Systemy wczesnego ostrzegania przed chorobami przenoszonymi przez wektory

Opracowanie i wdrożenie systemu wczesnego ostrzegania w odniesieniu do chorób wenerycznych obejmuje szeroki zakres umiejętności, zabezpieczonych zaangażowaniem ekspertów z takich dziedzin, jak tradycyjna epidemiologia chorób środowiskowych i zakaźnych, zdrowie publiczne i zmiany środowiskowe. Z tego powodu zazwyczaj zaangażowanych jest kilka administracji i instytucji o różnej skali przestrzennej, w tym krajowe ministerstwa zdrowia, krajowe agencje zdrowia publicznego, krajowe medyczne jednostki entomologiczne, krajowe/regionalne/lokalne organy ds. bezpieczeństwa krwi, lekarze, technicy laboratoryjni, weterynarze i inni.

Na szczeblu europejskim Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) wdraża centrum zasobów informacyjnych o nazwie Europejska Sieć ds. Środowiska i Epidemiologii (E3). Sieć E3 to sieć współpracy, za pośrednictwem której użytkownicy i partnerzy sieci E3 mogą wymieniać dane i informacje na ten temat. Za pośrednictwem sieci E3 ECDC ma na celu promowanie działalności w tej dziedzinie poprzez gromadzenie i rozpowszechnianie danych klimatycznych, środowiskowych, demograficznych i dotyczących chorób zakaźnych, które zostały opracowane w ramach szerokiej gamy przede wszystkim europejskich projektów badawczych, instytutów i agencji rządowych. Nadrzędnym celem ustanowienia sieci E3 jest umożliwienie ogólnoeuropejskich analiz zbliżającego się ryzyka rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych w wyniku zmian środowiskowych. Wyniki tych analiz są przekazywane decydentom, pracownikom służby zdrowia, agencjom Unii Europejskiej i międzynarodowym, innym sektorom rządowym oraz organizacjom pozarządowym. Systemy krajowe i regionalne można włączyć do szerszego systemu (takiego jak E3) w celu monitorowania i ujednolicenia danych wejściowych, a także wyników (takich jak mapy) monitorowania wektorów.

SWO na VBD funkcjonuje dobrze tylko wtedy, gdy sieć monitorowania występowania choroby oraz czynniki klimatyczne i środowiskowe są dobrze ugruntowane i odpowiednio utrzymywane. Mogą istnieć różne zmienne, które należy wziąć pod uwagę podczas monitorowania i analizy VBD (np. lokalna temperatura, wilgotność, stan roślinności, wskaźnik wody itp.), a dostępne obecnie metody mogą nie być w stanie monitorować wszystkich z nich. Identyfikacja skutków zdrowotnych przy użyciu tych metod nadzoru jest znacznie opóźniona ze względu na opóźnienia w odzyskiwaniu danych (takich jak dane klimatyczne, ekologiczne lub epidemiologiczne, epidemiologiczne), a także opóźnienia w identyfikacji, diagnozowaniu, zgłaszaniu lub innych elementach, które mogą prowadzić do błędnej klasyfikacji narażenia.

Brak SWO lub wadliwy SWO w przypadku VBD może spowodować znaczny wzrost skutków dla dotkniętej nimi populacji. W związku z tym kluczowe znaczenie ma prawidłowe wdrożenie SWO i zarządzanie nim w odniesieniu do VBD. Systemy wczesnego ostrzegania w przypadku chorób guzowatej skóry bydła wymagają ciągłej aktualizacji i doskonalenia w oparciu o najnowsze spostrzeżenia z badań nad zmianą klimatu lub epidemiologią. Do tej pory, mimo że istnieje już kilka systemów ostrzegania o VBD (np. zapobieganie zakażeniom wirusem West-Nile w Grecji), istnieje kilka wyzwań, które trudno jest przezwyciężyć. Wśród nich pierwszorzędne znaczenie ma trudność w gromadzeniu danych klimatycznych i epidemiologicznych (tj. danych wejściowych), ale także w udowadnianiu istnienia racjonalnych pod względem kosztów środków kontroli. Również porównanie i ekstrapolacja analiz jest trudna.

Koszt SWO dla VBD jest znaczny w wartościach bezwzględnych. Jest on jednak stosunkowo niski w porównaniu z potencjalną wielkością strat, które systemy te pozwalają zmniejszyć. W rzeczywistości, przechwytując pojawianie się i rozprzestrzenianie chorób przenoszonych przez wektory, można ograniczyć koszty ludzkie i finansowe potencjalnej epidemii. SWO dotyczące VBD pociągają za sobą koszty związane z kilkoma elementami systemów nadzoru, a także koszty produktów biobójczych służących do zwalczania wektorów, które mogą być związane z zasobami ludzkimi, środkami bezpieczeństwa krwi (np. procesami przesiewowymi) lub testami na obecność wirusa u ludzi, zwierząt lub wektorów. Ponadto potrzebne są zasoby, aby utrzymać system i dalej go ulepszać.

W strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu podkreślono znaczenie ograniczenia pojawiania się i rozprzestrzeniania chorób zakaźnych i alergenów związanych ze zmianami geograficznymi wektorów i patogenów. Strategia ma na celu „gromadzenie i łączenie danych, narzędzi i wiedzy fachowej w celu komunikowania, monitorowania, analizowania i zapobiegania skutkom zmiany klimatu dla zdrowia ludzi oraz dla zdrowia zwierząt i środowiska (tj. podejście „Jedno zdrowie”). W tym kontekście Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) – niezależna agencja europejska, która opracowuje opinie naukowe i porady dotyczące bezpieczeństwa żywności, żywienia, zdrowia/dobrostanu zwierząt, ochrony roślin i zdrowia roślin – we współpracy z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), gromadzi dane dotyczące wektorów i chorób przenoszonych przez wektory oraz analizuje ich rozprzestrzenianie się w Unii Europejskiej.

Opracowanie i wdrożenie systemu wczesnego ostrzegania dla VBD wymaga zazwyczaj od 1 do 5 lat, w zależności od konkretnego celu i charakterystyki systemu.

Działania w zakresie profilaktyki i reagowania, w tym nadzór nad zakażeniami ludzkimi VBD, są zasadniczo realizowane co roku, a systemy nadzoru są stale obsługiwane.