3. Określenie wariantów przystosowania się do zmiany klimatu

Szczegółowy plan działania określający, w jaki sposób, kiedy i przez kogo należy wdrożyć konkretne środki przystosowawcze, ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia przystosowania się do zmiany klimatu w terenie. Aby opracować ten plan działania, należy określić potencjalne warianty przystosowania się do zmiany klimatu (na tym etapie) i zawęzić je (zob. krok 4).

Krok ten pomaga organom krajowym i niższym niż krajowy w określeniu potencjalnych wariantów przystosowania się do zmiany klimatu i gromadzeniu odpowiednich informacji na temat tych wariantów w portfelu, co ułatwi dalsze ustalanie priorytetów w odniesieniu do tych wariantów.

Warianty w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu mają na celu rozwiązanie wcześniej zidentyfikowanych problemów wynikających również z oceny wrażliwości na zmianę klimatu i oceny ryzyka (zob. krok 2) w celu doprowadzenia do akceptowalnego poziomu negatywnych lub negatywnych skutków zmiany klimatu i mogą zmniejszyć ryzyko. Ponadto warianty przystosowania się do zmiany klimatu mogą umożliwić wykorzystanie wszelkich pozytywnych możliwości wynikających ze zmiany klimatu. Warianty przystosowania się do zmiany klimatu mogą obejmować działania, które budują zdolności przystosowawcze (np. tworzenie wiedzy i wymiana informacji, tworzenie wspierających ram instytucjonalnych) lub ustanawiają systemy zarządzania i mechanizmy wspierające (np. lepsze planowanie gospodarowania gruntami, mechanizmy ubezpieczeniowe), a także działania przystosowawcze realizowane w terenie, np. środki fizyczne lub ekosystemowe. Etap ten ułatwia zbadanie potencjalnych wariantów przystosowania się do zmiany klimatu i pomaga określić odpowiednie działania.

Aby skategoryzować różne rodzaje wariantów przystosowania się do zmiany klimatu, EEA opracowała zestaw kluczowych rodzajów środków. Oprócz przedstawienia przeglądu wszystkich rodzajów środków, ponieważ są one szersze niż tylko interwencje fizyczne i technologiczne, jedną z głównych oczekiwanych korzyści płynących z KTM w zakresie dostosowania jest poprawa jakości sprawozdawczości, zarówno pod względem doświadczenia użytkownika/sprawozdawcy, jak i samej sprawozdawczości danych wyjściowych. Oczekuje się, że z kolei bardziej zharmonizowana sprawozdawczość i jaśniejsze wyniki przyczynią się do poprawy planowania i monitorowania przystosowania się do zmiany klimatu na szczeblu UE, a w konsekwencji na szczeblu państw członkowskich.

Tabela 1: KTM, sub-KTM i specyfikacje

Warianty adaptacyjne mogą być ukierunkowane na:

• zaakceptowanie skutków i poniesienie strat wynikających z ryzyka (np. zarządzanie wycofaniem się z podnoszenia się poziomu mórz),
• kompensowanie strat poprzez podział lub rozłożenie ryzyka lub strat (np. poprzez ubezpieczenie),
• unikanie lub ograniczanie narażenia na ryzyko klimatyczne (np. budowanie nowych zabezpieczeń przeciwpowodziowych lub zmiana lokalizacji lub działalności i zachowania),
• wykorzystanie nowych możliwości (np. podjęcie nowej działalności lub zmiana praktyk w celu wykorzystania zmieniających się warunków klimatycznych).

Warianty przystosowania się do zmiany klimatu muszą obejmować szeroki zakres zagadnień, w tym kwestie technologiczne, informacyjne, organizacyjne, behawioralne, ekosystemowe i społeczno-gospodarcze na różnych szczeblach zarządzania, sektorowym i międzysektorowym. Istnieją ograniczenia w przystosowywaniu się i zdolnościach adaptacyjnych niektórych systemów ludzkich i naturalnych przy globalnym ociepleniu o 1,5°C, co wiąże się ze stratami. Po zidentyfikowaniu głównych problemów należy zebrać możliwe warianty przystosowania się do zmiany klimatu. Jeśli chodzi o Climate-ADAPT, użytkownicy mogą znaleźć szeroki zestaw opcji przystosowania się do zmiany klimatu, które można przeszukiwać według wpływu, sektora (gospodarczego) i rodzaju środka (KTM).

Niniejsza sekcja ułatwia zbadanie potencjalnych wariantów przystosowania się do zmiany klimatu i pomaga określić odpowiednie działania i ich potencjalne dodatkowe korzyści.

Ponadto w sprawozdaniu specjalnym IPPC w sprawie globalnego ocieplenia o 1,5 °C stwierdzono, że dostępnych jest wiele wariantów przystosowania się do zmiany klimatu w celu zmniejszenia ryzyka klimatycznego.

Budowanie zdolności adaptacyjnych obejmuje rozwijanie zdolności ludzi i systemów do skutecznego reagowania na zmiany klimatu. Obejmuje to gromadzenie i wymianę informacji z następujących obszarów:

• dostęp do wyników badań lub udział w projektach badawczych,
• dane z monitorowania i odpowiednie źródła informacji, oraz
• podnoszenie świadomości poprzez edukację, wymianę doświadczeń i inicjatywy szkoleniowe oraz
• stworzenie wspierających ram instytucjonalnych, np. poprzez:
• zmieniających się norm,
• zmieniających ustawodawstwo,
• ustanawiająca(-e) mechanizm(-y) finansowania
• udzielanie wskazówek dotyczących dobrych praktyk, oraz
• opracowanie odpowiednich polityk, planów i strategii.

Przy opracowywaniu środków należy zwrócić uwagę na:

• wybór wariantów przystosowania się do zmiany klimatu w odpowiedzi na zidentyfikowane słabe punkty,
• uwzględnienie również niekonwencjonalnych i innowacyjnych rozwiązań (normalne prowadzenie działalności często utrudnia adaptację),
• stworzenie dobrego połączenia różnych rodzajów opcji (np. organizacyjnych, technicznych i nietechnicznych);
• stawianie celów długoterminowych ponad krótkoterminowymi interesami politycznymi.

Proszę zapoznać się z opcjami adaptacji tutaj.