• Τακτική αξιολόγηση της προόδου στη διαχείριση των υδάτων πραγματοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με βάση τις πληροφορίες που υποβάλλονται σε εθνικό επίπεδο. Οι αξιολογήσεις αυτές περιλαμβάνουν επίσης πτυχές της κλιματικής αλλαγής (προσαρμογή), αλλά καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι απαιτούνται πρόσθετες προσπάθειες για τον σκοπό αυτό.

Επιπτώσεις, τρωτά σημεία και κίνδυνοι

Charles Garnett, Picture2050 /EEA

Η διαχείριση των υδάτων αποσκοπεί στη διασφάλιση επαρκούς ποιότητας ποσότητας νερού για τα νοικοκυριά, τους οικονομικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας, των μεταφορών και της ενέργειας, καθώς και για τα οικοσυστήματα. Οι ποταμοί, οι λίμνες και τα υπόγεια ύδατα, τα ύδατα των εκβολών ποταμών, αλλά και οι ζώνες πλημμυρών ή οι περιοχές διείσδυσης αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τα οικοσυστήματα, την παροχή πόσιμου νερού και τη διαχείριση των λυμάτων, καθώς και για πολλούς οικονομικούς τομείς και συστήματα, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας, των μεταφορών και της ενέργειας.

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη διαχείριση των υδάτων με πολλούς τρόπους, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στην εποχιακή και ετήσια διαθεσιμότητα νερού, της αυξημένης εξάτμισης και της αυξημένης ζήτησης. Οι χαμηλές ροές υδάτων μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην υγεία μας, στις οικονομικές μας δραστηριότητες και στα οικοσυστήματα που εξαρτώνται από τα (γλυκά) ύδατα.

Η μη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων είναι ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τα οικοσυστήματα. Η μη βιώσιμη άρδευση, για παράδειγμα, οδηγεί σε εξάντληση των υπόγειων υδάτων, αλλαγές των υγροτόπων και των παράκτιων οικοτόπων, αλάτωση του εδάφους και διείσδυση θαλασσινού νερού (ευρωπαϊκήεκτίμηση κλιματικών κινδύνων).

Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη διαχείριση των παράκτιων υδάτων μπορείτε να βρείτε στη σελίδα για τις παράκτιες περιοχές.

Πλαίσιο πολιτικής

Η στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή του 2021 τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι το γλυκό νερό είναι διαθέσιμο με βιώσιμο τρόπο, η χρήση του νερού μειώνεται απότομα και η ποιότητα του νερού διατηρείται, και τονίζει τον κίνδυνο αυξημένης συχνότητας και σοβαρότητας των ακραίων καιρικών φαινομένων που οδηγούν σε ξηρασίες και πλημμύρες και, κατά συνέπεια, σε εκτεταμένες οικονομικές ζημίες. Ως εκ τούτου, η συνεκτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις πολιτικές της ΕΕ που σχετίζονται με τα ύδατα έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (ΟΠΥ) που εγκρίθηκε το 2000, ο πρώτος ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής υδάτων της ΕΕ, αποσκοπεί στη μακροπρόθεσμη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων με βάση υψηλό επίπεδο προστασίας του υδάτινου περιβάλλοντος μέσω της επίτευξης καλής οικολογικής κατάστασης σε όλα τα υδατικά συστήματα. Η ίδια η οδηγία δεν αναφέρεται ρητά στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, το 2009, τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν ότι οι απειλές που σχετίζονται με το κλίμα και ο σχεδιασμός της προσαρμογής πρέπει να ενσωματωθούν στα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού (ΣΔΛΑΠ) που εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της ΟΠΥ.

Η οδηγία της ΕΕ για τις πλημμύρες, η οποία εκδόθηκε το 2007, αποσκοπεί στην αξιολόγηση και τη διαχείριση των πλημμυρών με συνεκτικό τρόπο σε ολόκληρη την ΕΕ και ενσωματώνει την εξέταση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής άμεσα στην εφαρμογή της.  Τα κράτη μέλη πρέπει να αξιολογήσουν τον κίνδυνο πλημμύρας εντός της επικράτειάς τους και να καταρτίσουν σχέδια διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας (ΣΔΚΠ) στα οποία θα λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Ζητήματα σχετικά με τη λειψυδρία και τις ξηρασίες εξετάστηκαν για πρώτη φορά στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Αντιμετώπιση της πρόκλησης της λειψυδρίας και των ξηρασιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (2007), με στόχο τη μετάβαση προς μια οικονομία αποδοτικής χρήσης των υδάτων και εξοικονόμησης νερού. Το 2012 δημοσιεύθηκε το σχέδιο ανακοίνωσης για τη διαφύλαξη των υδάτινων πόρων της Ευρώπης, το οποίο ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν καλύτερα τις πτυχές της διαχείρισης του κινδύνου ξηρασίας και της κλιματικής αλλαγής στα μελλοντικά τους ΣΔΛΑΠ και κατά την ανάπτυξη διατομεακών σχεδίων διαχείρισης κινδύνου και σχεδίων διαχείρισης κινδύνου πολλαπλών κινδύνων. Η τελευταία δράση για την άμβλυνση της λειψυδρίας είναι ο νέος κανονισμός σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση των υδάτων που εγκρίθηκε το 2020, ο οποίος θεσπίζει νέους κανόνες για την τόνωση και τη διευκόλυνση της επαναχρησιμοποίησης των υδάτων με έμφαση στη γεωργική άρδευση. Επιπλέον, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική προσαρμογής, η ΕΚ σχεδιάζει να συμβάλει στη μείωση της χρήσης νερού αυξάνοντας τις απαιτήσεις εξοικονόμησης νερού για τα προϊόντα, ενθαρρύνοντας την αποδοτική χρήση και την εξοικονόμηση νερού και προωθώντας την ευρύτερη χρήση σχεδίων διαχείρισης της ξηρασίας, καθώς και τη βιώσιμη διαχείριση του εδάφους και τη χρήση γης. Προκειμένου να διασφαλιστεί η παροχή πόσιμου νερού, η αναθεωρημένη οδηγία για το πόσιμο νερό περιλαμβάνει πλέον την εξέταση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην εκτίμηση κινδύνου των συστημάτων παροχής. Το 2023 εκδόθηκε νέος κανονισμός για την επαναχρησιμοποίηση των υδάτων με σκοπό την ενίσχυση της εναλλακτικής παροχής νερού που επαναχρησιμοποιεί νερό από σταθμούς επεξεργασίας αστικών λυμάτων.

Προς υποστήριξη της εφαρμογής της προσαρμογής στα ΣΔΛΑΠ της ΟΠΥ, διατίθεται έγγραφο καθοδήγησης της κοινής στρατηγικής εφαρμογής με τίτλο «Διαχείριση λεκάνης απορροής ποταμού σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα»,προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι απειλές που σχετίζονται με το κλίμα και ο σχεδιασμός της προσαρμογής ενσωματώνονται στα ΣΔΛΑΠ. Κατ’ ελάχιστον, τα σχέδια πρέπει να καταδεικνύουν i) τον τρόπο με τον οποίο οι προβλέψεις για την κλιματική αλλαγή τροφοδότησαν την εκτίμηση των πιέσεων και των επιπτώσεων, ii) τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται τα προγράμματα παρακολούθησης για τον εντοπισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και iii) τον τρόπο με τον οποίο τα επιλεγμένα μέτρα είναι ανθεκτικά στις προβλεπόμενες κλιματικές συνθήκες.

Βελτίωση της βάσης γνώσεων

Η ευρωπαϊκή εκτίμηση κλιματικών κινδύνων 2024 παρέχει ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σημαντικών κλιματικών κινδύνων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη σήμερα και στο μέλλον. Εντοπίζει 36 σημαντικούς κλιματικούς κινδύνους που απειλούν την ενεργειακή και επισιτιστική μας ασφάλεια, τα οικοσυστήματα, τις υποδομές, τους υδάτινους πόρους, τα χρηματοπιστωτικά συστήματα και την υγεία των ανθρώπων, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον κίνδυνο για τον τομέα της διαχείρισης των υδάτων.

Η ενίσχυση της βάσης γνώσεων σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον παγκόσμιο υδρολογικό κύκλο είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων. Η έκθεση της IPCC AR6 WG II για την κλιματική αλλαγή 2022: Οι επιπτώσεις, η προσαρμογή και η ευπάθεια επικαιροποιούν αυτό το πλαίσιο, τονίζοντας τις διάφορες συνέπειες που σχετίζονται με τις ανθρωπογενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον τομέα των υδάτων. Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι, οι επιπτώσεις και τα τρωτά σημεία στον τομέα των υδάτων που συνδέονται με την υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 1,5°C και 2°C απεικονίζονται σε άλλη ειδική έκθεσητης IPCC [Global Warming of 1,5 °C — Climate-ADAPT (europa.eu)].

Για την προσαρμογή των υδάτινων πόρων στην κλιματική αλλαγή, η ΕΚ και τα κράτη μέλη συνεργάζονται για τη βελτίωση της βάσης γνώσεων. Πολλές από τις πηγές πληροφοριών συνδυάζονται στο σύστημα πληροφοριών για τα ύδατα στην Ευρώπη (WISE).

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος έχει συνδυάσει σχετικές πληροφορίες για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη σε διάφορες εκθέσεις. Η έκθεση του 2016 για την κλιματική αλλαγή, τις επιπτώσεις και την ευπάθεια  εξετάζει τις προηγούμενες και τις προβλεπόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα οικοσυστήματα και την κοινωνία, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον τομέα των υδάτων. Η έκθεση του 2016 για τους κινδύνους πλημμύρας και την περιβαλλοντική τρωτότητα επικεντρώνεται στον ρόλο των πλημμυρικών περιοχών στην αντιπλημμυρική προστασία, τη διαχείριση των υδάτων και την προστασία της φύσης. Ομοίως, η έκθεση του 2020 σχετικά με τις ευρωπαϊκές πλημμυρικές περιοχές καταδεικνύει ότι οι φυσικές πλημμυρικές περιοχές στηρίζουν την επίτευξη πολλαπλών στόχων πολιτικής της ΕΕ. Η έκθεση «Nature-based solutions (NbS) in Europe» (Λύσεις που βασίζονται στη φύση) που δημοσιεύτηκε το 2021 περιέχει ένα κεφάλαιο σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων.

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή στην Ευρώπη το 2020, η οποία περιλαμβάνει διάφορα κεφάλαια σχετικά με τους υδάτινους πόρους. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η νότια Ευρώπη αντιμετωπίζει μείωση της διαθεσιμότητας νερού και, κατά συνέπεια, αύξηση της λειψυδρίας. Οι ξηρασίες θα είναι συχνότερες, θα διαρκούν περισσότερο και θα γίνονται εντονότερες στις νότιες και δυτικές περιοχές της Ευρώπης, ενώ οι πλημμύρες ποταμών και παράκτιων περιοχών είναι πιθανό να αυξηθούν ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής. Η παρούσα έκθεση επισκόπησης συμπληρώνεται από μια σειρά ειδικότερων εκθέσεων που παρέχουν λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με τις διάφορες επιπτώσεις στους υδάτινους πόρους:

• Κλιματική αλλαγή και υδάτινοι πόροι της Ευρώπης
• Επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της ξηρασίας στην ΕΕ
• Υπερθέρμανση του πλανήτη και ανθρώπινες επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών και ψύχους στην ΕΕ
• Προσαρμογή στον αυξανόμενο κίνδυνο παράκτιων πλημμυρών στην ΕΕ στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής
• Προσαρμογή στον αυξανόμενο κίνδυνο πλημμύρας ποταμών στην ΕΕ στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Το ΚΚΕρ δημοσίευσε επίσης ένα εννοιολογικό πλαίσιο για την εκτίμηση και τη διαχείριση του κινδύνου ξηρασίας το 2018 και μόλις πρόσφατα ανέλυσε τις επιπτώσεις των μέτρων εξοικονόμησης νερού στους υδάτινους πόρους της Ευρώπης καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι απαιτείται αυξημένο επίπεδο φιλοδοξίας όσον αφορά τα μέτρα αποδοτικής χρήσης των υδάτων για τη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους υδάτινους πόρους. Επιπλέον, το ΚΚΕρ έχει αναπτύξει το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ευαισθητοποίησης για τις Πλημμύρες (EFAS), το οποίο παρέχει πιθανολογικές πληροφορίες προειδοποίησης για πλημμύρες περισσότερο από 48 ώρες νωρίτερα. Η πύλη αυτή χρησιμοποιείται από τους διαχειριστές καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Με τη βοήθεια των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, όπως το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», το πρόγραμμα LIFE (περιβάλλον και δράση για το κλίμα) και το πρόγραμμα Interreg, πολλά κράτη μέλη βελτιώνουν τη βάση γνώσεων σχετικά με τις στρατηγικές, τις πολιτικές και τα μέτρα προσαρμογής που σχετίζονται με τα ύδατα μέσω διαφόρων έργων. Η αναμενόμενη αύξηση των ακραίων υδρολογικών συνθηκών που προκαλούνται από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχει ιδιαίτερη σημασία εν προκειμένω. Στο έργο IMPREX,για παράδειγμα, οι εταίροι του έργου ανέπτυξαν καινοτόμες προσεγγίσεις και συνέβαλαν στη βελτίωση της ικανότητας πρόβλεψης και αντιμετώπισης μελλοντικών υδρολογικών ακραίων φαινομένων. Το έργο OPERANDUM εργάζεται για τη μείωση των υδρομετεωρολογικών κινδύνων στις ευρωπαϊκές περιοχές μέσω του από κοινού σχεδιασμού, της από κοινού ανάπτυξης, της ανάπτυξης, της δοκιμής και της επίδειξης καινοτόμων πράσινων και μπλε/γκρι/υβριδικών NbS. Το έργο RECONECT αποσκοπεί στην ταχεία ενίσχυση του ευρωπαϊκού πλαισίου αναφοράς για την NbS για τη μείωση των υδρομετεωρολογικών κινδύνων μέσω της επίδειξης, της αναφοράς, της αναβάθμισης και της αξιοποίησης της NbS μεγάλης κλίμακας σε αγροτικές και φυσικές περιοχές.

Ορισμένα έργα επικεντρώνονται ειδικά στη βελτίωση της διαχείρισης των πλημμυρών ή της λειψυδρίας. Το έργο SCOREwater στοχεύει στην εισαγωγή ψηφιακών υπηρεσιών για τη βελτίωση της διαχείρισης των λυμάτων, των ομβρίων υδάτων και των πλημμυρών για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων έναντι της κλιματικής αλλαγής. Το έργο LIFE UrbanStorm διευκολύνει την ανάπτυξη και την εφαρμογή ολοκληρωμένων προσεγγίσεων για τις στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και τα σχέδια δράσης για την αύξηση της ανθεκτικότητας των δήμων της Εσθονίας στην κλιματική αλλαγή, ιδίως όσον αφορά την ικανότητά τους να διαχειρίζονται τις αιφνίδιες πλημμύρες. Το έργο SPONGE 2020 δημιούργησε μια εργαλειοθήκη, μια δέσμη κατευθυντήριων γραμμών και ένα διασυνοριακό σχέδιο δράσης για τη στήριξη της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών και των συμμετοχικών δράσεων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή με σκοπό την καλύτερη διαχείριση των αστικών πλημμυρών. Το πρόβλημα της λειψυδρίας αντιμετωπίζεται, για παράδειγμα, από το έργο W2W - Water to Water που προωθεί ένα καινοτόμο σύστημα αφαλάτωσης για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην περιοχή της Μεσογείου ή το έργο DRYvER που αποσκοπεί στην ανάπτυξη στρατηγικών για τον μετριασμό και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα δίκτυα ξήρανσης ποταμών, ενσωματώνοντας υδρολογικές, οικολογικές (συμπεριλαμβανομένων των NBS), κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές προοπτικές.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με προηγούμενα και εν εξελίξει έργα διατίθενται στην πύλη WISE και στη βάση δεδομένων CORDIS.

Στήριξη των επενδύσεων και της χρηματοδότησης

Τον Δεκέμβριο του 2020 δημοσιεύθηκε το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για τα έτη 2021-2027· παρέχει ορισμένες ευκαιρίες χρηματοδότησης στον τομέα των υδάτων. Τα έργα έρευνας και καινοτομίας μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη». Η αποστολή της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγήστηρίζει τις περιφέρειες, τις πόλεις και τις τοπικές αρχές στις προσπάθειές τους να οικοδομήσουν ανθεκτικότητα έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, παρέχοντας χρηματοδότηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», των προγραμμάτων-πλαισίων της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία. Οι περιφέρειες και οι τοπικές αρχές σε χώρες συνδεδεμένες με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» ή σε χώρες που διαπραγματεύονται τη σύνδεση με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» μπορούν να συμμετέχουν στις δράσεις της αποστολής. Οι εταιρείες μπορεί επίσης να είναι επιλέξιμες για συμμετοχή, για παράδειγμα ως φορείς καινοτομίας που παρέχουν καινοτόμες λύσεις ή κλιματικές υπηρεσίες. Ευκαιρίες χρηματοδότησης διατίθενται στη διαδικτυακή πύλη για τις χρηματοδοτήσεις και τους διαγωνισμούς, ιδίως στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας 2023-2024 του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».

Περαιτέρω χρηματοδότηση διατίθεται μέσω του προγράμματος LIFE για το περιβάλλον και τη δράση για το κλίμα, το οποίο, μεταξύ άλλων στόχων, επικεντρώνεται στην επίτευξη της μετάβασης προς μια βιώσιμη, κλιματικά ουδέτερη και ανθεκτική οικονομία και στην προστασία, την αποκατάσταση και τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα υποπρόγραμμα με τίτλο «Μετριασμός και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή» και χρηματοδοτεί καινοτόμες τεχνολογίες, την ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών και δραστηριοτήτων που στηρίζουν την εφαρμογή περιβαλλοντικών και κλιματικών σχεδίων που αναπτύσσονται σε περιφερειακό, πολυπεριφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Χρηματοδότηση διατίθεται επίσης μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης που στηρίζει δραστηριότητες συνεργασίας μεταξύ περιφερειών σε διαφορετικά κράτη μέλη (βλ. προγράμματα Interreg). Μια άλλη σημαντική πηγή χρηματοδότησης για τον τομέα των υδάτων είναι το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο αποτελεί μέρος της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και ενθαρρύνει τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και τη δράση για το κλίμα και στηρίζει έργα που επικεντρώνονται σε δράσεις που αποσκοπούν στην αποκατάσταση, τη διατήρηση και την ενίσχυση των οικοσυστημάτων που σχετίζονται με τη γεωργία και τη δασοκομία με θετικό αντίκτυπο στη βιοποικιλότητα, το έδαφος, τα ύδατα και τον αέρα.

Στήριξη της εφαρμογής

Στο πλαίσιο του σχεδίου στρατηγικής για τα ύδατα δρομολογήθηκε η δημιουργία υδατικών ισοζυγίων σε επίπεδο ΕΕ, τα οποία προετοίμασαν το έδαφος για ακριβέστερο ποσοτικό προσδιορισμό των πιέσεων που ασκούνται στους υδάτινους πόρους και των τομεακών/γεωγραφικών διακυμάνσεων. Στο πλαίσιο αυτό, διατίθεται ειδικό έγγραφο καθοδήγησης σχετικά με την εφαρμογή των υδατικών ισοζυγίων. Επιπλέον, η ευρωπαϊκή πλατφόρμα μέτρων για τη διατήρηση των φυσικών υδάτων είναι μια πλατφόρμα που υποστηρίζει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής για τις πράσινες υποδομές ως τρόπο συμβολής σε ολοκληρωμένους στόχους που αφορούν τη διατήρηση και την αποκατάσταση της φύσης και της βιοποικιλότητας, τον εξωραϊσμό του τοπίου.

Επιπλέον, η χρήση της NbS και των πράσινων υποδομών προωθείται σθεναρά σε επίπεδο ΕΕ. Η στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή του 2021 αναφέρει ότι οι NBS είναι ιδιαίτερα κατάλληλες για την αύξηση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή έναντι των επιπτώσεων των υδάτων και προωθεί τη χρήση τους κατά την εφαρμογή της ΟΠΥ και της ΟΠΥ.

MRE προσαρμογής

Τα σχέδια διαχείρισης των ΣΔΛΑΠ και των ΣΔΚΠ που καταρτίζονται με βάση την ΟΠΥ και την ΟΠ πρέπει να αναθεωρηθούν από τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη στο πλαίσιο μιας κυκλικής προσέγγισης 6 ετών. Μετά από κάθε επικαιροποίηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να δημοσιεύει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής των εν λόγω οδηγιών. Οι εκθέσεις αυτές περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ελήφθησαν υπόψη οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής κατά την κατάρτιση των σχεδίων από τα κράτη μέλη. Η τελευταία έκθεση εγκρίθηκε το 2021 και είναι η 6η έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα και της οδηγίας για τις πλημμύρες. Όσον αφορά την εφαρμογή της ΟΠΥ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι ο συνυπολογισμός των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση στους επόμενους κύκλους εφαρμογής της ΟΠΥ. Μολονότι τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν λάβει υπόψη την κλιματική αλλαγή κατά την ανάπτυξη των τελευταίων ΣΔΛΑΠ, η αποτελεσματικότητα των μεθοδολογιών ενίσχυσης της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή είναι ασαφής και, γενικά, οι πράσινες υποδομές και τα μέτρα συγκράτησης των υδάτων δεν χρησιμοποιούνται επαρκώς.  Κατά τον πρώτο κύκλο εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου, μεγάλο ποσοστό των κρατών μελών εξέτασαν τουλάχιστον ορισμένες πτυχές της κλιματικής αλλαγής, αλλά δεν αντιμετώπισαν σε βάθος τις επιπτώσεις της. Η απόφαση-πλαίσιο απαιτεί αυξημένη προσοχή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής από τον δεύτερο κύκλο και μετά. Η έκθεση συνιστά, για παράδειγμα, ισχυρότερο συντονισμό με τις εθνικές στρατηγικές προσαρμογής.