GIS, samhaltú hiodrálach agus sábháilteacht phoiblí a chomhcheangal: córas luathrabhaidh le haghaidh bainistiú riosca tuilte i Réigiún Zemgale (an Laitvia)

Is limistéar ísealchríche é réigiún Zemgale, atá neamhchosanta go mór ar thuilte mar gheall ar a thír-raon cothrom, a líonra abhann dlúth agus a neamhéifeachtúlachtaí draenála. Tá cúrsa mall ag Abhainn Lielupe, ceann de na príomhaibhneacha sa limistéar, mar gheall ar ghrádán íseal a habhann. Ní théann airde a tuilemhá thar mhéadar amháin os cionn leibhéal an uisce. Taobh thíos de Jelgava, ní thiteann an abhainn ach 5-10 cm in aghaidh an chiliméadair, agus tá grinneall na habhann i bhfad níos ísle ná meánleibhéal Mhuir Bhailt. Fágann na dálaí sin go mbíonn an limistéar i mbaol carnadh uisce, leibhéil arda screamhuisce agus deacrachtaí draenála go nádúrtha, go háirithe i gceantair uirbeacha amhail Jelgava agus i dtírdhreacha tuaithe cothroma.

Meastar go gcuirfidh an t-athrú aeráide leis na leochaileachtaí sin atá ann cheana a bhaineann le tuilte. De réir Lárionad Comhshaoil, Geolaíochta agus Meitéareolaíochta na Laitvia (an Aireacht um Chosaint Comhshaoil agus um Fhorbairt Réigiúnach, 2019), faoi dheireadh an 21ú haois (2071-2100), meastar go dtiocfaidh méadú thart ar 13 % ar fhrasaíocht bhliantúil sa Laitvia faoi RCP4.5 (cás idirmheánach astaíochtaí gás ceaptha teasa) agus méadú 16 % faoi RCP8.5 (an cás astaíochtaí is measa) i gcomparáid le tréimhse thagartha 1961-1990. Táthar ag súil leis an méadú séasúrach is láidre sa gheimhreadh, agus táthar ag tuar go dtiocfaidh méadú 24–37 % ar fhrasaíocht faoi RCP4.5 agus méadú 35–51 % faoi chás RCP8.5 (LVĊMC, 2017). Léiríonn Seirbhís Copernicus um an Athrú Aeráide (réamh-mheastacháin C3S, arna gcur chun feidhme ag ECMWF, agus atá inrochtana ar Climate-ADAPT) go bhfuil méadú ag teacht ar fhrasaíocht fhoircneach faoi RCP4.5 agus RCP8.5 araon (féach mar shampla an fhrasaíocht uasta a charntar thar chúig lá as a chéile agus an fhrasaíocht iomlán bhliantúil fhoircneach). Sainaithníodh tuilleadh i dtaighde a rinneadh le déanaí ar Zemgale teagmhais bháistí throma is mó ná 30 mm in 24 uair an chloig mar ghuais thábhachtach a bhaineann le tuilte agus cuireadh i dtábhacht go bhféadfadh athrú ar phatrúin sneachta agus leáite oighir, mar aon le báisteach níos déine, riosca tuilte abhann agus báistiúla araon a mhéadú sa réigiún (Veidemane et al., 2026).

Ba é mí Iúil 2024 an tríú mí Iúil ba fhliuchta i dtaifead breathnóireachta na Laitvia, le 132.1 mm frasaíochta, 75 % os cionn an norm mhíosúil (forbhreathnú LVÊMC – Iúil 2024 ar réimeas abhann na Laitvia). I Jelgava, is féidir le báisteach fhada a bheith ina cúis le tuilte agus damáiste bonneagair, agus fágann topagrafaíocht íseal agus táblaí arduisce go bhfuil sé deacair córais draenála agus uisce stoirme a oibriú. I gceantair thuaithe, is féidir leis na himeachtaí sin difear a dhéanamh do lonnaíochtaí, do shráidbhailte agus do thalamh talmhaíochta torthúil, a bhfuil ról tábhachtach acu sa gheilleagar réigiúnach.

Ní hamháin gurb é an dúshlán atá ann nochtadh do thuilte a laghdú, ach is dúshlán é freisin ullmhacht a mhéadú, cruinneas a thuar agus acmhainneacht freagartha institiúideach a mhéadú. Is minic a bhíonn teagmhais báistí foircneacha gearrthéarmach agus logánta ó thaobh spáis de, rud a fhágann go mbíonn sé deacair réamhaisnéis a dhéanamh agus a laghdaíonn amanna rabhaidh. An tráth céanna, tá sé dian go teicniúil tuilte a shamhaltú in imchuach comhréidh le líonra hidreagrafach casta. Braitheann cruinneas na réamhaisnéise ar infhaighteacht agus cáilíocht sonraí meitéareolaíocha agus hidreolaíocha, ar shamhaltú tír-raoin agus leaba abhann, agus ar an gcumas faisnéis a phróiseáil go tapa.

Dúshlán eile is ea an gá atá le bogadh ó chur chuige luathrabhaidh áitiúil agus láimhe go páirteach go córas réigiúnach, uathoibrithe agus comhordaithe. Soláthraíonn eispéireas chathair Jelgava pointe tosaigh praiticiúil. Mar sin féin, tá gá le comhtháthú sonraí níos fearr, comhar idir bardais agus comhlachtaí faireacháin náisiúnta, saineolas teicniúil agus muinín an phobail chun uas-scálú réigiúnach a dhéanamh. D’fhéadfadh aláraim bhréagacha nó imeachtaí caillte an bonn a bhaint de mhuinín na saoránach as an gcóras. Ar an gcúis sin, díríonn an beart oiriúnúcháin ar thuar tuilte a fheabhsú, sreafaí sonraí a uathoibriú agus faisnéis thráthúil ar leibhéal maoine a sholáthar d’údaráis phoiblí agus do chónaitheoirí araon.

Tá an cás leagtha amach laistigh de chreat beartais na hEorpa agus na Laitvia maidir le bainistiú riosca tuilte, oiriúnú don athrú aeráide agus cosaint shibhialta. Ar leibhéal an Aontais, bunaítear leis an Treoir maidir le Tuilte creat coiteann chun measúnú agus bainistiú a dhéanamh ar rioscaí tuilte, lena gceanglaítear ar na Ballstáit léarscáileanna guaise tuilte, léarscáileanna riosca tuilte agus pleananna bainistithe riosca tuilte a ullmhú. Ní mór aghaidh a thabhairt sna pleananna sin ar chosc, ar chosaint agus ar ullmhacht, lena n-áirítear réamhaisnéisiú tuilte agus córais luathrabhaidh.

Sa Laitvia, cuirtear bainistiú riosca tuilte chun feidhme trí bhainistiú abhantraí agus pleananna bainistithe riosca tuilte. Le haghaidh thréimhse phleanála 2022–2027, d’ullmhaigh an Laitvia pleananna comhtháite bainistithe abhantraí agus bainistithe riosca tuilte le haghaidh cheantair abhantraí Daugava, Gauja, Lielupe agus Venta. Sainaithnítear sna pleananna sin limistéir riosca tuilte, damáiste agus caillteanais fhéideartha tuilte, agus áirítear iontu cláir beart chun tuilte a chosc agus rioscaí tuilte a laghdú. Tá sé sin ábhartha go díreach do Zemgale, a thrasnaíonn córais abhann Lielupe agus Daugava.

Le Plean Náisiúnta na Laitvia um Oiriúnú don Athrú Aeráide go dtí 2030, soláthraítear an creat náisiúnta um oiriúnú don athrú aeráide. Sainaithnítear sa phlean rioscaí a bhaineann leis an aeráid don chosaint shibhialta agus do bhainistiú tubaistí, lena n-áirítear frasaíocht fhoircneach, athruithe ar rith chun srutha abhann agus rioscaí a bhaineann le tuilte. Áirítear ann freisin tásca sonracha maidir le córais luathrabhaidh. Luaitear ann gur cheart luathrabhadh a bheith freagrúil, a thabhairt cothrom le dáta go rialta agus a bheith in ann samhaltú ardtaifigh a áirithiú chun tionchair dálaí adhaimsire a thuar.

Tá an beart comhsheasmhach freisin le creat cosanta sibhialta na Laitvia. Faoin Dlí um Chosaint Shibhialta agus um Bainistiú Tubaistí, áirítear le measúnú riosca tubaiste sainaithint, anailís agus meastóireacht riosca. Aithnítear sa dlí an ceart atá ag daoine luathrabhaidh agus moltaí a fháil maidir le conas gníomhú i gcás tubaiste nó bagartha. Sa chomhthéacs sin, tacaíonn córas luathrabhaidh tuilte le hullmhacht institiúideach agus le cumarsáid maidir le rioscaí poiblí araon.

Ar an leibhéal réigiúnach, soláthraíonn Clár Forbartha Réigiún Pleanála Zemgale 2021–2027 agus Plean um Oiriúnú don Athrú Aeráide Réigiún Pleanála Zemgale go dtí 2030 an comhthéacs pleanála le haghaidh oiriúnú réigiúnach don athrú aeráide.

Is é príomhchuspóir an bhirt feabhas a chur ar ullmhacht le haghaidh bainistiú riosca tuilte i réigiún Zemgale tríd an gcóras luathrabhaidh tuilte áitiúil i gCathair Jelgava a mhéadú go dtí an leibhéal réigiúnach agus trí shamhaltú tuarthach tuilte a thabhairt isteach. Tacaíonn an beart le luathrabhaidh tuilte, cinnteoireacht agus cosaint shibhialta trí chóras réigiúnach le haghaidh malartú agus anailís faisnéise fíor-ama.

Cuspóir sonrach is ea meastóireacht ar rioscaí tuilte a chumasú sula dtarlaíonn teagmhas agus an fhaisnéis is gá a sholáthar d’institiúidí poiblí agus do shaoránaigh chun bearta iomchuí a roghnú chun daoine, sláinte, an comhshaol agus gníomhaíochtaí eacnamaíocha a chosaint go héifeachtach.

Cuireann an córas feabhas freisin ar an gcomhar idir bardais agus comhlachtaí faireacháin náisiúnta, leathnaíonn sé an córas luathrabhaidh maidir le riosca tuilte chuig an réigiún ar fad, agus feabhsaíonn sé cumarsáid le cinnteoirí agus le saoránaigh.

Is éard atá sa réiteach oiriúnaithe Córas Luathrabhaidh um Bainistiú Riosca i gCás Tuilte. Comhcheanglaítear leis samhaltú tuilte (samhail hiodrálach HEC-RAS) le faisnéis atá bunaithe ar an gCóras Faisnéise Geografaí (GIS), lena n-áirítear sonraí tír-raoin agus geoiméadrachta abhann, réamhaisnéisí hidreolaíocha, sonraí cadastracha agus seolta, agus léarscáileanna tuilte, mar aon le feidhmiúlachtaí tacaíochta cinntí agus rabhaidh (IMPETUS, Inseachadta D4.3 – Athrú tapa forleathan a chumasú trí Theicneolaíochtaí Nuálacha.

Dearadh an córas chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le tuar agus ullmhacht riosca tuilte i réigiún arb é is príomhthréith dó tír-raon cothrom agus dinimic chasta hidreolaíoch. Úsáideann an córas an tsamhail hiodrálach HEC-RAS 2D chun sreabhadh uisce a ionsamhlú in dhá thoise. Úsáidtear an tsamhail seo le haghaidh samhaltú agus réamhaisnéisiú tuilte agus is féidir í a chomhtháthú le GIS, ag tacú le próiseáil agus léirshamhlú sonraí. Léann an córas sonraí réamhaisnéise hidreolaíocha go huathoibríoch ó chóras réamhaisnéise Lárionad Comhshaoil, Geolaíochta agus Meitéareolaíochta na Laitvia.

Úsáidtear na torthaí samhaltaithe chun limistéir thuilte a d’fhéadfadh a bheith ann a shainaithint. Ní hamháin go dtacaíonn an córas le cinnteoireacht institiúideach ach cuireann sé an pobal ar an eolas go díreach freisin, rud a chuireann le hullmhacht agus acmhainneacht freagartha fheabhsaithe. Faoi láthair clúdaíonn sé thart ar 93,000 teaghlach (thart ar 225,000 cónaitheoir) i réigiún Zemgale.

Tá ábharthacht shóisialta ard ag baint leis an bhfeidhmchlár gréasánbhunaithe ós rud é go gcuireann sé ar chumas cónaitheoirí suas le trí shuíomh a chlárú agus a roghnú, amhail teach, ionad oibre nó scoil leanaí, chun foláirimh spriocdhírithe a fháil maidir le tuilte a d’fhéadfadh a bheith ann.

Is féidir leis an gcóras tuilte a thuar faoi láthair idir lá amháin agus dhá lá sula dtarlaíonn siad. Nuair a shainaithnítear riosca, cuirtear saineolaithe oilte ar an eolas. Déanann siad faireachán ar an gcás, agus ladrainn á n-úsáid acu nuair is gá chun íomhánna fíor-ama de limistéir faoi bhagairt a ghabháil. Roinntear na híomhánna sin leis an gCoimisiún um Chosaint Shibhialta maidir leis an gcríoch chomhair a ndéantar difear di agus atá freagrach freisin as pleananna áitiúla cosanta sibhialta a ullmhú, déanann an coimisiún seo measúnú ar an riosca agus déanann sé cinneadh maidir le pointí agus nósanna imeachta aslonnaithe a ullmhú nó leanúint d’fhaireachán a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil an bhagairt teoranta.

Chomh maith le haghaidh a thabhairt ar éigeandálaí, stórálann an córas sonraí tuilte atá ábhartha d’anailís fhadtéarmach. Go luath amach anseo, cuirfidh sé sin ar chumas na n-údarás measúnú a dhéanamh ar a mhinice a tharlaíonn tuilte, ar na limistéir is mó a ndéantar difear dóibh agus ar an gcaoi a bhfuil rioscaí ag athrú le himeacht ama. Cuireann na léargais sin le Plean um Oiriúnú don Athrú Aeráide Jelgava a forbraíodh i gcomhthráth agus i gcomhar leis an gcóras luathrabhaidh. Táthar ag súil go dtreoróidh an plean roghanna amach anseo maidir le bainistiú tuilte. Áirítear ar na roghanna sin réitigh dhúlrabhunaithe amhail athchóiriú bogach.

Tá sé beartaithe an córas luathrabhaidh a leathnú amach anseo. Is féidir é sin a dhéanamh trí algartaim atá bunaithe ar an intleacht shaorga agus atá nasctha leis an gcóras faireacháin náisiúnta agus le bunachair sonraí eile. Is féidir leis an intleacht shaorga ilfhoinsí sonraí agus próisis samhaltaithe a chomhtháthú i gcóras comhleanúnach atá in ann teagmhais tuilte a ionsamhlú thar thréimhsí fada agus ag ardtaifeach spásúil.

Ag an am céanna, tá an córas solúbtha. Bunaithe ar an taithí roimhe seo i Jelgava, tá sé deartha chun tuilleadh feabhais a chur air agus d'fhéadfaí é a mhéadú. I measc na bhforbairtí a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo tá an córas a leathnú chuig an leibhéal náisiúnta agus cumais samhaltaithe a fheabhsú chun aghaidh a thabhairt ar thuilte de dheasca báistí thar chomhthéacsanna aibhneacha. Forbairt eile a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo is ea tacair sonraí uasghrádaithe a dhéanamh inrochtana mar shonraí oscailte do shaineolaithe agus don tsochaí.

Mar sin féin, tá tionchar ag teorainneacha ar chruinneas réamhaisnéise ar stóinseacht an chórais faoi láthair. Braitheann siad sin ar cháilíocht sonraí meitéareolaíocha, léiriú tír-raoin, agus toimhdí hidreolaíocha.

Ós rud é gur tháinig an córas i bhfeidhm in 2025, níl sonraí faireacháin maidir lena úsáid iarbhír ó chónaitheoirí agus ó institiúidí ar fáil go fóill in éineacht lena fheidhmíocht. Mar sin féin, beidh siad ar fáil ag céim níos déanaí, a luaithe a bheidh tástáil déanta ar an gcóras thar thréimhse leordhóthanach oibríochta. Go dtí seo, rinneadh an córas a bhailíochtú trí ionsamhlúcháin, agus measúnú á dhéanamh ar a fheidhmiúlacht agus ar a fheidhmíocht faoi chásanna tuilte samhaltaithe.

Éilíonn an córas luathrabhaidh mionchoigeartú agus cothabháil leanúnach, go háirithe i ndáil leis an méid seo a leanas:

• cáilíocht agus dlús na sonraí ionchuir a fheabhsú (e.g. suirbhéanna ar ghrinneall na habhann, braiteoirí),
• calabrú samhlacha hidreolaíocha agus hiodrálacha,
• Socruithe uimhriúla a bharrfheabhsú chun cruinneas agus costas ríomhaireachtúil a chothromú.

Léiríonn na gnéithe seo nach bhfuil cáilíocht an tuaslagáin statach. Éilíonn sé nuashonruithe teicniúla leanúnacha chun feidhmíocht a chothabháil agus a fheabhsú le himeacht ama.

Is toradh é an córas luathrabhaidh ar chomhar idir roinnt gníomhaithe. Is institiúid dhigiteach bhardasach é Ionad Digiteach Jelgava a chomhordaíonn próisis cosanta sibhialta agus a d’fhorbair an feidhmchlár gréasáin a fheidhmíonn mar chóras luathrabhaidh don phobal. Is institiúid é Réigiún Pleanála Zemgale a chuimsíonn sé bhardas agus a chomhordaíonn an fhorbairt réigiúnach agus an phleanáil oiriúnaithe don athrú aeráide faoi mhaoirseacht na hAireachta um Chosaint Comhshaoil agus Forbairt Réigiúnach. Bhí sé freagrach as samhail hiodrálach HEC-RAS 2D a fhorbairt. Déanann Ionad Comhshaoil, Geolaíochta agus Meitéareolaíochta na Laitvia faisnéis faoin gcomhshaol a bhailiú, a stóráil agus a sholáthar, lena n-áirítear na sonraí meitéareolaíochta agus hidreolaíocha a úsáideann an tsamhail chun limistéir thuilte a thuar. Oibríonn an Fóram Comhshaoil Baltach ar an gcomhéadan idir an eolaíocht, an tsochaí shibhialta, beartas agus riarachán. Chomhordaigh sé rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara chun an córas luathrabhaidh agus an plean oiriúnaithe a fhorbairt.

Bhí rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara lárnach i bhforbairt an chórais luathrabhaidh tuilte. Bhain an straitéis rannpháirtíochta páirtithe leasmhara le grúpaí a dhéanann ionadaíocht ar chatagóirí ‘héilics cheathrúil’ (an saol acadúil, an rialtas, an tionscal agus an pobal) agus áiríodh inti ionadaithe ó institiúidí agus eagraíochtaí áitiúla, réigiúnacha agus náisiúnta. Áiríodh leis an bpróiseas faisnéis a chur ar fáil, comhoibriú, faisnéis a mhalartú, dul i gcomhairle agus an réiteach a chomhchruthú. Chuathas i gcomhairle le saineolaithe ó réimsí éagsúla freisin agus bhí baint acu le malartú faisnéise maidir le tuar riosca tuilte.

Fachtóirí ratha

Thacaigh roinnt tosca le forbairt agus cur chun feidhme an chórais luathrabhaidh. Áirítear orthu sin an spéis mhór atá ag páirtithe leasmhara áitiúla agus réigiúnacha feabhas a chur ar bhainistiú riosca tuilte, feasacht mhéadaitheach ar rioscaí tuilte a bhaineann leis an aeráid, agus infhaighteacht samplaí dea-chleachtais, amhail leathchúplaí digiteacha.

Príomhthoisc chumasúcháin is ea an comhar idir Ionad Digiteach Jelgava, Réigiún Pleanála Zemgale, Ionad Comhshaoil, Geolaíochta agus Meitéareolaíochta na Laitvia, agus Fóram Comhshaoil Mhuir Bhailt. Tógann an córas freisin ar an bhfeidhmchlár braiteoir-bhunaithe atá á oibriú cheana féin i gCathair Jelgava. Bhí an córas rabhaidh tosaigh sin ag brath go príomha ar bhraiteoirí abhann chun leibhéil uisce a thomhas agus ar shásra simplí fógartha chun foláireamh a thabhairt do chónaitheoirí. Cé go raibh an cur chuige sin luachmhar ar an leibhéal áitiúil, bhí a fheidhmiúlacht teoranta ó thaobh raon feidhme de agus ní raibh acmhainneacht thuarthach ann. Chuir an taithí roimhe seo bonn comhdhlúite teicniúil agus eolais ar fáil chun an córas a leathnú chuig réigiún Zemgale i gcoitinne.

Tá acmhainneacht uas-scálaithe shoiléir ag an réiteach. Tá sé deartha lena leathnú ó Chathair Jelgava go leibhéal réigiúnach Zemgale agus lena nascadh leis an líonra faireacháin náisiúnta. Is féidir leis an taithí a fuarthas tríd an tionscadal, lena n-áirítear lámhleabhar, tacú le bardais eile córais luathrabhaidh tuilte a bhunú agus a oibriú.

Tosca teorannaithe

Ag an am céanna, tá roinnt tosca teorannaithe fós ann. Baineann siad go príomha le hinfhaighteacht sonraí, comhar le bardais, acmhainneacht theicniúil agus muinín an phobail. I measc na mbacainní a d’fhéadfadh a bheith ann tá tacair sonraí neamhiomlána agus deacrachtaí teacht ar chomhaontú le bardais áitiúla maidir le stóráil sonraí agus seirbhísí gaolmhara.

D’fhéadfadh infhaighteacht theoranta saineolaithe ardoilte chun córais tuartha bunaithe ar HEC-RAS a oibriú ar leibhéal bardasach coinníoll a chur lena oibriú freisin, in éineacht lena spleáchas ar fhoinsí sonraí seachtracha atá bunaithe ar GIS. Is féidir freisin mímhuinín a bheith ann i measc cónaitheoirí áitiúla i leith rabhaidh a fhaightear tríd an gcóras luathrabhaidh, go háirithe má ghintear aláraim bhréagacha.

Fuair an ghníomhaíocht maoiniú ó chlár taighde agus nuálaíochta Fís 2020 an Aontais Eorpaigh (tionscadal IMPETUS). Níl aon fhaisnéis ar fáil maidir le costais shonracha an bhirt

Is é an príomhbhuntáiste faisnéis luathrabhaidh a leathnú chuig líon mór cónaitheoirí agus teaghlach. Clúdaíonn an córas thart ar 93,000 teaghlach, a fhreagraíonn do thart ar 225,000 cónaitheoir i réigiún Zemgale. Dá bhrí sin, níl an beart teoranta d’úsáideoirí institiúideacha, ach tacaíonn sé le hullmhacht phoiblí go díreach trí chabhrú le cónaitheoirí agus le húdaráis faisnéis spriocdhírithe a fháil roimh theagmhais tuilte. Trí chead a thabhairt do shaoránaigh suíomhanna sonracha a roghnú le haghaidh foláirimh spriocdhírithe, amhail scoileanna, tithe nó ionaid oibre, soláthraítear luach sóisialta soiléir trí aghaidh a thabhairt go díreach ar riachtanais an phobail.

Ó thaobh na heacnamaíochta de, tá ábharthacht an bhirt nasctha le ról Zemgale i ngeilleagar na Laitvia agus le neamhchosaint na gceantar uirbeach agus tuaithe araon ar thuilte. In 2023, ghin Zemgale EUR 3,1 billiún de OTI, arb ionann é agus 7,8 % de OTI na Laitvia, le OTI per capita de EUR 13,626. Bunaithe ar thorthúlacht ard ithreach, tá próifíl láidir talmhaíochta agus bithgheilleagair ag an réigiún. Dá bhrí sin, ní hamháin gur féidir le rabhadh tuilte feabhsaithe tacú le cosaint teaghlach, bonneagair agus seirbhísí poiblí. Téann sé chun tairbhe freisin do ghníomhaíochtaí eacnamaíocha, lena n-áirítear talmhaíocht agus slabhraí luacha a bhaineann le bia.

Cuireann an beart tairbhí ar fáil do chinntí pleanála poiblí agus infheistíochta. Trí fheabhas a chur ar infhaighteacht faisnéise maidir le riosca tuilte, is féidir leis cabhrú le bardais agus le húdaráis réigiúnacha tús áite a thabhairt do ghníomhaíochtaí ullmhachta, don fhreagairt éigeandála agus do bhearta oiriúnaithe a bheidh ann amach anseo. Le himeacht ama, is féidir le bailiú agus úsáid sonraí a bhaineann le tuilte tacú le tuiscint níos fearr ar mhinicíocht tuilte, ar limistéir neamhchosanta agus ar phatrúin riosca atá ag athrú. Chuideodh sé sin le pleanáil um oiriúnú don athrú aeráide a threorú agus le bearta struchtúracha nó dúlrabhunaithe oiriúnacha a roghnú.

Forbraíodh an córas luathrabhaidh thar na 4 bliana de thionscadal IMPETUS, arna chistiú faoi Fhís 2020 an Aontais (2022-2025) agus tháinig deireadh leis dá réir sin le ham sceidealta an tionscadail.

Ós rud é gur seirbhís dhigiteach agus oibríochtúil é an beart, ba cheart a thuiscint go bhfuil a shaolré leanúnach seachas teoranta do thréimhse réamhshainithe.

Meastar go leanfaidh an córas de bheith ag feidhmiú fad a dhéanfaidh na húdaráis fhreagracha é a chothabháil, a thabhairt cothrom le dáta agus a úsáid. Braitheann a leanúnachas ar chothabháil theicniúil rialta, ar nuashonrú sonraí ionchuir agus samhlacha, agus ar chomhordú i measc na n-institiúidí lena mbaineann. Le himeacht ama, féadfar an córas a fheabhsú a thuilleadh chun cruinneas réamhaisnéise a mhéadú nó chun a fheidhmiúlachtaí a oiriúnú do riachtanais atá ag athrú.

Marija Stocka
Manager at Project Management Division
Information Technology Development Department, Jelgava City Municipality Institution “Jelgava Digital Centre”

Mārīte Ieviņa
Head of Project Management Division
Information Technology Development Department, Jelgava City Municipality Institution “Jelgava Digital Centre”

jdc@jelgava.lv

Lámhleabhar le haghaidh fios gnó do pháirtithe leasmhara maidir le Luathrabhadh i gcás tuilte

Conairí oiriúnaithe chun aghaidh a thabhairt ar riosca tuilte de dheasca an athraithe aeráide i réigiún Zemgale, an Laitvia

Plean um Oiriúnú don Athrú Aeráide i réigiún Zemgale