Informatie uit de verslaglegging over aanpassing in het kader van de governanceverordening (2023, 2021)

De menselijke gezondheid is een van de 13 actiegebieden die worden behandeld in de klimaateffect- en risicobeoordeling 2021 (KWRA) als onderdeel van de Duitse aanpassingsstrategie voor klimaatverandering (DAS). De resultaten dienen als basis voor de verbetering en ontwikkeling van toekomstige aanpassingsmaatregelen; De KWRA ondersteunt de formulering van concrete aanpassingsmaatregelen in het volgende aanpassingsactieplan (APA IV, gepland voor 2024). Op het gebied van actie op het gebied van de menselijke gezondheid heeft KWRA 2021 acht geselecteerde klimaateffecten onderzocht: Hittestress, allergische reacties als gevolg van plantaardige aeroallergenen, potentieel schadelijke micro-organismen en algen, UV-gerelateerde gezondheidsschade, distributie en verandering in overvloed van mogelijke vectoren, ademhalingsproblemen (als gevolg van luchtvervuiling), verwondingen en sterfgevallen als gevolg van extreme gebeurtenissen en effecten op het gezondheidszorgsysteem.

Gezondheid is ook een van de actiegebieden in APA III (2020), waarin de maatregelen worden beschreven die door de ministeries binnen hun respectieve bevoegdheidsgebieden moeten worden uitgevoerd. APA III levert een belangrijke bijdrage aan “blootstelling aan hitte”, “UV-gerelateerde schade aan de gezondheid” en “allergische reacties als gevolg van aeroallergenen van plantaardige oorsprong” op het gebied van onderwijs, onderzoek en monitoring, voorlichting en bewustmaking, regelgeving inzake veiligheid op het werk en de verstrekking van voorlichtingsmateriaal aan specifieke doelgroepen. De aanpassing van de informatie- en vroegtijdige waarschuwingssystemen draagt ook bij tot een betere omgang met de toenemende blootstelling aan warmte en allergenen. Aanpassing aan de verspreiding van mogelijke ziekteverwekkers en potentieel schadelijke micro-organismen en algen vindt plaats door middel van onderzoek, monitoringactiviteiten en waarschuwing of de aanwijzing van risicogebieden.

In de DAS-monitoring 2023 worden 13 indicatoren met tijdreeksen gepresenteerd op het gebied van actie op het gebied van de menselijke gezondheid: Hittestress, bewustzijn van de gevolgen voor de gezondheid van hittegolven, hittegerelateerde sterfgevallen, blootstelling aan berkenpollen, blootstelling aan ambrosiapollen, dragers van ziekteverwekkers, blootstelling aan cyanobacteriën van zwemwater, gezondheidsgevaren van vibrios, UV-blootstelling, blootstelling aan ozon, warmtewaarschuwingsdienst, informatie over pollen, deelname aan de Mosquito-atlas.

Aanpassingsacties en -maatregelen op het gebied van de volksgezondheid omvatten:

• Informatie voor het grote publiek of voor gezondheidswerkers: De blootstelling aan hitte in verband met dergelijke gebeurtenissen is momenteel een van de grootste gevolgen voor de menselijke gezondheid. Er wordt dan ook bijzondere aandacht besteed aan dit aspect en de maatregelen die dienovereenkomstig worden vastgesteld. Deze omvatten informatie voor het grote publiek of voor gezondheidswerkers, en het ontwikkelen van contacten met bijzonder kwetsbare groepen van de bevolking (bv. ouderen, mensen met reeds bestaande aandoeningen, kinderen).

• Analyse en evaluatie van bestaande warmteactieplannen: Om hittegolven beter aan te kunnen, is het essentieel om de effecten van goedgekeurde mechanismen te bestuderen en de bevindingen te gebruiken om verdere acties te ontwikkelen. Daartoe zal een onderzoek, analyse en evaluatie van bestaande warmteactieplannen worden uitgevoerd.

• Herziening van de nationale regels inzake veiligheid en gezondheid op het werk: Herziening van bestaande bepalingen en toepasselijke nationale voorschriften inzake veiligheid en gezondheid op het werk met betrekking tot warmte- en uv-straling, bijvoorbeeld de technische voorschriften voor werkplekken (ASR). Bovendien zal de verordening inzake preventieve gezondheidszorg op het werk worden geëvalueerd met betrekking tot de drempelwaarden voor preventieve controles voor beroepen waarbij buitenactiviteiten zijn betrokken die aan intensieve blootstelling aan natuurlijke UV-straling zijn blootgesteld.

• Integratie van gezondheids- en milieumonitoring: Verbetering van de integratie van gezondheids- en milieumonitoring, geïntegreerd surveillancesysteem op federaal niveau om gezondheidsgerelateerde milieufactoren te monitoren en toe te wijzen aan gezondheidsstoornissen. Aanpassing en verbetering van informatie- en vroegtijdige waarschuwingssystemen om alle doelgroepen te bereiken. Studie van pathogene werkingsmechanismen van nieuwe pollenallergenen (bv. Ambrosia artemisiifolia). Trendanalyses van geïmporteerde vector-overdraagbare infectieziekten in Duitsland.

• Verdere ontwikkeling van risicocommunicatie: Verdere ontwikkeling van risicocommunicatie over stormgerelateerde gevaren voor het publiek zal de bestaande informatiediensten verbeteren, bijvoorbeeld op het gebied van warmte (hier zijn koppelingen met het gezondheidscluster) en zware regenval. Dergelijke diensten zullen worden ingebed in alomvattende strategieën voor risicocommunicatie. Voorts zullen de aanbevelingen over de samenwerking tussen spontane hulpverleners en vrijwillige hulpverleners bij extreme weersomstandigheden worden uitgebreid en aangevuld met een compilatie van voorbeelden van goede praktijken.

Ook de strategische samenwerking tussen de federale overheid en de deelstaten is de afgelopen jaren geïntensiveerd. In het voorjaar van 2017 publiceerde bijvoorbeeld de ad-hocwerkgroep van federale/federale staten voor aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering in de gezondheidssector (GAK), onder leiding van het federale ministerie van Milieu en het federale ministerie van Volksgezondheid, "Aanbevelingen voor actie: Warmte-actieplannen ter bescherming van de menselijke gezondheid". Deze aanbevelingen zijn gericht tot de lokale en regionale overheden en zijn bedoeld als basis voor het opstellen van regionale warmteactieplannen. Het doel van een warmteactieplan is om hitte- en UV-gerelateerde ziekten en sterfgevallen te voorkomen door blootstelling te voorkomen. De ad-hocwerkgroep wordt nu permanent opgericht om de dialoog tussen instanties over de menselijke gezondheid in het kader van de klimaatverandering te vergemakkelijken.

Informatie uit het EMA-verslag. Klimaatverandering en gezondheid: het nationale beleidsoverzicht in Europa (2022)

Het nationale beleid inzake aanpassing aan de klimaatverandering en de nationale gezondheidsstrategieën werden geanalyseerd om de dekking van klimaatgerelateerde gevolgen voor de gezondheid (fysiek, mentaal en sociaal) en de soorten interventies om deze aan te pakken in kaart te brengen. Het verslag biedt een Europees overzicht, terwijl de geografische dekking van verschillende aspecten van nationaal beleid in heel Europa kan worden gevisualiseerd met behulp van de kaartviewer. De resultaten voor Duitsland worden hier samengevat.

Herziene beleidsdocumenten:

Duitse strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering (2008)

Monitoringverslag 2019 over de Duitse strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering

Tweede voortgangsverslag over de Duitse strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering (DAS) (2020)

Klimaateffect- en risicobeoordeling 2021 voor Duitsland. Subverslag 5: Risico's en aanpassing in de thematische clusters Economie en Gezondheid

Mondiale gezondheidsstrategie van de Duitse federale regering 2020

Aspecten die in het herziene beleidsdocument aan bod komen:

Bronnen in de Observatoriumcatalogus over Duitsland