2.2 Fehim tal-projezzjonijiet klimatiċi u l-impatti futuri

L-adattament għat-tibdil fil-klima jeħtieġ li jkun ibbażat fuq valutazzjonijiet tal-impatti futuri, assoċjati mal-kundizzjonijiet klimatiċi li qed jinbidlu. Ħafna impatti klimatiċi futuri x’aktarx li jiġu kkawżati minn verżjonijiet aktar frekwenti u aktar estremi tal-avvenimenti estremi tat-temp li qed iseħħu bħalissa (ara l-Pass 2.1). Madankollu, jistgħu jseħħu wkoll perikli u impatti ġodda, bħall-għargħar assoċjat maż-żieda fil-livell tal-baħar jew mal-iskarsezza tal-ilma kkawżata mit-tibdil fix-xejriet tax-xita. Biex tiġi żviluppata strateġija ta’ adattament fit-tul, huwa kruċjali li tiġi aċċessata u interpretata b’mod korrett l-informazzjoni dwar l-impatti klimatiċi previsti.

Projezzjonijiet futuri dwar il-klima u l-impatt

Fuq l-iskala Ewropea, l-EEA tipproduċi bosta indikaturi tat-tibdil fil-klima osservat u previst u l-impatti tiegħu, pereżempju t-temperatura, il-preċipitazzjoni, in-nixfiet, in-nirien fil-foresti jew iż-żieda fil-livell tal-baħar. Ir-Rapport tal-EEA Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016 – an indicator-based assessment (It-tibdil fil-klima, l-impatti u l-vulnerabbiltà fl-Ewropa 2016 – valutazzjoni bbażata fuq l-indikaturi) jipprovdi ħarsa ġenerali utli lejn it-tibdil fil-klima u l-impatti tiegħu fl-Ewropa. Barra minn hekk, is-Servizz dwar it-Tibdil fil-Klima ta’ Copernicus jipprovdi data dwar il-klima għal dawk li jfasslu l-politika biex jappoġġaw l-ippjanar u t-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar it-tibdil fil-klima fuq skala nazzjonali, reġjonali u tal-bliet fl-Ewropa.

Il-paġni tal-pajjiżi Climate-ADAPT jipprovdu links għall-valutazzjonijiet nazzjonali tar-riskju u tal-vulnerabbiltà tal-pajjiżi individwali, li għandhom it-tendenza li jinkludu projezzjonijiet tat-tibdil fil-klima. Ħafna mill-proġetti ta’ riċerka u għarfien iffinanzjati mill-UE kienu kkonċernati bl-għoti ta’ projezzjonijiet klimatiċi mnaqqsa għal post partikolari (ara l-proġetti ffinanzjati mill-UE hawn taħt).

Żviluppat speċifikament għall-bliet Ewropej, il-Viżwalizzatur tal-Mappa tal-Adattament Urban jipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-perikli klimatiċi attwali u futuri, il-vulnerabbiltà tal-bliet għal dawn il-perikli u l-kapaċità ta’ adattament tagħhom. Il-viżwalizzatur tal-mapep jiġbor informazzjoni minn diversi sorsi dwar id-distribuzzjoni u l-intensità spazjali osservati u mbassra ta’ temperaturi għoljin, għargħar, skarsezza tal-ilma, nirien fil-foresti u mard li jinġarr minn vettur. Jipprovdi wkoll xi informazzjoni dwar il-kawżi tal-vulnerabbiltà u l-esponiment tal-bliet għal dawn il-perikli, marbuta mal-karatteristiċi tal-bliet u l-popolazzjoni tagħhom.

Aktar informazzjoni dwar it-tibdil fil-klima globali previst u l-impatti fuq il-bliet tista’ tinstab fir-rapporti tal-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC), pereżempju l-Kapitolu 8: Iż-Żoni Urbani fil-Ħames Rapport ta’ Valutazzjoni tal-IPCC jew fir-rapport tal-IPCC dwar it-Tisħin Globali ta’ 1,5 °C.

Interpretazzjoni tal-projezzjonijiet

L-elementi importanti tal-projezzjonijiet klimatiċi li għandhom jiġu kkunsidrati huma:

• L-iskala spazjali tal-projezzjonijiet, peress li mudelli klimatiċi differenti jużaw riżoluzzjonijiet spazjali differenti;
• Il-perjodu ta’ referenza, li minnu tiġi mmudellata l-bidla (eż. relattiv għall-1986-2005);
• L-iskeda ta’ żmien tal-projezzjoni, normalment espressa bħala perjodu (eż. 2081-2100 jew 2020 – 2052);
• L-emissjonijiet ta’ gassijiet serra sottostanti jew xenarji oħra. Pereżempju, fil-Ħames Rapport ta’ Valutazzjoni tal-IPCC, l-RCP tirrappreżenta l-Perkors ta’ Konċentrazzjoni Rappreżentattiva u tirrifletti l-ammont ta’ gassijiet serra fl-atmosfera, skont erba’ xenarji differenti (li minnhom l-RCP 2.6 tirrappreżenta l-aktar konċentrazzjoni baxxa u l-RCP 8.5 tirrappreżenta l-ogħla konċentrazzjonijiet);
• Kif inhi rrappreżentata l-bidla prevista? Il-projezzjonijiet tat-tibdil fil-klima għandhom it-tendenza li jiddikjaraw il-probabbiltà li sseħħ xi ħaġa fil-futur jew jiddeskrivu firxa ta’ eżiti possibbli f’termini ta’ temperaturi futuri, xita jew żieda fil-livell tal-baħar. Dan għaliex il-klima futura se tiġi affettwata mil-livell tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u minn żviluppi soċjoekonomiċi oħra. Barra minn hekk, il-projezzjonijiet klimatiċi huma derivati minn diversi mudelli (rappreżentazzjonijiet matematiċi tal-klima żviluppati fuq skali globali jew reġjonali), li huma mtejba b’mod kostanti iżda li għadhom ma jistgħux ibassru l-futur b’ċertezza assoluta.

L-inċertezza tal-klima futura tista 'tkun diffiċli biex tinftiehem, tippjana għal, jew tikkomunika ma' oħrajn. Climate-ADAPT tipprovdi gwida dwar l-inċertezza, li tkopri s-suġġetti li ġejjin:

1. Xi tfisser l-inċertezza?
2. Kif jiġu kkomunikati l-inċertezzi?
3. Kif għandha titqies l-inċertezza?

L-indirizzar tal-inċertezza fl-ippjanar tal-adattament jista’ jiġi indirizzat billi jsir investiment f’azzjonijiet ta’ adattament flessibbli u b’dispjaċir baxx (ara l-Pass 4.3), li jipprovdu wkoll benefiċċji addizzjonali, bħat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra (ara l-Pass 5.4), u għalhekk jistgħu jiġu ġġustifikati minkejja l-inċertezza assoċjata ma’ xenarji klimatiċi futuri. Gwida dwar kif għandhom jiġu ttrattati l-inċertezza u l-kumplessità hija pprovduta wkoll mill-proġett RESIN.