2.4 Rekening houden met grensoverschrijdende kwesties

De meeste directe en indirecte gevolgen van klimaatverandering zijn grensoverschrijdend van aard. Grensoverschrijdende kwesties creëren onderlinge afhankelijkheid tussen landen (bv. hydrologische, sociale en economische kwesties in het geval van water).

Een land moet dus proberen contact op te nemen met buurlanden om informatie te verstrekken over het aanpassingsproces en de aandachtsgebieden met betrekking tot grensoverschrijdende effecten en om benaderingen voor coördinatie in verschillende politieke, juridische en institutionele contexten vast te stellen.

Gezamenlijke inspanningen op het gebied van aanpassing en rampenrisicobeheer moeten mogelijk verder worden gebaseerd op de identificatie van gemeenschappelijke dreigingen (bv. door wederzijdse risicobeoordelingen uit te voeren) en moeten in overeenstemming zijn met de aanpassingsdoelstellingen van elk land. Een goed uitgangspunt is het identificeren van gebieden die relevant zijn voor adaptatiemaatregelen waarin traditioneel grensoverschrijdend wordt samengewerkt (bv. stroomgebiedbeheer, overstromingsrisicobeheer, beheer van nationale parken) en ernaar streven de beheersautoriteiten bij het adaptatiebeleid te betrekken.

Investeren in grensoverschrijdende samenwerking is ook een manier om de kosten van aanpassingsmaatregelen tot een minimum te beperken en de voordelen ervan te maximaliseren door synergieën in aanpassingsmaatregelen te ontwikkelen en gevolgen voor nabuurschapsjurisdicties te integreren.

Grensoverschrijdende activiteiten ter bestrijding van de klimaatverandering en de gezamenlijke ontwikkeling van adaptatiemaatregelen vinden reeds plaats in Europese macroregio's zoals het Alpengebied, de Karpaten, Noordwest- en Zuidoost-Europa, de Oostzee en in het kader van de Donaustrategie. Andere grensoverschrijdende activiteiten op regionaal niveau omvatten de momenteel lopende aanpassingsactiviteiten in de Pyreneeën.

Al deze grootschalige activiteiten waarbij verschillende landen betrokken zijn, ontvangen financiering van de EU. Bovendien draagt het Europese beleid reeds bij tot de aanpak van een aantal grensoverschrijdende kwesties in verband met de klimaatverandering. Zo vereisen de overstromingsrichtlijn en de kaderrichtlijn water grensoverschrijdende samenwerking in de watersector. Daarnaast bestaan er Europese en pan-Europese systemen voor vroegtijdige waarschuwing en opsporing bij door het weer veroorzaakte natuurrampen, zoals Meteoalarm, het Europees waarschuwingssysteem voor overstromingen, het Europees bosbrandinformatiesysteem en de Europese waarnemingspost voor droogte. Het Uniemechanisme voor civiele bescherming biedt ook een kader voor versterkte samenwerking tussen de EU-lidstaten om zowel natuurlijke als door de mens veroorzaakte rampenrisico's doeltreffend te voorkomen, zich erop voor te bereiden en erop te reageren, met inbegrip van acties zoals risicobeoordelingen en -planning, uitwisseling van goede praktijken, verbetering van de kennisbasis, opleiding en oefeningen.