Balkan-Miðjarðarhafssvæðið

Lönd á svæðinu

Búlgaría, Kýpur, Grikkland, Albanía, Makedónía (Fyrrverandi lýðveldi Júgóslavíu)

Stefnurammi

1.    Samstarfsáætlun milli landa

Í INTERREG V B Balkan-Miðjarðarhafsáætluninni ( BalkanMed) 2014-2020 er lögð áhersla á tvö þemaþemu og sex sértæk markmið:

1. Frumkvöðlastarfsemi og nýsköpun:

1.1. Samkeppnissvæði: að örva viðskiptaárangur og extroversion með fjölþjóðlegum tengingum, klösum og netkerfum.

1.2. Nýsköpunarsvæði: að aflýsa landfræðilegum möguleikum til að bæta nýsköpunargetu atvinnulífsins milli landa.

1.3. Þekkingarsvæði: frumkvöðlanám og miðlun þekkingar fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki sem eru samkeppnishæfari.

2. Umhverfismál

2.1. Líffræðileg fjölbreytni: að takast á við áskoranir milli landa með því að stuðla að vistfræðilegri tengingu og samþættingu vistkerfa milli landa.

2.2. Sjálfbær yfirráðasvæði: að efla samstarf milli landa um auðlindanýtni og viðnámsþol loftslagsbreytinga.

2.3. Afhending samkvæmt umhverfislagaramma: að bæta getu til stjórnunarhátta milli landa.

Auk félagshagfræðilegrar þróunar og lýðfræði, umhverfis og náttúru- og menningararfleifðar eru loftslagsbreytingar viðurkenndar sem ein af helstu áskorunum þátttakenda áætlunarinnar. Aðlögun að loftslagsbreytingum skiptir því máli fyrir alla áætlunina. Það er sérstaklega fjallað í markmið 2.2.

2.    Þjóðhagslegar áætlanir

Það eru tvær meginsvæðisáætlanir ESB sem skarast að hluta við landfræðilegt gildissvið Balkan-Miðjarðarhafs: stefna ESB fyrir Dóná-svæðið (EUSDR), þ.m.t. Búlgaría og áætlun ESB fyrir Adríahaf og Ionian-svæðið (EUSAIR), þ.m.t. Albanía og Grikkland.

3.    Alþjóðasamningar og önnur samstarfsverkefni

Samstarf um umhverfisvernd (þ.m.t. aðlögun að loftslagsbreytingum) á fjölþjóðlegum vettvangi er samstarf um umhverfisvernd (þ.m.t. aðlögun að loftslagsbreytingum) formlegt innan ramma Barcelona-samningsins og tengdra bókana. Þetta á við um sum BalkanskagaMed löndum (þ.e. Albaníu, Grikklandi og Kýpur).

Framtaksverkefni, sem lýst er fyrir önnur svæði og skipta máli fyrir löndin við Miðjarðarhafið á Balkanskaga, eru m.a. samstarfsnet um svæðisbundna aðild að umhverfi og loftslagsmálum ( ECRAN), 2013-2016) sem felur einnig í sér FYROM og Albaníu (sjá Adríahaf-Ionian svæðinu fyrir frekari upplýsingar).

4.    Aðlögunaráætlanir og -áætlanir

Engar aðlögunaráætlanir og áætlanir hafa verið þróaðar um þessar mundir í tilteknu samhengi við Balkanskaga Miðjarðarhafssvæðið. „Svæðisbundinn rammi um aðlögun að loftslagsbreytingum að því er varðar hafsvæði og hafsvæði við Miðjarðarhafið“, sem samþykktur var á 19.^fundi samningsaðila (COP19) í Barselóna-samningnum, á við um sum lönd á svæðinu (Albanía, Grikkland og Kýpur).

Dæmi um verkefni sem fjármögnuð voru á tímabilinu 2014–2020

Dæmi um verkefni sem fjármögnuð eru af Balkanskagaáætluninni 2014-2020 eru talin upp hér á eftir.

BeRTISS (BalkanMed rauntíma alvarleg veðurþjónusta) (2017-2019) felur í sér samstarfsaðila frá þremur löndum (Grikklandi, Kýpur og Búlgaríu) og miðar að því að þróa tilraunaverkefni fjölþjóðlega alvarlega veðurþjónustu til að auka öryggi, lífsgæði og umhverfisvernd á Balkanskaga-Miðjarðarhafssvæðinu. Gert er ráð fyrir að þjónustan veiti tímanlega upplýsingar og viðvörun um slæma veðuratburði (einkum úrkomu) sem og langtímavöktun á veðri og loftslagsbreytingum á svæðinu.

Snemma viðvörun er einnig lögð áhersla á DISARM ( Drought and fIre ObServatory and eArly warning systeM) verkefnið (2017-2019), sem felur í sér samstarfsaðila frá sömu löndum sem leggja sitt af mörkum til BeRTISS. Verkefnin tvö eru til fyllingar, þar sem DISARM leggur áherslu á mismunandi loftslagstengd áhrif (roði og villieldar) og miðar að því að koma á samþættum athugunarvettvangi og viðvörunarkerfi til að styðja við spá þeirra og stuðla að forvörnum þeirra. Afvopnun mun ekki aðeins stuðla að spá fyrir um brunahættu á þurrkum og villtu landi á Balkanskaga-Miðjarðarhafssvæðinu heldur mun það einnig meta tengda áhættu undir breytilegu loftslagi. Skógareldar eru viðurkenndir sem ein af mest viðeigandi áhættu á svæðinu og snemma uppgötvun þeirra er einnig áhersla SFEDA ( Forest Monitoring System for Early Fire Detection and Assessment in the Balkan-Med area) (2017-2019).

Fulltrúar allra fjögurra stranda Balkanskaga-Miðjarðarhafslanda leggja sitt af mörkum til HERMES (Samræmd ramma til Mitigate strandeyðingar sem stuðlar að framkvæmd ICZM samskiptareglna) (2017-2019). Á þessu svæði hafa áhrif vetrarstorma, áhrif setstíflu vegna ánastíflu, hnignun stöðugleika stranda á þéttbýlis- og ferðamannasvæðum og skortur á samþættri nálgun í mannlegum inngripum meðfram ströndinni leitt til umtalsverðrar strandeyðingar. Hermes miðar að því að þróa sameiginlegan ramma til að draga úr strandeyðingu og endurreisn strandlengju með því að hrinda í framkvæmd samfelldum hópi rannsókna, miðla tæknilegum tækjum sem þegar hafa verið þróuð og hönnun sameiginlegra stjórntækja. Ramminn verður prófaður á fjórum stöðum, þ.m.t. mat á sögulegu og framtíðarlífi strandsvæðanna, skilgreiningu á veðrun og varnarleysisvísum vegna loftslagsbreytinga, mat á mannlegu álagi, skipulagi gagna sem safnað er í vef-GIS-kerfi, beiting líkanagerðarverkfæra og mat á röð aðgerðasviðsmynda til að takast á við núverandi og framtíðar strandrof.